"Tôi bán xâu chuỗi ngọc với giá rẻ như cho, để lấy tiền làm lộ phí cho chồng tôi đóng tiền ăn vào trại tập trung cải tạo. Trước khi đi, hai chúng tôi đã có cuộc đấu khẩu nhỏ, ghi lại đây, kẻo mai này, có thể sẽ  quên mất: “Anh đừng đem cái chăn dù đi. Hình ảnh rằn ri sẽ tạo cho họ ác cảm với anh. Cả hộp xà-phòng Cadum nữa. Họ sẽ cho là anh... tiểu tư sản. Ví dụ như anh thấy một anh chàng hồi chánh mang dép râu, đội mũ cối, nhất định anh sẽ muốn giết họ ngay."...

Tháng 4: Huyền không thể nào quên được cái nhục của ông tướng hèn hạ Dương-Văn-Minh - con cháu của Lê-Chiêu-Thống  “cõng rắn về cắn gà nhà” mà sử sách đã ghi - đã vội trao “ấn kiếm” cho phe bên kia vào chiếm thành phố,  khiến cho những tướng tài ba, anh hùng như Tướng Nguyễn-Khoa-Nam, Tướng Lê-Văn-Hưng, Tướng Lê-Nguyên-Vỹ, Tướng Trần-Văn-Hai, Tướng Phạm-Văn-Phú và Tá Hồ-Ngọc-Cẩn đã chết theo thành, để khỏi sa vào tay giặc. Huyền cũng không thể nào quên được cảnh đói khổ của toàn dân Saigon, vựa lúa của miền Nam mà nay phải ăn độn kinh hoàng. Huyền cũng không thể nào quên được bao nhiêu tinh hoa của đất nước đã kéo nhau vượt trùng dương, ra nước ngoài và số còn lại mang thân lưu đầy trên rừng núi. Năm tháng  qua, thời gian lạnh lùng trôi, nhiều người đã nằm xuống, thôi không còn trăn trở với hiện tình đất nước và nỗi mất quê hương không còn khiến họ quên ăn mất ngủ...

Khang thiếp đi từ lúc nào, và chàng  chợt choàng tỉnh trong cái lạnh thót ruột. Lạnh như từ trong xương lạnh ra. Chàng giật mình khi thấy một cánh tay nhẹ vắt ngang người chàng và một hơi thở ấm áp phà bên má chàng. Khang kinh hãi, định ngồi bật dậy, nhưng chàng lại trấn tĩnh, vì  sợ mất giấc ngủ của người phụ nữ đồng hành, đã bất đắc dĩ phải qua đêm cùng chàng trên chiếc chõng tre chật hẹp. Khang im lặng, và bây giờ chàng  mới biết tại sao trong cái lạnh thấu xương ấy, mà chàng đã thiếp đi được một giấc khá dài? Phải chăng nhờ hơi ấm từ thân thể trẻ trung của người phụ nữ toát ra, đã sưởi ấm cho chàng? Và ngược lại, cũng chính thân nhiệt của chàng đã sưởi ấm cho nàng trong giấc ngủ tạm nơi núi rừng?...

Chiến tranh đã chia cắt Tuấn và Kim-Chi, đã  ném chàng từ đời sống dân sự vào đời sống quân sự. Cô giáo Kim-Chi ra trường sư  phạm cũng đổi đi thành phố khác. Họ xa nhau trong đời sống, nhưng lại rất gần nhau trong tâm linh, qua thư tín, qua hệ thống quân bưu  chậm như rùa. Chưa ai ngỏ lời, nhưng hình như Tuấn không thể thiếu Kim-Chi, hay nói cho đúng hơn, chàng không thể thiếu những lá thư của cô bé. Kim-Chi thu xếp giờ dạy để hưởng những ngày về phép vội vàng của Tuấn. Hai người không thể không có nhau trên Phố Cổ. Hối hả và vội vã, đó là hai nét đặc biệt của Tuấn và Kim-Chi khi gặp nhau...

Buổi trưa qua nhanh. Bánh mứt, ruợu trà vẫn im ả trên bàn. Những cánh hoa lay-dơn nhìn nàng như kém tươi. Hai chậu tắc khoe những trái chín không còn óng ả như hồi sáng. Hai chậu cúc đại đóa chen nhau khoe sắc vàng đã bớt vẻ rực rỡ. Rồi buổi chiều lững lờ, chầm chậm như trêu gan Huyền. Nàng ứa nước mắt khi giật mình nghĩ rằng Sơn đã sai hẹn với nàng, Sơn đã không về vui Xuân và ăn Tết với nàng như ba năm qua. Sơn đã bận rộn nên không về được? Hay Sơn đã quên nàng và quên hẹn? Hay lòng Sơn đã có gì thay đổi? Hay... Một trăm chữ “Hay” vương vấn trong trí nàng. Nàng lắc đầu xua đuổi những ý nghĩ không đẹp...

"Anh đừng than thân trách phận. Lỗi do anh. Em chỉ là một con bé khờ, vâng lời cha mẹ, lao vào cuộc chơi tình yêu với anh. Bị anh chơi trò hững hờ, vô trách nhiệm, chỉ lo cho những đam mê của anh . Em bỏ chạy, thế thôi. Em không trách anh, nên anh lại càng không có quyền oán em. Em không bỏ anh vì em không muốn người lớn buồn, trẻ con khổ, bè bạn mất vui. Hãy giúp em giữ tình trạng này, nếu anh không muốn làm cho trở nên xấu hơn và tồi tệ hơn."...

Ngay khi gặp chú Long, Nga đã thấy trời đất quay cuồng dưới chân, và Nga đã thấy trái tim mười bẩy tuổi của mình rạo rực một cách khác thường, trước dung mạo vui tươi, với khuôn mặt đẹp như một tài tử xi nê, một vẻ đẹp rất “đàn ông”. Những đường nét trên khuôn mặt chú Long đã cuốn hút Nga mãnh liệt, đến nỗi trong lúc nhìn chú Long nói chuyện với bố, Nga đã như  “ăn” khuôn mặt hấp dẫn của chú Long và như  “uống” những âm thanh toát ra từ giọng nói truyền cảm của chú Long. Nga ngạc nhiên thấy mình như đã quen biết và thân thiết với chú Long tự bao giờ, và cô bé chợt kinh hoảng khi càng lúc càng thấy say mê chú Long nhiều hơn...

Trăng đẹp quá! Bãi biển như được dát bằng vàng. Biển được ánh trăng soi, nên cũng sáng lên dị kỳ. Đáp lại ánh trăng, sóng vẫn vỗ ì ầm bất tận.  Thỉnh thoảng vài cơn sóng cao tung bọt trắng xóa lên bờ, ánh lên như những đợt sáng lân tinh, đẹp lạ lùng! Con bé như mê đi trước vẻ đẹp của biển đêm. Nó nắm tay chàng lúc nào mà chàng không hay. Có lẽ con bé cũng không cố ý.  Chỉ biết rằng nó vùng gỡ tay chàng ra khi một đợt sóng bất ngờ đánh vào chân nó. Con bé chạy lên xa và la to:...

Nàng đứng lại, quay mình chạy ngược hướng với chàng. Người thanh niên cũng đứng lại, nhưng để mặc Tú, chàng không chạy theo nàng, mà nhìn mông lung ra biển. Tú dừng chân, ngoái cổ nhìn lại. “Ông mắc dịch này không thèm chạy theo mình nữa! Đúng là... gã điên!” Gió thổi bay tóc chàng từng đợt gợn sóng. “Ông này có mái tóc đẹp. Mặt mũi đẹp trai, dung mạo trên... trung bình. Còn ngôn ngữ thì hơi... man man, tửng tửng. Nhưng không sao. Nếu tiếp tục quen, mình sẽ tìm cách... trị giùm!” Tú lẩm bẩm, trong khi chàng vẫn ngây người nhìn ra biển, giống như biển đang thôi miên chàng, hoặc chàng đang thôi miên biển. Tú chạy vội lại phía chàng...

Ngày trước, trên bãi biển là khác. Là một lữ  khách, chú không có trách nhiệm với cháu. Chú cũng không có bổn phận uốn nắn cháu. Cháu như một nhánh hoa dại bên đường. Thấy đẹp, chú dừng chân ngắm vẻ đẹp của cây cỏ. Thấy thơm, chú thưởng thức hương hoa. Còn bây giờ, chú là chú của cháu, dù là chú rể, nhưng chú đã có trách nhiệm và bổn phận với cháu. Ngoài ra, chú đang là chồng của cô Loan, là cha của bé Tú Quỳnh. Chú còn có trách nhiệm và bổn phận với cô Loan, với em bé, với cả cháu  nữa.”...

Nhưng bây giờ, chính Lãm đã từ giã cõi đời ở tuổi năm mươi mốt. Loan biết Lãm ra đi sớm quá, khi những công việc của chàng còn đang lở dở. Chàng có nguyện vọng qua Úc thăm Hồng-Thu “chút duyên già cuối mùa”. Có ý muốn qua Maryland thăm Diễm-Quỳnh “một hồn thơ lai láng trong một thân thể khiếm khuyết”. Qua Ohio thăm Hòa-Đa “may quá, Chúa không cho em lấy anh” để giải thích việc không thể làm vợ Lãm. Đến Irvine thăm Thu-Sương “tóc rối nợ duyên” với cuộc tình “Ngưu Lang Chức Nữ  xóa dải Ngân Hà”. Về Santa Ana thăm Ngọc-Bình với lời thì thầm “Nếu không cưới em, đừng nói với ai chuyện em "cho" anh, để em  còn lấy chồng nghe anh!"...

Chắc vợ tôi linh cảm sẽ chia tay rất lâu, nên đã lén may chiếc nhẫn vào nẹp mũ cho tôi đem đi theo khi đi tập trung cải tạo theo lệnh của tụi nó, ý để tôi có vật độ thân, khi cần. Nhưng thật khổ cho tôi phải giữ nó trong hoàn cảnh bị giam cầm. Tôi giữ kỹ cái mũ như một vật bất ly thân, vừa sợ mất một vật kỷ niệm, vừa lo tụi nó phát giác được, chắc tôi sẽ bị phiền phức ghê lắm, vì trước khi vào đây, tụi nó đã có lệnh bắt nộp hết những đồ vật quý giá như đồng hồ, vàng, nhẫn. Khi được tin chúng tôi có thể bị đưa ra Bắc, tôi thấy thân tù tội, chắc không thể nào...

Dung nâng nhẹ cánh tay người chồng xấu số. Nàng lau chùi sạch sẽ những ngón tay chai sần và thô cứng. Mùi rượu hăng hắc xông lên mũi, khiến nhiều lúc nàng muốn bật hắt hơi. Nắm bông gòn trong tay Dung luôn luôn chuyển động trên thân thể đã bắt đầu lạnh của Sơn. Dung nhanh tay lau nhẹ cơ thể Sơn, nhìn kỹ từng dấu vết, trước khi xa rời vĩnh viễn. Đôi tay Dung lướt nhanh trên khắp phần ngực  Sơn, phiến ngực thân yêu nàng đã ôm ấp trong bao năm dài của thời hai người còn chung sống với nhau. Dung mặc áo cho Sơn, tiếp tục lau chùi phần dưới thân thể của Sơn. Dung tần ngần mở lưng chiếc quần đã bạc mầu, và cả phần thân thể kín đáo nhất...

Một chút buồn thoáng qua, nhưng rồi Định mau chóng quên đi. Chàng quay trở lại ý nghĩ ban đầu. Ngồi vào đàn và chàng say sưa đàn bản Come Back To Sorrento. Tiếng đàn nhịp nhàng và mười ngón tay dồn dập đuổi nhau trên phím đàn. Tiếng nhạc êm dịu, vui tươi,  xua tan những ý nghĩ u ám trong đầu Định, những ý nghĩ không tốt về Phượng-Mai, về đời sống phóng túng, quá tự do của nàng. Phóng túng và tự do đến nỗi nhiều khi chàng tưởng nàng là một con thú hoang, chưa bao giờ được thuần dưỡng, giống như khi nàng chưa chung sống với chàng, còn lang bang, vô định, nay chỗ này mai chỗ kia với mẹ cùng em gái...

Anh ngồi đó. Đôi mắt  dõi nhìn chăm chú khoảng không trước mặt. Qua khung cửa kính, dòng xe cộ vẫn ì ầm nối đuôi nhau trên con đường trước nhà. Những tia nắng trưa vẫn lung linh  qua tàn lá, ném những sợi nắng dài,  nhẩy nhót trước hiên nhà. Tiếng xe cộ, xen lẫn tiếng chuông leng keng của  người Mễ bán kem vẫn vọng bên tai anh những âm thanh quen thuộc. Tất cả mọi sinh hoạt vẫn bình thường như xưa, nhưng anh thì không còn bình thường như xưa nữa. Vì anh vừa gặp một biến cố kinh hoàng nhất trong cuộc đời: đôi mắt của anh đã không còn nhìn thấy những gì trước mặt, ngoại trừ một tấm màn trắng xóa, lung linh mờ ảo như trong một biển sương mù...

Bố ơi! Hằng đêm con đã nhìn Bố qua di ảnh trên bàn thờ, qua làn khói nhang uốn tỏa trong không gian, qua đôi mắt mờ lệ của con, con như thấy Bố nhìn con không chớp mắt. Con vẫn thì thầm với Bố rằng: “Bố ơi! con nhớ Bố. Nhớ Bố vô cùng. Bố ơi! Bố có biết không?” Con gọi Bố mãi, Bố không trả lời con. Con thèm một tiếng “ơi!” của Bố, để thấy rằng con chưa bao giờ mất Bố. Bố ơi! Mặc dù  biết rằng sẽ không bao giờ Bố nghe con gọi nữa. Mặc dù biết rằng hai tiếng “Bố ơi!” chỉ là tiếng nức nở của lòng con thương tiếc Bố, nhưng Bố ơi, con vẫn gọi thầm “Bố ơi! Bố ơi!”. Nếu có thần giao cách cảm, hẳn ở nơi nào đó, Bố đã nghe tiếng lòng con thổn thức gọi “Bố ơi!”...

Rồi bà níu ông vào phòng,  cởi bỏ quần áo lạnh giá của ông. Với bình dầu khuynh diệp trong tay, bà thoa khắp người ông, thiện nghệ như một chuyên viên mát-xa. Ông nghe cảm giác khỏe khoắn, sung sướng, chen lẫn đê mê chan hòa khắp người. Trong một tích tắc đồng hồ, ông nghĩ mình nên từ bỏ tất cả những giao du vớ vẩn, những mãnh-bà-cô “khách qua đường” gian ác, những Bích, những Phụng, những Mai, những Nga, để quay về với bà vợ già nua nhưng đầy tình nghĩa này. Ông không ngờ bàn tay vợ ông có mãnh lực kích dục ghê gớm. Xoa đến đâu là người  ông phừng phừng lên đến đấy...

Dập dìu quanh chàng, biết bao hình bóng phụ nữ vây quanh. Chàng khó mà nhận biết ai là người yêu thương chàng thật tình; ai là người yêu thương chàng theo phong trào “thấy người ta thương yêu, thì mình cũng  yêu thương cho vui”; ai là người chỉ muốn dung dăng dung dẻ với chàng khi nắng lên, mưa xuống, khi xem hoa nở, khi chờ trăng lên và  ai là người muốn “sưu tập” tên chàng cho dài thêm danh sách trong cuốn sổ “Những người yêu nàng”? Muốn vậy, phải kể hết tất cả những ong bướm dập dìu quanh chàng. Trước hết là Oanh-Nga, cô bé có cặp mắt tròn và đôi môi chúm chím, khá dễ thương. Nhưng cùng lúc đến với Luân, thì Oanh-Nga cũng lại đang có một chàng  họa sĩ có tài, nhưng chưa gặp thời...

Tôi không để ý nên không hỏi, chỉ lo học bài để chuẩn bị cho kỳ thi sắp đến, đâu có ngờ rằng mình đang bị ông bố và bà cô âm mưu xỏ mũi dắt đi nhà khác. Vô tâm đến thế là cùng. Nhưng cũng chính cái tâm rỗng tuếch đó, tôi mới có ngày nay để sống một cuộc sống bình thường, không sóng gió bên “anh chàng” còn “được” hơn tôi tưởng, và cũng không có điều nào đáng chê trách, nếu “giám khảo” không gay gắt quá. Duy có gia đình “anh chàng” thì quả thật “tạo hóa” đã tinh mắt mà cho tôi lọt làm dâu con trong nhà họ, vì đây là một gia đình “cả sông đông chợ, nhiều vợ lắm con”. Với một cuộc sống vui nhộn, hào hứng với “ba vợ chồng chúng tôi” và một bầy con ba mươi  người lớn nhỏ còn sống trong số ba mươi sáu người đã được sinh ra. Sáu người đã mất từ khi mới lọt lòng, nên không thể liệt kê trong danh sách đám con đông nhất “thế giới Hội An” này...

Con bé dành được cầm lái. Thảng trao chìa khóa chiếc xe đời mới mướn ở phi trường cho con bé. Chiếc xe lướt êm giữa đường phố đông người của chiều thứ bẩy đẹp trời. Thảng để mặc cho con bé lái  đi đâu, tùy ý. Đến khi Thảng chú ý thì xe đã ra khỏi thành phố. Con đường vắng vẻ, dài hun  hút trước mặt với những đường cong uốn lượn rất đẹp, với cảnh đồi thoai thoải bên đường và những hàng cây với lá đã phai từ mầu xanh sang mầu vàng, tía từ mấy hôm nay. “Thầy thấy những cây khoác áo mùa Thu chưa? Đẹp tuyệt thầy ơi! Vào những ngày có gió, lá thu xào xạc đuổi nhau dưới  gầm xe và hai bên đường. Em hay lang thang lái xe đi một mình như vậy. Nhiều khi thấy mình giống như chiếc lá thu phai mầu... ”