Hắn tên là V. Huy, thật ra tên đầy đủ của hắn là Nguyễn Phúc Vĩnh Huy, vốn là con cháu giòng họ vua chúa triều Nguyễn. Bố hắn là giáo sư tiến sĩ, từng chữa bệnh cho Cụ Hồ. Ông nội hắn là Thượng thư bộ Lại trong triều vua gì đó của nhà Nguyễn. Mẹ hắn cũng là giáo sư nhưng hình như bên ngành Luật, tốt nghiệp từ bên Tây, nghe lời dụ dỗ của Cụ Hồ về nước tham gia đánh giặc. Lý lịch của hắn quá ư là đẹp, vừa quí tộc vừa cộng sản, không chê vào đâu được. Hắn tốt nghiệp Tiến sĩ ngành ngoại giao ở Liên Xô, cũng nghe nói là bằng đỏ đàng hoàng, và chắc chắn là bằng thật. Thế mà hắn lại xổ toẹt cái lý lịch đó, đái lên cái truyền thống đẹp như mơ đó. Hắn không bao giờ chịu thổ lộ cái tên trong khai sinh cho bất kỳ ai, và luôn luôn tự xưng tên tôi là V. Huy, cắt đứt mọi liên hệ với cái gia đình danh giá. Cũng chẳng biết tại sao. Và mọi người cũng không rảnh thì giờ để điều tra chuyện đó...

Tôi gửi cho gia đình một tấm hình lễ mãn khóa. Tôi trong bộ quân phục bộ binh, vác súng, qua nhiều tư thế. Mẹ tôi khóc. Mẹ đã vất vả nuôi ba tôi trong tù nhiều năm. Còn cha, tuy là lính trơn nhưng lúc xe tăng T.54 tiến vào Dinh Độc Lập, cha cùng đồng đội còn đang lập chốt làm tuyến phòng thủ ở phía Tây Sài Gòn. Cha bị bắt ngay mặt trận vào giờ thứ 25 nên tù lâu là chuyện thường. Trong thư cha viết, “Cha tôn trọng quyết định của con. Phải nhớ rằng, một ngày làm lính, cả đời là lính. Người lính không sử dụng quân đội như một phương tiện… Khi con có mục tiêu thì phải chiếm cho bằng được.” Kể từ đó, cha không viết về những chuyện đã rồi, thư cha toàn là những trang liệt kê về những ưu điểm của đủ thứ vũ khí các loại, và cách đối phó những tình thế nguy hiểm. Không nói ra, nhưng tôi hiểu cha muốn truyền hết nội lực, tâm huyết cho tôi, không giữ lại một chút gì.Tôi nghĩ, những vũ khí xưa ở chiến trường Việt Nam hiện nằm trong viện bảo tàng. Chiến trường Iraq ở sa mạc, trong lòng núi, ngoài thành phố, chợ búa...

Duyên dáng của Paris cũng nằm trong không biết bao nhiêu quán café: mỗi quán café có một vẻ độc đáo và đặc thù riêng. Người ta tổng kết được 12000 quán: Những quán café có sân thượng, có quán café chủ đề văn chương để cho các văn thi sĩ đến trao đổi cảm hứng, một số quán café khác có chủ đề về thể thao v.v... Lúc hay nhất để ngồi thưởng thức ly café là lúc cuối buổi trưa đầu buổi chiều, còn muốn uống rượu khai vị luôn luôn đừng quên khoảng thời gian giữa 5 giờ và 7 giờ chiều. Khi màn đêm buông xuống, người ta tìm kiếm những địa chỉ ăn ngon chỗ ngồi thoải mái để rủ rê nhau tụ họp sau một ngày làm việc...

Cuối tuần nầy có 50% giảm giá đặc biệt cho hàng tồn kho bán giá hạ (50% off clearance) anh ạ, tiếng vợ tôi nhắc nhở tôi nhiều lần. - Anh nhớ, anh đã ghi vào sổ tay rồi em à. Tôi hẹn sẽ cùng vợ đi phố, và đi chơi cả ngày để nàng vui. Suốt cả tháng rồi, Thu chưa bước khỏi nhà vì bận làm thêm giờ. Sáng nay, đã gần 9 giờ rồi mà tôi vẫn nằm bất động, cả đêm tôi không ngủ được, cái bóng của người đàn bà tôi nhìn thấy ở chợ Việt Nam hôm qua, đã làm tôi rối lòng. Tôi hỏi cô con gái theo mẹ, - Cháu tên Nhã phải không? “dạ không,” nó trả lời, mẹ cháu tên Thành à? “dạ tên Châu”, rồi cô gọi chị, gọi mẹ. Đúng vậy, không phải là Thành rồi. Nhưng cái bóng đó giống Thành của tôi quá...

Bà tham Kỳ là một người hiền lành, tốt bụng, đối xử với tôi rất tốt, coi tôi chẳng khác như người nhà .Nhớ ngày đầu tiên tôi khoác áo gia sư, bà gọi mãi đứa con gái - lúc đó mới 8 tuổi- mới chịu lỏn lẻn bước ra khoanh tay, miệng lí nhí: "Em chào thầy ạ". Chào xong, cô bé bất ngờ mở to đôi mắt nhìn thẳng vào tôi. Đôi mắt to, đen láy, tròn xoe như có ánh chớp ấy đã hằn sâu vào tâm trí tôi, theo tôi suốt cả cuộc đời. Thế là tôi dạy em đọc, dạy viết. Tên em là Lê Đỗ Thị Ninh, cha làm thanh tra nông lâm ở Sài Gòn nên sinh em trong ấy, quen gọi mẹ bằng má. Em thật thông minh, dạy đâu hiểu ấy nhưng ít nói và mỗi khi mở miệng thì cứ y như một "bà cụ non". Đặc biệt em chăm sóc tôi hằng ngày một cách kín đáo: em đặt vào góc mâm cơm chỗ tôi ngồi ăn cơm lúc thì vài quả ớt đỏ au, lúc thì quả chanh mọng nước em vừa hái ở vườn; những buổi trưa hè, nhằm lúc tôi ngủ trưa, em lén lấy áo sơ mi trắng tôi treo ở góc nhà mang ra giếng giặt...

Một đêm kia khi nằm trên giường, Phong lo lắng không ngủ được, nó nghĩ cuộc đời có lẽ sẽ dễ dàng hơn khi các con nó khôn lớn và có sự nghiệp trong đời sống. Nó kéo sợi chỉ thật mạnh, và ngày hôm sau thức dậy, Phong thấy các con của mình đã không còn ở nhà mà chúng đi làm ở khắp nơi trong nước, và chỉ còn hai vợ chồng Phong. Giờ đây tóc của nó hầu như đã bạc trắng và thường xuyên đau lưng, nhức mỏi các khớp xương khi nó leo lên cầu thang hay mang các đà gỗ nặng. Lan cũng già đi và thường đau yếu. Phong không chịu nổi khi thấy Lan đau khổ, bởi thế càng lúc Phong càng tìm đến sợi chỉ kỳ diệu mà kéo thêm. Nhưng ngay khi một vấn đề được giải quyết, vấn đề khác đã xuất hiện. Có lẽ cuộc đời sẽ dễ dàng hơn khi về hưu, Phong nghĩ. Và rồi nó không còn phải leo thang, lao động vất vả và sẽ có thời giờ để săn sóc Lan. Vấn đề là nó không có đủ tiền để sống. Nó cầm trái cầu kỳ diệu lên và xem xét. Thật chán nản, nó thấy sợi chỉ giờ đây không còn mầu bạc nữa nhưng là mầu xám và xỉn đục. Nó quyết định rảo bước vào khu rừng để suy nghĩ...

Trở lại Mỹ Sơn nhân ngày hội của đất Quảng, tôi được xe của khu du lịch đổ xuống tận chân tháp. Hoang phế, lãng quên, vùi dập đã lùi vào dĩ vãng. Thánh địa ngày nay là viên ngọc quý lấp lánh huyền hoặc. Quần thể kiến trúc độc đáo bằng đất nung và đá trải dài liên tục gần thiên niên kỷ của vương quốc cổ Champa đã được công nhận là Di Sản Văn Hóa Thế Giới dẫu chỉ còn một mảnh hình hài thương tật. Vẫn đầy mê hoặc. Đẹp đến thương tâm. Xưa chỉ có những con người chay tịnh hàng tháng trời mới được đặt chân lên đất thánh. Giờ thì mọi du khách đều được khu du lịch chắp cánh để vào thung lũng thần linh. Thế mà tâm hồn tôi vẫn không chịu bay, cứ đau đáu nhọc nhằn men theo kỷ niệm...

Thuở đó là vào khoảng cuối năm 80, chúng tôi đến Mỹ trong cái lạnh cóng da của một nhiệt độ đông đá. Căn nhà chúng tôi mướn thuộc căn nhà đã quá cũ, cả trăm năm tuổi, vách ván, sàn gỗ kê trên những cục gạch xi măng khiến gió lạnh chui vào nhà một cách dễ dàng từ bốn bên và từ dưới sàn nhà. Ba đứa con tôi tuổi từ một rưỡi đến 12 tuổi, chúng mặc vào nhiều lớp áo quần mà răng vẫn đánh lặp cặp. Đó là những giờ đầu tiên khi chúng tôi mới dọn vào nhà. Tôi thấy một cái máy sưởi đặt âm trong vách nơi phòng khách, tôi vặn hết nút nầy đến nút nọ mà vẫn không thấy hơi nóng phát ra. Túng cùng, vợ tôi đưa ý kiến là nên nhờ người ở nhà kế bên sang chỉ dẫn. Tôi rất ngại ngùng khi phải gõ cửa nhà người hàng xóm không quen vì lúc đó đã hơn mười giờ đêm. Chỉ cần không đầy một phút, ông hàng xóm đã làm chiếc máy sưởi tỏa hơi nóng. Rồi vợ con ông mang cả đống quần áo ấm cho chúng tôi, có cả mấy bao potato chips họ nói là ăn cho ấm bụng. Cả nhà chúng tôi cảm ơn. Ông hàng xóm nắm chặt tay tôi, ông nói rõ và chậm từng lời, sợ rằng tôi chưa quen tiếng Mỹ. Tôi vẫn còn nhớ như in hình dáng cao gầy, gương mặt đen mun làm rõ hàm răng trắng và đôi tròng mắt trắng nhìn thẳng vào mắt tôi. Ông nói là ông luôn luôn sẵn sàng giúp đỡ chúng tôi, đừng ngại ngùng gì hết. Ông cho tôi số điện thoại, bảo cứ gọi ông hay vợ con ông bất cứ khi nào chúng tôi cần. Ông nói ông tên là Otis Clark...

Bà xem đấy, thưa bà bạn, dù cho mối tình ràng buộc người nọ với người kia thế nào đi nữa, người đàn ông và người đàn bà đối với nhau vẫn xa lạ về tâm hồn và trí tuệ ; họ vẫn là hai phía tương tranh, họ vẫn thuộc những chủng loại khác biệt. Bao giờ cũng phải có một người chinh phục và một người bị khuất phục, một ông chủ và một người nô lệ ; khi thì là người này, khi thì là người kia ; họ chẳng bao giờ bình đẳng. Họ siết chặt tay nhau, những bàn tay run rẩy tình cảm sôi nổi ; chẳng bao giờ họ siết chặt tay nhau trong cái siết tay khoáng đạt, thẳng thắn ; từ trong cái siết tay ấy dường như mở rộng lòng mình, bộc lộ trái tim họ trong niềm tin yêu chân thực và mạnh mẽ rất đàn ông. Những người khôn ngoan, thay vì lấy vợ để tạo sẵn cho mình cái nguồn an ủi trong tuổi già là sinh sôi ra những đứa con mà sau này chúng sẽ bỏ mặc họ, thì họ tìm một người bạn tốt, tin cậy chắc chắn, sống những ngày tuổi già với bạn trong một sự cộng đồng về tư tưởng chỉ có thể có được giữa hai người đàn ông.

Tôi trở về phòng khe khẽ nằm xuống cạnh ông, hít mùi da thịt ông lười tắm mà vẫn thơm tho. Đúng là vợ chồng quen hơi ông nhỉ. Tôi hôn nhẹ lên trán, tựa đầu lên vai và đan tay ông. Mình luôn luôn đan tay nhau khi ngủ mà. Tôi kéo áo và sửa lại chiếc gối ngay ngắn cho ông. Ông có giấc ngủ sâu, thường bảo “giấc ngủ của người ngay thật”, làm gì...

Nghĩa có ý thức được là tôi run rẩy dưới sức nặng của anh không. Tôi không nghe tiếng pháo nữa. Cơ thể 17 của tôi lần thứ nhất trong đời bị đánh thức. Tôi vòng tay lên, kéo mặt Nghĩa sát xuống mặt tôi. Anh lính si tình hết vụng dại. Môi anh quấn vào môi tôi, chúng tôi hôn nhau say sưa trong tiếng pháo địch nổ. Tôi run rẩy  nhắm mắt chờ một cuộc phiêu lưu mà tôi chưa biết cảm giác đầu tiên. Nghĩa khựng lại trong một cái giật mình rất rõ rệt. Tôi chưa hiểu gì cả nhưng ý thức đôi môi anh không còn hoạt động... 

Buổi chiều điệu nhạc Flamenco quyến rũ quấn tròn theo những cặp mông lắc lư uốn éo của các thiếu nữ gợi tình tưng bừng chào đón sự trở về sau cái chết hụt của gã đấu bò lừng danh thành Málaga. Antonio Sanchez Torres. Tên gã phát ra vang xa như một khúc khải hoàn mà không một ai không ngã mũ chào sùng bái. Đã từ lâu những cột nhà cổ xưa của xóm thanh lâu vẫn truyền tụng những huyền thoại hoang đường vây quanh gã. Antonio Sanchez Torres mang nét đa tình của một tay giang hồ từng trải. Tự thủa nào không ai biết. Gã đột ngột xuất hiện trên đấu trường như một bất khả xâm phạm. Những chiếc cột kháo nhau gã đến từ thị trấn Sévilla...

Ký túc xá trường tôi nằm một bên bờ sông Sài Gòn, bên kia là khu du lịch Bình Quới. Có một đêm, bên khu du lịch tổ chức đêm tưởng niệm ai đó nên thả đèn hoa, chúng trôi sáng một khoảng sông. Cả ký túc tràn ra mé sông đứng xem. Hôm sau, cả khu ký túc xá, bắt đầu chơi lại một trò chơi thời thơ ấu: thả thuyền giấy. Đa số xếp thuyền bằng giấy báo đã bỏ nhưng loại này ngấm nước nhanh nên rất mau chìm. Những sáng kiến “dỏm” như bọc thêm bịch nilông bên ngoài lại làm cho thuyền đứng chựng một chỗ, không chịu trôi. Vậy là, chỉ vài ngày hôm sau, gần như không còn...

Năm nay Thủy Tiên nghỉ học sớm một tuần về sở trà Lâm Lan để ăn Tết với gia đình, nên mỗi ngày nàng có dịp cưỡi ngựa phóng vòng vòng quanh chân đồi để ngắm nhìn những cô gái hái trà đang tíu tít làm việc. Ðây là đợt hái trà cuối cùng của năm, công nhân nam nữ kéo ra nương trà thật đông, tạo nên thành một bầu không khí nhộn nhịp tất bật dưới ánh nắng ấm áp sắp vào xuân trên miền cao nguyên. Những ngọn đồi rộng mênh mang được một rừng trà xanh mướt phủ lên, những bụi cây trà thấp tươi tốt xum xuê như chiếc nấm úp xếp thành những hàng dài chạy song song..

Hình như ít có người thích nhận mình là người nhà quê, bởi vì cứ nghe thấy hai tiếng “Nhà Quê” thôi là người ta đã hình dung ra: Nếu là một anh chàng thì vai u, thịt bắp, mồ hôi dầu, mặt mũi “cù lần lửa”, nói năng ấp a ấp úng chả ra làm sao! Còn nếu là một cô nàng thì đầu bù tóc rối, có khi còn toét mắt, thối tai, chân tay mốc thếch khiếp chết đi! Cứ tưởng tượng ra như thế nên người ta ngại, dù có “nhà quê” thật đi chăng nữa mà khi được hỏi tới thì cũng cố nói sao cho thiên hạ tưởng mình là người thành thị cho nó văn minh như người ta. Tôi là một anh chàng chẳng những...

... Tính cách em mà nồng nàn à? Chưa chắc. Ông đã ngủ với em đâu biết em nồng nàn, ấm áp. Thì cứ xem thế này nhé! Sáng mùa đông, em mặc rất đẹp, toàn màu đỏ. Em đội mũ đỏ, đeo hoa tai đỏ, quần nhung đỏ, áo khoác đỏ, găng tay đỏ, giầy đỏ, đi trên con xe ga đỏ, có khi quần áo lót cũng mầu đỏ ấy chứ. Em mở cửa phòng tôi, toét miệng cười “Em xinh không. Em xinh nhỉ. Em hơi bị xinh đấy!”. Tôi ngỡ ngàng, “ừ! Rất hot” “Không, em muốn hỏi, em xinh không cơ?” “ừ! Rất xinh”. Em khúc khích cười, miệng còn nhai kẹo sing-gum, tung tẩy trên đôi giầy đỏ 10 phân nhún nhẩy...

Tôi viết “Yêu nhau Bằng Mồm” để đăng báo tuần năm 1960. Đến Tháng Bẩy năm 1970, mười năm sau ngày Kiều Ly, nhân vật chính của Yêu Nhau Bằng Mồm, xuất hiện trên báo, tôi ngồi sửa lại Yêu Nhau Bằng Mồm để đưa cho Nhà Chiêu Dương xuất bản thành quyển sách này. Buổi sáng mùa thu, tôi ngồi một mình trong căn phòng nhỏ của tôi và Alice; sau lưng tôi là chiếc Akai xoay đều một băng nhạc do Phạm Mạnh Cương thực hiện. Đến một phút nào đó tôi ngừng tay trên bản thảo vì tiếng hát của Thái Thanh. Nàng hát bài Mùa Thu Trong Mắt Em của Phạm Mạnh Cương. Tôi xúc động.

Nó là thằng bé ăn mày tội nghiệp. Hơn thế, lại mù. Chiếc quần bẩn khó xác định màu rách bươm cả hai ống cho thấy không chỉ người mà lũ chó cũng chẳng thích nó. Hai ống tay áo đen bóng vì luôn được dùng làm khăn lau mũi. Ðầu nó đội chiếc mũ cói méo mó hơi hất về phía sau, để lộ khuôn mặt đói ăn gầy đét, xạm nắng, và nhất là hai hố mắt trắng dã càng làm tăng thêm vẻ thảm hại đáng sợ. Có thể nó chủ ý phô ra thế để người ta thương hại mà cho chút gì chăng? Vì mù, nó phải chống gậy, chiếc gậy trúc già bằng ngón tay cái, trơn nhẵn và cũng gầy đanh như nó. Nó lặng lẽ...

... Tôi không phải là món đồ chơi của cô ... tự nhiên cô yêu tôi... rồi cũng tự nhiên cô bỏ tôi... đâu có dễ vậy... Cô phải nhớ... Một người đàn bà có chồng mà ngoại tình... là đùa với lửa... Anh muốn gì ?... Tôi muốn bán cho cô vài món đồ... Những bức thư của cô... hẹn hò và yêu thương... gởi cho tôi... Cô đừng vội chửi... Chưa hết... còn cái này... cái này mới đáng chửi hơn nè... Hình anh với em... lúc còn yêu nhau... nằm trên giường... hai tay em... bấu vai anh... mắt nhắm lại... trên người không còn một mảnh vải... Tôi không ngờ .... anh lại là con người khốn nạn như vậy... Ở đời không có...

Ðã xa chàng hơn bốn tháng, sự căm phẫn, giận hờn theo thời gian cũng đã nguôi ngoai. Hơn một tháng đầu, nàng hoàn toàn không tiếp phone chàng. Nhưng sau đó, nàng thiết nghĩ, không có gì phải tránh né. Nàng nghiễm nhiên trả lời những lần chàng gọi thăm hỏi vu vơ. Bốn mùa lễ Valentine qua đi, khi còn sống chung với chàng, chưa bao giờ nhận được tấm thiệp, hay một cành bông từ chàng. Có chăng, chỉ là những câu chúc suông qua điện thoại. Bây giờ, năm nay, chàng gọi lại, mời nàng đi ăn trong ngày lễ tình nhân, lẽ ra phải có từ những năm trước. Thật là một bất ngờ...