Tất Cả Sự Thật về Hiện Tình Phật Giáo

HỘI THẢO VỀ HIỆN TÌNH PHẬT GIÁO VIỆT NAM
VÀ LỄ TƯỞNG NIỆM 40 NĂM BIẾN CỐ MẬU THÂN, CÁC CHIẾN SĨ
ÐÃ HY SINH TRONG TRẬN CHIẾN HOÀNG SA TRƯỜNG SA

Các Links về buổi Hội Thảo:  Video Clip Phần 1 -  Video Clip Phần 2  -  Video Clip Phần 3

Trần kim Vy ghi nhận và tường thuật
ảnh chụp Trần minh Tâm
           
Chỉ trong vòng năm ngày kể từ hôm ra thông báo đọc trên đài và kịp đăng trên một vài tờ báo địa phương, ban tổ chức Buổi Hội Thảo về Hiện Tình Phật Giáo Việt Nam gồm quý ông Trương Văn Túc, Tony Sang Trần và bà Mai Ðào, đã thành công trong việc quy tụ được trên dưới 700 đồng hương tham dự. Buổi Hội Thảo được tổ chức vào lúc 5 giờ chiều ngày Chủ Nhật 17-02-2008 tại nhà hàng Kim Sơn 10611 Bellaire Bvld, Houston, TX 77072.

Chương trình gồm hai phần. Phần đầu là nghi lễ cầu nguyện cho các đồng bào nạn nhân Việt Nam đã bị thảm sát trong dịp Tết Mậu Thân 1968 và Lễ Cầu Nguyện cho các chiến sĩ của Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà đã hy sinh trong trận chống Trung Cộng xâm lăng để bảo vệ quần đảo Hoàng Sa dưới sự chứng minh và chủ lễ của chư tôn đức hiện diện.

Phần thứ hai là buổi hội thảo về hiện tình Phật Giáo Việt Nam do hai diễn giả là Thượng Toạ Thích Giác Ðẳng, Tổng Ủy Viên Truyền Thông Văn Phòng II Viện Hoá Ðạo GHPGVNTN và Giáo Sư Võ Văn Ái, Tổng Ủy Viên Ngoại Vu, VP II Viện Hoá Ðạo GHPGVNTN hải ngoại Hoa Kỳ đảm trách.

Chư tôn đức và quan khách tham dự gồm có: Hoà Thượng Thích Huyền Việt, Tổng Ủy Viên Thanh Niên VP2 /VHÐ (trụ trì chùa Bửu Môn), Thượng Toạ Thích Giác Ðẳng (trụ trì chùa Pháp Luân) là Tổng Ủy Viên Truyền Thông Văn Phòng 2, VHÐ, Chánh Văn Phòng Hội Ðồng Thường Trực của GHPGVNTN hải ngoại tại Hoa Kỳ; Thượng Toạ Thích Thiện Tâm (tăng chúng chùa Pháp Luân), Thượng Tọa Thích Giác Hải (trụ trì chùa Ðại Giác), Giáo Sư Võ Văn Ái, Tổng Ủy Viên Ngoại Vụ VP2-VHÐ, Tổng Giám Ðốc Phòng Thông Tin Phật Giáo Quốc Tế, cô Ỷ Lan Phó TGÐ/PTT/PGQT, Luật sư Hoàng Duy Hùng (CTCÐ Người Việt Quốc Gia Houston & VPC), các thành viên trong Hội Ðồng Giám Sát CÐ Houston, cựu Thiếu Tướng Trang Sĩ Tấn, cựu Ðại Tá ông Trương Như Phùng (Ủy Ban Bảo Vệ Chính Nghĩa Quốc Gia), cựu Thiếu Tá Lê Văn Sanh (Chủ Tịch Cựu Tù Nhân Chính Trị kiêm Chủ Tịch Hội Pháo Binh), ông Nguyễn Anh Dũng (đại diện Phật Giáo Hoà Hảo), ông Trần Hiến (thành viên UB Liên Tôn). Các hội đoàn Quân Ðội như: SVSQ Thủ Ðức, Biệt Ðộng Quân, ông bà Ðặng Tấn Phong (Câu Lạc Bộ Lính), ông Hoàng Nam (Ðoàn Thanh Niên Việt Nam Chánh Nghĩa), ông Lưu Quý Tùng (Tập Thể Chiến Sĩ VNCH hải ngoại và Trung Nam Hoa Kỳ), ông Ðoàn Văn (Hội Ái Hữu Quảng Trị), Võ Hiếu (Truyền Tin hải ngoại), .. v.v...

Phía cơ quan truyền thông có ông bà Hoàng Bách (GÐ Ðài phát thanh Tiếng Nước Tôi), ông bà Trần Minh Tâm-Trần Kim Vy - (Chủ Nhiệm, Chủ Bút Tuần San ÐẸP và trang nhà điện tử Depweekly.Com), ông bà Hải Lăng - Hoàng Minh Thuý (Tạp chí Xây Dựng), ông Lê Phát Ðược (BNS Thế Giới và Sống), Thăng Long phóng viên đài Little SàiGòn, phóng viên đài Sài Gòn Houston,), Khôi Nguyên phóng viên báo Việt Tide, phóng viên Việt Nam Mới, đại diện đài truyản hình SBTN Houston và diễn đàn PalTalk do nhóm ông Linh Trần đảm trách trực tiếp truyền thanh truyền hình khắp thế giới và cả Việt Nam. 
 
Phần thứ nhất
LỄ CẦU NGUYỆN QUỐC THÁI DÂN AN VÀ CẦU SIÊU CHO ÐỒNG BÀO BỊ THẢM SÁT TRONG BIẾN BỐ TẾT MẬU THÂN 1968 VÀ CÁC CHIẾN SĨ ÐÃ HY SINH TRONG TRẬN CHIẾN HOÀNG SA TRƯỜNG SA

Dẫn nhập chương trình buổi lễ ông Tony Sang Trần một thành viên trong Ban Tổ Chức đã trình bày như sau:

"Kính thưa toàn thể quý vị 40 năm trước csVN đã xâm phạm trắng trợn thoả ước ngưng bắn và đồng loạt tổng tấn công trên hầu hết các thành phố lớn ở Việt Nam, trong lúc mà Quân Dân ta đang sửa soạn đón Xuân về. Sau đó không bao lâu Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà phản công và đánh bật chúng trở về chỗ rừng rú mà chúng đã thường ở. Tuy nhiên, trong những ngày tháng cs tấn công chiếm đóng trong Tết Mậu Thân, chúng đã tàn sát hàng ngàn người dân vô tội Việt Nam, bi thảm nhất là ở Huế. Như quý vị cũng đã biết, chúng đã gom góp hàng ngàn người và xử tử bằng cách là lấy dao đâm và lấy báng súng đánh vào đầu. Xong rồi chúng lại xô hàng ngàn người đó vào hố chôn tập thể.

"Kính thưa quý vị, năm 1974 csVN với sự trợ giúp của các cs đàn anh như Trung Hoa và Nga Sô mở một cuộc tấn công vào Hoàng Sa. Quân lực VNCH chúng ta đối đầu một chống mười, đã anh dũng chiến đấu và một số anh em chiến sĩ QL/VNCH đã hy sinh tại Hoàng Sa và Trường Sa. Hôm nay, nhân buổi Hội Thảo này chúng ta cùng nhau cầu nguyện cho những người bị chết oan khiên trong 40 năm trước bởi đảng csVN, cầu nguyện cho những chiến sĩ đã anh dũng hy sinh tại mặt trận để chiến đấu chống lại cs để giữ vững quê hương, bây giờ những chiến sĩ đó đã phảng phất nơi đâu, cầu nguyện cho những người dân vô tội bị cs giết thê thảm và cầu nguyện cho những chiến sĩ đã hy sinh cho tự do dân chủ Việt Nam."

Buổi lễ cầu nguyện đúng ra sẽ do Ðại Lão Hoà Thượng Thích Hộ Giác chủ trì nhưng vì Ngài lâm bệnh bất ngờ nên vắng mặt (tiêu chảy). Thay thế Hoà Thượng Thích Hộ Giác, Hoà Thượng Thích Huyền Việt, Thượng Toạ Thích Giác Ðẳng, Thượng Tọa Thích Thiện Tâm và Thượng Toạ Thích Giác Hải tụng kinh cầu nguyện.

Buổi lễ cầu nguyện diễn ra rất cảm động, tất cả quan khách tham dự cùng đứng lên trong lúc chư tôn đức tụng kinh cầu nguyện trước bàn thờ Ðức Thế Tôn được đặt trên sân khấu thật trang nghiêm. Ða số quan khách tham dự là Phật tử nên mọi người đã cùng nhau tụng kinh cầu nguyện theo với chư tôn đức.

Mở đầu nghi thức tụng niệm, Thượng Toạ Thích Giác Ðẳng đã trình bày cùng quan khách trong hội trường nguyên văn như sau:

"Kính thưa chư liệt vị quan khách và quý đồng hương; Buổi hội thảo hôm nay có được là do ý kiến đề xuất của một số Phật tử tại Houston hưởng ứng lời kêu gọi của Ðại Lão Hoà Thượng Thích Quảng Ðộ Viện Trưởng Viện Hoá Ðạo. Nhân đại lễ Thượng Nguyên, chúng ta giành chút tâm tư lắng đọng cầu nguyện cho quê hương Việt Nam và tưởng niệm những nạn nhân của biến cố Mậu Thân cũng như những chiến sĩ đã nằm xuống trong trận Trường Sa Hoàng Sa mang những ý nghĩa vô cùng quan trọng của tất cả những người dân Việt Nam ở trong giai đoạn lịch sử này.

" Thưa quý Ngài và quý vị, lẽ ra hôm nay ở tại đây trước bàn thờ cầu nguyện chúng ta có sự hiện diện của tất cả chư vị lãnh đạo tinh thần các tôn giáo bởi vì trong tâm tình cầu nguyện không riêng một tôn giáo nào! Nhưng mà thưa quý vị chúng tôi được ban tổ chức mời và chúng tôi nghĩ rằng mỗi người chúng ta ở đây đều có thể phụng hiến từ tư thế của mình và chúng tôi là những vị Tăng sĩ có mặt tại đây thì xin được dâng lên lời cầu nguyện theo nghi thức truyền thống Phật giáo và đồng thời chúng tôi cũng xin mời tất cả chư vị quan khách quý đồng hương đang có mặt ở đây dù Phật tử hay không phải Phật tử xin chúng ta đồng hiệp lời cầu nguyện cho những người đã nằm xuống ở trong biến cố đau thương của đất nước và chúng ta cùng cầu nguyện cho tương lai của đất nước được một vận hội mới trở về trong sự bình yên dân chủ thực sự. Xin chân thành cảm ơn tất cả quý vị."

Buổi lễ diễn ra với tâm tình tưởng nhớ xót xa về các nạn nhân bị thảm sát trong biến cố Tết Mậu Thân 1968 40 năm qua, những người ở hải ngoại và ngay trong hội trường này có người đã rơi lệ vì chính thân nhân của mình là nạn nhân bị giết một cách dã man trong thời gian đó. Và mọi người cùng nhau nghiêm chỉnh tụng kinh cầu nguyện theo chư tôn đức cho tất cả các nạn nhân cũng như các chiến sĩ QLVNCH đã hy sinh bảo vệ Quê Hương được siêu sinh về thế giới an lành. Cầu nguyện cho đất nước Việt Nam được quốc thái dân an, nhân dân an lạc, cùng cầu nguyện cho Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất sớm được phục hoạt.

Sau nghi lễ cầu nguyện là phần tuyên đọc "Ðạo Từ Rằm Tháng Giêng Cầu Nguyện cho Quốc Thái Dân An..." của Ðại Lão Hoà Thượng Thích Quảng Ðộ, Viện Trưởng Viện Hoá Ðạo trong nước gửi ra, do Hoà Thượng Thích Huyền Việt đại diện Hoà Thượng Thích Hộ Giác, Chủ Tịch Văn Phòng 2 Viện Hoá Ðạo tuyên đọc.

Trước khi tuyên đọc đạo từ của Ðại Lão Hoà Thượng Thích Quảng Ðộ, là lời tác bạch rất lễ độ cung kính của Hoà Thượng Thích Huyền Việt đã khiến cho các Phật tử hiện diện vừa ngưỡng phục đức độ kính trọng Thầy Tổ và tính khiêm hạ của một vị tu sĩ.

Hoà Thượng Thích Huyền Việt tác bạch rằng:

"Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật;
"Kính bạch chư tôn thiền đức, kính thưa chư vị thiện hữu tri thức, kính thưa quý vị quan khách, kính thưa quý vị đồng hương, đồng bào Phật tử, đặc biệt kính thưa nhị vị thuyết trình hôm nay là Giáo Sư Võ Văn Ái và chị Ỷ Lan.

"Trong khung cảnh trang nghiêm hôm nay của Buổi Lễ Cầu Nguyện và Hội Thảo, xin được đại diện cho Hoà Thượng Chủ Tịch Văn Phòng 2 Viện Hoá Ðạo để đượỳc tuyên đọc Thông Ðiệp của Hoà Thượng Viện Trưởng Viện Hoá Ðạo, đại lão Hoà Thượng Thích Quảng Ðộ.
 
"Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật,
"Nơi đất nước, bầu trời thênh thang tự do và dân chủ, con Tỳ Kheo Thích Huyền Việt xin hướng về nơi quê hương, nơi đó nhị vị đại lão Hoà Thượng lãnh đạo tối cao của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam đang ở chốn lao tù. Chúng con xin nghiêng mình đảnh lễ đại lão Hoà Thượng Ðức Ðệ Tứ Tăng Thống, đại lão Hoà Thượng Viện Trưởng Viện Hoá Ðạo và xin nghiêng mình kính lễ đại lão Hoà Thượng Chủ Tịch Thích Hộ Giác và đại diện cho Văn Phòng 2 Viện Hoá Ðạo tuyên đọc Ðạo Từ..."
 
"Ðạo Từ Rằm Tháng Giêng Cầu Nguyện cho Quốc thái Dân an, vẹn toàn lãnh thổ và Siêu sinh tịnh độ những oan hồn uổng tử sáu mươi năm qua.

"Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
"Năm mới mở đầu giai kỳ mới, ước vọng mới, thời điểm người Phật tử nhớ nghĩ đến ông bà, tổ tiên, nòi giống để tỏ lòng trung hiếu, cũng là thời điểm hân hoan rước Ðức Ðại Từ Di Lặc Tôn Sư Phật đem xuống cõi trần một nhân gian hoan lạc, thanh bình, nhân ái.

"Sự chú nguyện làm khơi dậy năng lực cứu độ chúng sinh trong tâm thức để hành hoạt ra xã hội, mà đời sống xô bồ, khổ luỵ suốt năm, khiến chúng ta quên mất. Quên mất sự cầu nguyện cho nước an lạc, phú cường, cho người người ấm no, hạnh phúc.

"Mở đầu sự cầu nguyện cho quốc thái dân an vào Rằm tháng Giêng như vừa nói, là bắt đầu quan tâm chú nguyện suốt năm cho nhân quần xã hội đang bị bỏ quên hay bị giày xéo. Lấy nguyện làm đầu, thì diệu trí mới phát sinh, hầu tiêu tai được phúc, thành tựu cho tất cả chúng sinh, trang nghiêm toàn thế giới.

"Nhân danh những ý thức hệ ngoại lai, các cuộc chiến thừa sai vừa qua làm cho huynh đệ tương tàn, đất nước điêu linh. Hàng triệu oan hồn, uổng tử chết thảm qua các cuộc Cải cách ruộng đất, qua lằn đạn chiến tranh, qua Mậu Thân khủng khiếp v.v.. và v.v.. nhưng lại chẳng được ai đoái hoài, cúng kiến. Hôm nay, Chư Tôn đức Tăng, Ni và Phật tử trong và ngoài nước họp nhau chí thành cầu nguyện trước Tam Bảo vào ngày Rằm tháng Giêng hầu trả lại Linh quyền cho những người đã chết để mọi vong linh được siêu sinh tịnh độ.
           
"Một vấn đề nguy nan, trầm trọng khác đang làm cho toàn dân trong cũng như ngoài nước thấp thỏm lo âu, là Trung quốc lấn chiếm hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Thường tình những vấn đề như thế được các nhà lãnh đạo quốc gia đại diện quốc dân cấp thời giải quyết. Nhưng Tuyên cáo số 8 của Hội đồng Lưỡng viện GHPGVNTN công bố ngày 27-12-2007 đã nhận định rằng Ðảng và Nhà Nước Cộng Hoà Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam chỉ lo bảo vệ chủ nghĩa Xã Hội mà không lo bảo vệ biên cương tổ quốc và sự an ninh, hạnh phúc của 85 triệu dân; chỉ lo mất Ðảng chứ không lo mất Nước. Ðó là vì Nhà cầm quyền CS theo chủ nghĩa đại đồng nên đã từ khước sự toàn vẹn lãnh thổ, xoá nhoà biên cương tổ quốc trên biển, đem lãnh hải dâng hiến cho Bắc phương. Bằng văn bản xác nhận chủ quyền Trung quốc trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, cho nên Giáo hội và Phật tử Việt Nam không thể vô tâm trước vấn đề tử của quê hương. Vì người Phật tử phải thực hiện nhiệm vụ dân tộc của mình, bằng cách áp dụng giáo lý trừ nguy cứu khổ của đạo Phật để hoàn thành nhiệm vụ dân tộc.

Tiền nhân đã thực hiện nhiệm vụ này từ thời Hai Bà Trưng cho đến các triều đại Ðinh, Lê, Lý, Trần, Lê, để ứng thế hoá duyên, bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ và nền độc lập của tổ quốc. Với dũng lực kim cương, vua Trần Nhân Tông, đồng thời cũng là Trúc Lâm Ðệ nhất Tổ của phái Thiền Việt Nam, là minh chứng cho sự đóng góp của người Phật tử gìn giữ sinh mệnh dân tộc, đem lại cuộc sống đời vui đạo - Cư trần lạc đạo - tìm cầu giác ngộ thông qua cuộc sống trần thế, viên thành chí nguyện vô lượng bồ đề và độ khắp chúng sinh.
           
"Ðời sống tâm linh, giác ngộ chỉ được thăng hoa trong một đất nước thanh bình, tự do và toàn vẹn lãnh thổ. Lãnh thổ toàn vẹn và được tự do là thiện duyên cần thiết cho sự phát triển tâm linh giác ngộ. Bởi vậy đời sống tu hành của người Phật tử cũng là nỗ lực bảo vệ dân tộc và thăng tiến dân sinh.
           
"Phật giáo đồ cầu nguyện ngày Rằm tháng Giêng cho Quốc thái Dân an, cho những oan hồn uổng tử được siêu sinh tịnh độ, còn phải chú nguyện thêm cho sự toàn vẹn lãnh thổ và lãnh hải trước sức tiến công của hai thế lực ngọai xâm và nội xâm. Ngài Pháp Minh đã dạy: Ôm lấy chuyện bậy để hy vọng điều phải, giữ chặt việc giả để chờ đợi sự chân, chần chờ hai lòng, trù trừ đôi ngả, thì dù Phật có phóng quang động địa, chẳng ai tin và thấy được.
           
"Bởi thế, thiết lập Lễ Cầu Nguyện đầu năm là khơi dậy dậy năng lực cứu độ chúng sinh để mười hai tháng noi theo hành động. Ðó là ý nghĩa của nguyện và hành. Chí mong muốn tới, nhưng cần thực hành mới đầy đủ. Thực hành cũng phải có chí mong muốn, mới đạt kết quả, để nuôi lớn mầm lành, bồi bổ cho thệ nguyện. Nhờ vậy đạt tới hà sa diệu dụng hầu khuông phù thế nước, khuông phù chánh pháp mà thành tựu đạo nghiệp, đem lại lợi lạc cho pháp giới hữu tình và phá dẹp tất cả ma chướng đối địch.
           
"Nam Mô Tiêu Tai Giáng Kiết Tường Bồ Tát
"Nam Mô Siêu Sinh Tịnh Ðộ Bồ Tát.
"Nam Mô Lịch Ðại Tổ Sư Bồ Tát

"Làm tại Thanh Minh Thiền Viện, SàiGòn ngày 15-2-2008.
"Thừa Ủy Nhiệm Ðức Ðệ Tứ Tăng Thống
"Thay mặt Hội đồng Lưỡng Viện GHPGVNTN
"Viện trưởng Viện Hoá Ðạo
Sa môn Thích Quảng Ðộ
ấn ký.
 
Phần thứ hai: HỘI THẢO VỀ HIỆN TÌNH PHẬT GIÁO VIỆT NAM
 
Lời dẫn của đại diện Ban Tổ Chức:
"Kính thưa quý vị, hôm nay quý vị đến đây chắc là quý vị cũng như chúng tôi. Chúng ta mang trong lòng một nỗi ưu tư và nhiều thắc mắc. Có thể là quý vị cũng như chúng tôi thắc mắc về vấn đề to lớn Phật Giáo Việt Nam hôm nay và Phật Giáo Việt Nam ngày mai sẽ ra sao? Trong bối cảnh mà nhà cầm quyền Hà Nội dưới sự chỉ huy độc tài và độc đoán của đảng csVN đang cố gắng dùng chính sách tôn giáo vận để chia rẻ, gây rối và phân hoá các hàng ngũ tôn giáo Việt Nam ở hải ngoại cũng như ở trong nước, trong đó có Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất của chúng ta. Là những người con Phật và đồng thời là những người Việt Nam chân chính lúc nào cũng thiết tha cho tiền đồ Tổ Quốc. Lúc nào cũng mong sao cho Quê Hương của chúng ta được tự do và dân chủ. Vì thế chúng ta mong muốn, điều thứ nhứt:

- Hiểu rõ tình hình GHPGVNTN hiện nay và tương lai sẽ ra sao?
 
Ðiểm thứ hai: - Làm sao để truyền thông nhanh chóng và chính xác trước cái hoàn cảnh phức tạp này?

Ðiểm thứ ba: - Làm sao để góp phần tích cực vào công cuộc xây dựng vun bồi GHPGVNTN
Và điểm cuối cùng là điểm rất là quan trọng:

- Làm sao giữ được cái tinh thần hoà ái trong cộng đồng Phật tử của chúng ta trước những giao động đang xảy ra trong và ngoài nước.

Ðó là những mục đích thật là chính yếu mà chúng tôi một nhóm Phật tử ở Houston mạo muội tổ chức Buổi Hội Thảo hôm nay. Buổi Hội Thảo hôm nay sẽ được hai vị có đủ thẩm quyền trả lời tất cả các câu hỏi của quý vị có liên quan đến GHPGVN và cũng có thể liên quan đến vận mệnh của đất nước Việt Nam của chúng ta nữa.

Chúng tôi xin thông báo cho tất cả quý vị rằng Buổi Hội Thảo này cũng sẽ được trực tiếp truyền thanh và truyền hình đi trên khắp thế giới ngay cả tại Việt Nam.

Nói tóm lại Buổi Hội Thảo này sẽ được phóng đi trên khắp thế giới để cho thế giới hiểu rằng không những ở Houston mà ở khắp thế giới chúng ta sẽ đồng lòng đứng lên chống lại mọi mưu toan Cộng sản xâm lược."

Thượng Tọa Thích Giác Đẳng (trái), giáo sư Võ Văn Ái (phải).
 
Trước khi bước qua phần thảo luận Ban Tổ Chức đã nồng nhiệt giới thiệu một người khách danh dự đến từ Paris, cô là người ngoại quốc có tên VN và nói lưu loát tiếng Việt bằng giọng Huế. Cô là người rất quan tâm đến tình hình Phật giáo VN và giành nhiều thì giờ công sức để vận động cho sự phục hoạt của GH trong nhiều năm qua. Vị khách đó là cô Ỷ Lan Phó Giám Ðốc Phòng Thông Tin Phật Giáo Quốc Tế. Cô Ỷ Lan đã lên sân khấu phát biểu và bày tỏ lòng vui mừng được tái ngộ cùng đồng bào Houston mà cô rất quý mến. Sau đó cô phát biểu ngắn gọn cảm tưởng của mình là mong mỏi sau buổi hội thảo ngày hôm nay đồng bào Houston sẽ nắm tay nhau tìm ra một đường hướng để thực hiện cho bằng được bốn chữ "Quốc thái dân an", để cho đất nước Việt Nam có được dân chủ nhân quyền và tự do.
 
Tiếp tục chương trình đại diện Ban Tổ Chức đã đưa ra một số điều lệ trong Buổi Hội Thảo chủ yếu là mỗi người có quyền đặt 2 câu hỏi trong cùng một lúc. Câu hỏi không được đề cập đến vấn đề có tính cách bôi nhọ cá nhân hay tập thể hoặc các tôn giáo nhằm tạo sự chia rẻ và tổn thương đến tinh thần hoà ái trong cộng đồng của chúng ta. Những câu hỏi này sẽ do hai vị diễn giả trả lời. Hai vị đó là:

- Thượng Tọa Thích Giác Ðẳng, Tổng Ủy Viên Truyền Thông VP 2 Viện Hoá Ðạo, Chánh Văn Phòng Hội Ðồng Thường Trực và là Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Văn Hoá GHPGVNTN hải ngoại tại Hoa Kỳ.

- Giáo Sư Võ Văn Ái, Tổng Ủy Viên Ngoại Vụ VP 2 Viện Hoá Ðạo GHPGVNTN và là Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Ngọai Vụ GHPGVNTN.
 
I. Lời phát biểu của Thượng Toạ THÍCH GIÁC ÐẲNG:

"Kính bạch quý Ngài và thưa quý vị;
 Trước hết xin được thay lời Giáo Sư Võ Văn Ái bày tỏ sự cảm kích và tán thán chân thành đối với các vị trong Ban Tổ Chức đã tạo cơ hội mời chúng tôi có mặt ngày hôm nay trong buổi gặp gỡ rất là quý báu này và đặc biệt xin nói lên lời cảm kích vô cùng đối với sự hiện diện của chư liệt vị lãnh đạo tinh thần các tôn giáo, của chư liệt vị quan khách và toàn thể quý đồng hương, đồng bào Phật tử.

Thật ra trong cái đề tương đối hơi khô khan, không có chương trình văn nghệ, không có những gì khác ngoài đề tài rất là nghiêm túc mà chúng ta sẽ bàn ở đây, quý Ngài và quý vị cũng niệm tình hiện diện ngày hôm nay, quả là một điều khích lệ hết sức cho Ban Tổ chức, cho Giáo Hội, và cho tất cả những ai quan tâm đến hiện tình của đất nước dân tộc.

Chúng tôi cũng xin được nói lên lời tạ lỗi tại đây, là hôm nay Ban Tổ chức đã đặt biệt mời đại lão Hoà thượng Thích Hộ Giác, Ngài đã nhận lời để có mặt và Chủ tọa trong Buổi Hội Thảo này, nhưng chúng ta được biết rằng sức khoẻ của một vị lão tăng 80 tuổi, thì thật sự rất là vô chừng, có khi buổi sáng Ngài khoẻ, nhưng buổi trưa thì sức khoẻ Ngài không cho phép Ngài có những sinh hoạt bình thường. Do đó chúng ta không biết rằng trong thời gian vài giờ nữa có lúc nào Hoà thượng khoẻ để có thể đến đây với chúng ta hay không? Nhưng mà chúng tôi mong rằng quý Ngài sẽ cảm thông là Ban Tổ chức hết sức cố gắng và dĩ nhiên là Hoà Thượng đặc biệt rất là quan tâm về sinh hoạt của Buổi Hội thảo ngày hôm nay.

Kính thưa quý liệt vị quan khách, thưa quý đồng hương, trong những ngày qua thỉnh thoảng chúng tôi có nhận được một vài cú điện thoại của Ban Tổ chức. Một số các vị đã bày tỏ sự lo ngại là một Buổi thảo luận, mang tính mở rộng, có thể tạo ra một số câu hỏi và một số vấn đề mà nó không được thoải mái hoặc rất là gay go. Chúng tôi đã trình bày và nói rõ với ban tổ chức là: Thật ra, đó không phải là những điều mà chúng tôi quan tâm. Chúng tôi tin rằng nội tình GHPGVNTN, đường hướng của GH trong sự lãnh đạo của nhị vị Hoà Thượng trong nước, cũng như là Hoà Thượng Chủ Tịch VP2-VHÐ là những điều rất cần thiết để được gửi gấm truyền đạt đầy đủ đến chư vị thức giả xa gần. Ðó là lý do tại sao chúng tôi đặc biệt hết sức cảm kích sự có mặt của giới truyền thông, của chư liệt vị quan khách, đại diện các hội đoàn, đoàn thể trong Buổi Hội Thảo ngày hôm nay.

Thưa quý vị, nhìn lại dòng lịch sử của miền Nam từ mùa Thu năm 1945 cho đến biến cố 1954, biến cố 1975 và hiện thời thì chúng ta thấy rằng mặc dầu qua những giai đoạn lịch sử đó bối cảnh của đất nước dân tộc có nhiều điều khác biệt mỗi giai đoạn, nhưng mà có một điều rất giống nhau là chúng ta đã phải bỏ cuộc, chúng ta đã thất bại bởi vì đơn giản là điều là chúng ta không nhận ra sự thật cái gì đang diễn ra trên quê hương đất nước của chúng ta.

Chúng tôi nhớ cách đây hơn 10 năm có một tác phẩm có tựa đề là Thiên Ðường Mù cùng với một số những bài viết của nhiều vị đã sống tại Việt Nam trong đó người ta có những nhận xét ngược lại với sự cổ xuý của nhà nước, bản chất thật sự cuộc chiến tranh Việt Nam, đó là một cuộc chiến tranh thật sự không cần thiết, đã gây ra rất nhiều đau thương mà dân tộc đã trả một giá rất đắt, nhưng mà ở trong thời điểm nào đó nó có sức thuyết phục rất lớn đối với một số người mà họ nghĩ là cần thiết. Thí dụ như một số lớn người ở miền Bắc lại tin rằng Hoa Kỳ đã xâm lăng miền Nam thì đó là một việc làm hoàn toàn ý nghĩa để người miền Bắc lên đường tham gia chống Mỹ cứu nước. Bộ máy tuyên truyền đã làm cho chúng ta bị ảnh hưởng vô cùng lớn lao và để lại hệ quả rất là trầm trọng và chúng ta vẫn còn chịu đựng cho đến ngày hôm nay.

Cách đây hai tuần lễ chúng tôi có đọc một bài báo trên tờ Los Angeles Times: Một nhà khoa học đã đưa ra một sự việc rất là thực tế, là con người chúng ta có khuynh hướng cả tin, nhiều hơn là chịu khó tìm hiểu sự thật, và do vậy kết quả là trong tất cả những cuộc bầu cử người ta thường dùng đến những luận điệu rất tiêu cực bôi bẩn, mới nhìn ra thì không có cao thượng, mới nhìn ra thì rất là hạ sách nhưng trên đường dài nó có một sức thuyết phục ảnh hưởng rất lớn. Không phải chúng ta nói một đất nước mà dân trí thấp hay là truyền thông yếu kém, mà ngay tại trên đất nước này với bao nhiêu là hệ thống tivi, truyền thanh, báo chí v.v... thế mà những thủ thuật mang tính tiêu cực trong sự tuyên truyền vẫn có một ảnh hưởng rất lớn không thể phủ nhận được, bởi vì sao? Bởi vì đó là cái bản chất của con người. Chúng ta có khuynh hướng tin trước hơn là dùng lý trí để phán đoán, nhận định.

Thưa quý vị, ngày nay, rất là dễ dàng để một người Phật tử nói rằng ở Việt Nam bây giờ chùa chiền hơn ngày xưa rất nhiều. Ở miền Nam con số người đi chùa có thể nói rằng hơn trước năm 1975 đến con số chúng ta không thể tưởng tượng được. Số lượng tăng ni du học ngày nay ở Ấn Ðộ, Ðài Loan là con số mà không có thời nào ở trong quá khứ dù Ðệ Nhất, Ðệ Nhị Cộng Hoà mà có thể so sánh được.

Và thưa quý vị, người ta cũng đưa ra một số điều nói là đất nước Việt Nam bây giờ đã đổi mới, sinh hoạt rất cao, đời sống kinh tế đã cải thiện, người đói không còn nữa, mặc dầu người ta làm ngơ những con số thống kê bao nhiều người VN sống ở trong sự nghèo khổ.

Thưa quý vị, trong lúc đó thì hải ngoại này, chúng ta nghe một số những lời tuyên truyền, ví dụ như là tại sao trong một thời gian nhiều tháng qua, người ta đã cố gắng đẻ ra hai hình ảnh hoàn toàn tương phản về Ðại lão Hoà Thượng Thích Quảng Ðộ. Một mặt thì người ta cố gắng nói rằng Hoà Thượng là một người không có chủ kiến, chỉ biết nghe lời khiếm diện và đã có những quyết định nông nổi, không phải là vị lãnh đạo có sự quyết định sáng suốt của chính mình. Một hình ảnh khác người ta vẻ ra đại lão Hoà Thượng là một người rất cực đoan, không lắng nghe, mà chỉ biết đưa ra những quyết định, dẫn đến cái hệ quả tai hại.

Thưa quý vị hai ý kiến đó tuy là tương phản nhưng mà nó đều có một số tác dụng, và bản thân chúng tôi là một vị Tăng sĩ, thật sự đã tốn rất nhiều thì giờ để nói chuyện với rất nhiều Phật tử, mà nghe xa nghe gần nghe qua người này nghe qua người khác.

Thưa quý vị những gì mà GH làm trong suốt nhiều năm qua, không phải là một việc mà GH che đậy, hoặc giả là cố gắng để làm cho người ta hiểu sai đi. Rõ ràng như thanh thiên bạch nhựt, thế nhưng chúng ta vẫn thấy không nhiều thì ít, đã có rất là nhiều sự ngộ nhận chung quanh những quyết định và hướng đi của GH. Bản thân của chúng tôi, thưa quý vị, khi ngồi đây nói chuyện với quý Ngài và quý vị ngày hôm nay, đã có rất nhiều lần chúng tôi nghe được một cách nói rất đơn giản rằng: Thật ra GH không có chuyện gì hết, rất tốt đẹp, rất là bình an, bỗng nhiên Giáo Chỉ số 9 ra đời làm đất bằng nổi sóng. Dường như người ta muốn nói cái Giáo Chỉ số 9 ấy chẳng những không cần thiết mà trở nên tai hại ở trong một điều kiện mà lẽ ra nếu không có Giáo Chỉ số 9 thì Phật giáo ở các Châu tốt đẹp hơn nhiều.

Thật sự nếu quý vị không phải là người sinh hoạt trong GH và hiểu rõ nội tình trong GH thì thưa quý vị những lời nói đó mang đầy tính thuyết phục bởi vì vậy chúng tôi rất đặc biệt cảm kích quý Ngài và quý vị nhất là chư vị cư sĩ trong Ban Tổ Chức đã trong một thời gian ngắn nỗ lực tích cực để tạo điều kiện mang tất cả chúng ta ngày hôm nay ở tại đây.
 
Kính thưa quý vị không có một điều hoan hỷ nào lớn hơn mà thấy rằng trước khổ nạn của đất nước, khổ nạn của dân tộc và khi chúng ta đối diện với một cuộc tuyên truyền rất tinh vi ở trong nỗi khổ nhọc nhằn đọa đầy của chư tôn lãnh đạo GH mà vẫn còn có những người trong một ngày đẹp trời như hôm nay chịu khó bỏ thì giờ bỏ việc nhà bỏ công việc giao tế đó đây để đến đây tham sự một buổi Hội Thảo mà chúng ta không thể chia sẻ với nhau. Chúng tôi tin rằng cái niềm cảm kích đó không có ngôn từ nào nói hết và chúng tôi cũng tìm thấy một tinh thần hết sức là hoan hỷ khi mà Ban Tổ chức khi lời vị xướng ngôn viên đề cập đến khi nãy là cố gắng tìm một cái gì cụ thể để trả lời cho câu hỏi là: Người cư sĩ Phật tử ưu tư về hiện tình đất nước về tương lai của đạo Phật Việt Nam về tương lai của GH thì bây giờ có thể làm được gì một cách thiết thực. Thì tất cả những điều này chúng tôi tin rằng có một ý nghĩa rất lớn đối với chúng ta trong giai đoạn lịch sử hiện tại. Và có lẽ là chúng ta mong mỏi là chúng ta có thể đi ngay vào phần thảo luận..."

II. Lời phát biểu của Giáo Sư VÕ VĂN ÁI
"Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, Kính bạch chư đại tăng, kính thưa quý vị lãnh đạo các tôn giáo, kính thưa quý vị đại diện các Tổ chức và toàn thể Cộng đồng tại Houston.

"Chúng tôi rất vui mừng từ Paris đến đây được nói chuyện trong một căn phòng hết sức là trang nghiêm và đông đủ quý vị. Chúng tôi sẽ cố gắng trình bày về vấn đề Phật Giáo mà có lẽ gần đây trong những tháng vừa qua nó đã gây nên một cái sự xôn xao trong quần chúng. Có những vị biết rất rõ nhưng cũng có những vị chưa được biết rõ cái vấn đề đo,Ô để coi như là một cái lời dẫn nhập trước của Thượng Toạ Thích Giác Ðẳng và sau là của chúng tôi. Ðiều mà chúng tôi mong ước nhất là có rất nhiều thì giờ để có thể trao đổi với quý vị, Ban Tổ chức đã rất là... không phải là lo lắng mà muốn cho không khí được hoà thuận trong cuộc trao đổi đó, nên nêu ra một số điều luật và ngại rằng và như đã nói là có những lo lắng... sẽ có những câu hỏi nó không được thuận tai lắm. Bản thân tôi thì không mong tránh những chuyện đó. Nếu quý vị có những lời chỉ trích, phê phán GHPGVNTN là cái điều chúng tôi rất cần nghe, bởi chúng tôi thấy rằng đã từ bao nhiêu năm Phật giáo có sự đóng góp vào trong tiến trình dân tộc chúng ta trong việc bảo vệ chủ quyền cũng như bảo vệ tự do dân chủ, tuy nhiên người Phật giáo cũng có rất nhiều thiếu sót trong sự đóng góp đó. Thật ra, chúng tôi rất cần thiết để nghe tất cả những lời nói của tôn giáo bạn, của tất cả các vị, dù là Phật tử hay không là Phật tử để thấy rằng con đường Phật giáo phải đi như thế nào cho nó đúng với con đường của dân tộc để đem lại sự tự do dân chủ và đặc biệt đem lại cái tình huynh đệ mà nước Việt Nam của chúng ta đã mất đi từ 60 năm qua.

Lúc nãy tôi thấy rõ ràng qua lời đạo từ của đại lão Hoà thượng Thích Quảng Ðộ và đã được Hoà thượng Thích Huyền Việt đọc. Trong đó chính Hoà thượng Quảng Ðộ đã xác nhận ở cái điểm: Người Phật tử cầu nguyện không phải là cầu xin rồi ngồi chờ những cái mình mong ước từ trên Trời rơi xuống mà chính trong bức đạo từ đó, đại lão Hoà thượng Thích Quảng Ðộ đã nói rằng cái cầu nguyện của người Phật tử tức là khơi dậy cái năng lực cứu khổ ở trong cái tâm thức của mỗi người Phật tử, rồi đem cái tâm thức đó ra mà hành hoạt... như lúc nãy HT Huyền Việt đã nói: Có một cái mong ước nhưng cái mong ước đó đã không được thực hành thì không thể nào đạt được một cái kết quả, rồi nếu chúng ta có thực hành mà không có chí lớn, không có sự mong ước lớn, thì cũng không thể nào hiện thực được cái mà chúng ta mơ ước. Thành ra cái cầu nguyện của người Phật giáo như đạo từ đã nói bao gồm: Cái nguyện và hạnh, tức là mình gây động ở trong lòng, mình khơi dậy năng lượng cứu khổ như là giáo lý đạo Phật rồi phải đem nó ra áp dụng trong suốt 12 tháng như đạo từ đã nói. Thành ra vì vậy, chúng tôi thấy rằng sự dấn thân của người Phật tử là cái điều hiển nhiên qua trường kỳ lịch sử. Tuy nhiên trong những tháng năm vừa qua, ít nhất là mấy chục năm vừa qua, tình hình thế giới, cái xu thế của biến đổi rất là nhanh, chưa chắc người dân Việt Nam nói chung đã thích nghi đã theo kịp xu hướng của thế giới. Nếu chúng ta sống tại Hoa Kỳ thì trong đó người Phật tử cũng vậy, chưa chắc đã đáp ứng được tiếng gọi của non sông.

Chúng tôi mong mỏi rằng trong cuộc trao đổi, nếu quý vị có những điều gì không những là thắc mắc mà phê phán chúng tôi rất sẵn sàng học hỏi, phục thiện, cho nên chúng tôi không ngại ngần trước những lời nói mà nhiều người cho rằng "chói tai". Ðó là điều mà chúng tôi mơ ước.

Ðiều thứ hai chúng tôi rất hoan nghênh và tán thán Ban Tổ chức và đặc biệt tri ân HT Thích Huyền Việt đã in tập "Tài Liệu Mật" và phân phát cho tất cả quý vị đến tham dự.

Thưa quý vị tài liệu này rất là quan trọng để hiểu chính sách tôn giáo của nhà cầm quyền CS. Thực ra chúng tôi chỉ trích ra một số bài liên quan đến Phật giáo, liên quan đến Phong trào trẻ Phật Giáo và Gia Ðình Phật tử nhưng mà toàn bộ của "Tài liệu mật" này, nó trên 600 trang và đã được Bộ Công An in ra một triệu bản và chỉ lưu hành nội bộ chứ bên ngoài không ai được đọc hết. Và một triệu bản đó chỉ dành cho công an, bộ đội hoạt động trong cái vùng tôn giáo theo cái ngôn ngữ cộng sản. Trong đó có một phần về vấn đề Công Giáo, phần về Phật Giáo, Hoà Hảo, Tin Lành v.v... Tức là mỗi tôn giáo có một đối sách của nhà cầm quyền CS dạy cho cán bộ công an bộ đội làm như thế nào để tiêu diệt tôn giáo. Thành ra, tôi thấy tài liệu này hết sức là quan trọng, xin quý vị đọc để mà thấy rằng có một vài bài trên một khía cạnh Phật giáo mà thôi, nhưng mà một triệu bản nói về các tôn giáo lớn ở Việt Nam. Và nếu đọc xong cái tài liệu đó chúng ta thấy rõ chính sách tiêu diệt CS của nhà cầm quyền CS chứ không có một sự đổi mới nào hết tất cả. Mà cái điều quan trọng hơn tất cả là chúng ta thấy hiện nay ở Việt Nam các đảng phái lâu đời của chúng ta đã thành hình từ đầu thế kỷ 20 thì đều đã bị đàn áp không cho hoạt động, không hề có đối lập tại Việt Nam. Còn tất cả sự tự do thì chúng ta biết rồi... nhưng mà cái điều lo lắng nhất của nhà cầm quyền CS là các tôn giáo lớn. Ví dụ Công Giáo, Phật Giáo, Cao Ðài, Hoà Hảo. Vì sao họ sợ lực lượng tôn giáo? Bởi vì chỉ có các tôn giáo mới có quần chúng đông và tất cả các tôn giáo hiện nay đang được tồn tại như là một xã hội công dân. Thưa quý vị như các nước ở Âu Mỹ đó ... thì nền dân chủ được xây dựng bởi xã hội công dân hay xã hội dân sự mà ở Việt Nam thì tuyệt đối không có xã hội dân sự hay xã hội công dân, không có tổ chức phi chính phủ. Tất cả đều do đảng nắm. Chỉ có các tôn giáo là sinh hoạt theo đường hướng tâm linh của mỗi tôn giáo thành ra mỗi tôn giáo là một xã hội công dân. Ðó là cái mầm mống của thể chế dân chủ tại Việt Nam, mà hiện nay cái điều may mắn tại Việt Nam là tất cả các tôn giáo Phật Giáo, Công Giáo , Cao Ðài, Hoà Hảo các nhà lãnh đạo đều hoạt động không những tâm linh linh thiêng của tôn giáo mình mà còn hoạt động cho nhân quyền cho dân chủ tại Việt Nam. Vì vậy nhà cầm quyền CS rất sợ tôn giáo và vì vậy mà họ đã có tập tài liệu trên 600 trang in một triệu bản để dạy dổ cho công an và bộ đội làm thế nào để kiểm soát tôn giáo, tiêu diệt tôn giáo. Thành ra chúng tôi rất hoan nghinh Ban Tổ chức đã cho in bản "Tài Liệu Mật" này! Ở chỗ đó chúng tôi thấy hiện nay nhà cầm quyền CS đang có một chính sách rất là thâm độc làm như thế nào để các tôn giáo chống nhau ví dụ như họ tìm bằng mọi cách để cho có một sự tranh chấp giữa Công Giáo và Phật giáo, chúng ta thấy ở trong bộ phận truyền thông tại Hoa Kỳ có những nhóm người tự gọi là Phật tử nhưng mà tất cả những bài vở phát ngôn của họ là : "hãy tiêu diệt Giáo hội Công giáo là vì CS nó nguy hiểm thế nào thì Công giáo cũng nguy hiểm hơn là CS nữa thành ra cái mà ta phải lo là đánh đổ GHCG tại Việt Nam." Còn đối một số người tự nhận là Công giáo thì họ nói rằng "phải coi chừng mấy cái tên Phật giáo nó mà lên nắm được tình hình nó sẽ biến Phật giáo thành ra là Quốc giáo rất nguy hiểm chpo đạo Công giáo" Họ (CS) kích động Công Giáo Phật Giáo đánh nhau.

Trong cái tình trạng tranh chấp giữa các tôn giáo như vậy thì nó y hệt như cái hình ảnh mà người dân ta đã nói: "Trai cò mổ nhau thì ngư ông đắc lợi!" Nếu Phật Giáo đánh Công Giáo, Công Giáo đánh Phật Giáo, Hoà Hảo đánh Cao Ðài, Cao Ðài đánh Hoà Hảo v.v... thì tức nhiên ngư ông là cái tên CS nó sẽ nắm được cái quyền lợi! Cho nên chúng tôi thấy ngay cái bản thân của những người tự gọi là Phật Giáo mà đã có hai Trang Nhà. Một Trang Nhà có tên là Giao Ðiểm chuyên đánh Công Giáo dù họ tự nhận họ là Phật tử mà họ không truyền Giáo lý đạo Phật là cứu khổ và đem lại cái lòng Từ Bi với tất cả mọi người bất phân tôn giáo mà chỉ lo suốt ngày đánh Công giáo. Và một Trang Nhà khác nó nằm tại Houston này có tên là ÐDTB, châm ngôn của trang nhà này là: "Chúng ta hãy hợp đồng với nhau để đánh một cái trận Ðiện Biên Phủ văn hoá, chống lại cái bọn giặc áo đen có nghĩa là Công giáo và những bọn giặc Tin Lành". Thì chúng ta có thể thấy rằng trong một cái đất nước hoà bình dân chủ nhất tại Hoa Kỳ mà lại có tiếng nói tạo là một cái sự tranh chấp với nhau thành ra trước khi đi vào đề tài Phật Giáo xin thưa với quý vị chúng ta phải hết sức cảnh giác đừng để cho sự kiện tranh chấp tôn giáo nó xảy ra, bởi vì tranh chấp tôn giáo càng cao chừng nào thì CS càng có lợi chừng đó, bởi vì những tổ chức quần chúng lớn tại Việt Nam mà tranh chấp nhau thì bọn CS sẽ tiếp tục kéo dài đảng độc tài toàn trị và dân chúng không ai được hưởng gì hết. Ðó là cái điều mà chúng tôi mong muốn nói lên ở đây là chúng ta phải tuyệt đối chấm dứt không để cho sự tranh chấp tôn giáo xảy ra trong cộng đồng của chúng ta.

Và trong bản thân Phật Giáo thì có lẽ trong những tháng vừa qua quý vị cũng đã có nghe. Trước đây có một đài phát thanh Việt Nam Hải Ngoại có hỏi chúng tôi rằng: "Xin ông cho biết cái cuộc khủng hoảng Phật Giáo hiện nay như thế nào?" thì tôi có thưa với họ rằng: "Thực ra không phải là cuộc khủng hoảng Phật Giáo mà nó chỉ là một cuộc đối đầu mới của GHPGNTN đối với CS mà thôi chứ không phải là cuộc khủng hoảng chia rẻ ở bên trong, bởi tất cả những người tự nhận là Phật Giáo đó, truớc hết là họ không phục vụ theo lập trường và đường hướng của GHPGVNTN do Ðức Ðệ Tứ Tăng Thống Thích Huyền Quang và đại lão Thích Quảng Ðộ lãnh đạo và thứ hai họ cũng không đi vào con đường Dân Tộc" ..... 

 Nói đến trường hợp GS Lê Mạnh Thát hay Thượng Toạ Thích Tuệ Sỹ là những người đã từng bị kết án tử hình. Vì sao họ có thể đi với CS được? Ðó là cái điều rất là vô lý thì chúng tôi có trình bày, chúng tôi không có chụp mũ cho các vị đó là CS nhưng mà chúng tôi thấy rằng tuỳ theo trình độ hiểu biết về thế sự, chính trị, về đời, thì các vị đó có đặt ra một số liên hệ mà chúng tôi nói ngắn gọn:

- Thí dụ như trường hợp các Ngài Thích Minh Châu, Thích Trí Thủ, Thích Trí Tịnh, Thích Thiện Siêu hợp tác với nhà nước CS để hình thành Giáo Hội PG Nhà Nước 1981 tại chùa Quán Sứ ở Hà Nội thì có lẽ quý vị đó không phải là CS, không phải là đảng viên CS đâu, nhưng các vị có một liên hệ, tôi gọi là Liên Hệ Chính Trị.

Các vị nghĩ rằng mình đi với chính trị để cứu được Phật Giáo, cứu được chư Tăng, mình có thể tiếp được con đường Phật Giáo. Nếu mình chống lại họ thì họ sẽ tiêu diệt mình, nhưng khổ thay CS rất là điêu ngoa nó giỏi hơn các vị đó nhiều trên phương diện chính trị nên các vị đi theo mà không hoàn thành được điều mơ ước của mình. Vì liên hệ chính trị nên các Ngài đã đi với CS.

- Rồi... Sư ông Nhất Hạnh. Sư ông có một Giáo phái mới ở làng Mai được CS mời về thì Sư ông Nhất Hạnh có lẽ không phải là đảng viên CS đi về Việt Nam mà là Ngài muốn phát triển Giáo phái của mình tại Việt Nam. Trong khi đó CS biết rằng Ngài có thể thuyết pháp về Giáo phái mới của mình nhưng mà CS có một cái lợi là nó có thể thông qua sự kiện sư ông Thích Nhất Hạnh cùng với 200 tăng thân làng Mai đi từ Nam tới Bắc để thuyết pháp. Và đi thuyết pháp như vậy thì Hoa Kỳ Âu Châu có thể thấy rằng làm sao mà có sự đàn áp tôn giáo tại Việt Nam khi mà 200 chư tăng có thể đi thuyết pháp khắp nơi. Nhờ sự kiện đó mà Hoa Kỳ đã rút Việt Nam ra khỏi danh sách các Quốc gia đàn áp tôn giáo CPC.

 - Thành ra, Sư ông Nhất Hạnh với CS là một Liên Hệ Giáo phái. Nghĩ tới cái việc phát triển Giáo phái của mình mà không nghĩ tới sự sinh tử của Phật Giáo và của GHPGVNTN.

Hay là trường hợp GS Lê Mạnh Thát và Thượng Tọa Thích Tuệ Sỹ là những người đã bị tử hình mà tại sao bây giờ lại có thể đi theo CS? Là vì các vị đó là những người như trường hợp Thượng Tọa Tuệ Sỹ là một thi sĩ, một nhà viết văn, một nhà dịch kinh thì khi mà CS không cấm đoán các vị đó làm thơ, dịch kinh thì các vị ấy không thấy có gì thiệt hại để mình chống đối lại nó, thành cái liên hệ với CS của hai vị đó là một Liên Hệ Học thuật, còn cái việc sống còn của Phật Giáo, sống còn của tôn giáo nói chung thì các vị đó không để ý tới.

Như vậy, người ta có thể đặt ra câu hỏi Ðức Tăng Thống Huyền Quang, Hoà Thượng Thích Quảng Ðộ liên hệ cái gì? Các Ngài có liên hệ chính trị, liên hệ Giáo phái hay là liên hệ học thuật hay không? thì chúng tôi thưa rằng Hoà Thượng Huyền Quang, Hoà Thượng Quảng Ðộ có một cái Liên hệ Chúng Sinh. Liên hệ Chúng Sinh là khi chúng sinh bị đau khổ, chúng sinh bị đói ăn, thiếu mặc, mất tự do, thì các Ngài phải đấu tranh cho chúng sinh. Thành cái liên hệ của GHPGVNTN thông qua HT Thích Quảng Ðộ và HT Thích Huyền Quang là Liên hệ chúng sinh. Bao lâu chúng sinh còn bị áp bức, bao lâu chúng sinh còn bị đói kém, bao nhiêu chúng sinh bị đau khổ các Ngài còn tranh đấu. Ðó là cái sự khác nhau của HT Huyền Quang, HT Quảng Ðộ đối với các vị mà chúng tôi vừa nói đó!...

Chúng tôi mong muốn rằng như câu trả lời của đài Tiếng Nước Tôi là : "Người cư sĩ Phật giáo làm như thế nào để đóng góp vào phong trào Phật giáo Việt Nam" do ông Hoàng Bách hỏi, thì chúng tôi cũng xin thú nhận rằng đã từ lâu người cư sĩ Phật giáo tuy có đóng góp rất lớn cho các chùa chiền nhưng mà người Phật tử cư sĩ trong giai đoạn mấy chục năm vừa qua, chỉ hoàn thành được một nhiệm vụ rất là đáng tán dương, đó là vấn đề "Hộ Tự" tức là giúp cho quý thầy xây dựng ngôi chùa, để cho Phật tử có nơi học giáo lý đào luyện tâm linh, nhưng mà người cư sĩ của thời đại hiện tại đã không đóng hai vai trò khác mà tất cả mà người cư sĩ Phật tử đã đóng suốt 2 ngàn năm qua đó là vấn đề "Hộ Pháp" và "Hộ Quốc" tức là phải bảo vệ giáo lý của đạo Phật mà giáo lý đạo Phật là giáo lý cứu khổ chứ không phải là giáo lý đi chinh phục, và đặc biệt hơn nữa là vấn đề "Hộ Quốc" tức là bảo vệ cái lãnh thổ giang sơn, như trong đạo từ của HT Thích Quảng Ðộ đã nói đến hai chữ tuy rằng ngắn nhưng mà quan trọng là hiện nay chúng ta đang sống trong sức ép ngoại xâm và nội xâm.

Ngoại xâm tức là Trung quốc chiếm đóng Hoàng Sa và Trường Sa. Nội xâm là đảng CS đang xâm lược chính quyền, dân tộc của chúng ta, thì bây giờ người cư sĩ phải xuất hiện, không phải như lâu nay lo vấn đề Hộ Tự không thôi, mà còn phải lo vấn đề Hộ Pháp và Hộ Quốc là vô cùng quan trọng. Nếu người Phật tử mà không chịu Hộ Quốc, chỉ lo chuyện Pháp nạn làm thế nào để cho đạo Phật không còn bị đàn áp bởi chế độ CS này nữa , nhưng mà làm như thế nào để có thể giải trừ nguy hiểm nếu người Phật tử không tham gia giải trừ Quốc nạn, bởi vì Quốc nạn mới là chìa khoá để cho dân tộc chúng ta có một thể chế dân chủ, và chính giải trừ Quốc nạn mới làm cho các tôn giáo Phật giáo, Cao Ðài, Hoà Hảo, Thiên Chúa, Tin Lành v.v.. và tất cả các đảng phái các tổ chức chính trị mới có thể hợp đồng với nhau liên kết với nhau để giải trừ cái điều nguy hiểm nhất của dân tộc chúng ta là đảng CS độc tài toàn trị Việt Nam. Xin cám ơn quý vị.
 
III. PHẦN THẢO LUẬN
Ðể giúp cho quý độc giả cũng như Phật tử khắp nơi có cơ hội tìm hiểu thêm về nội dung của buổi hội thảo về hiện tình Phật Giáo Việt Nam, chúng tôi cố gắng ghi lại một số câu hỏi tiêu biểu của quý quan khách và phần trả lời của nhị vị diễn giả là Thượng Tọa Thích Giác Ðẳng và GS Võ Văn Ái. Vì thì giờ có hạn nên một vài câu hỏi và trả lời về lịch sử hoạt động cũng như cơ sở pháp lý của GHPGVNTN quá dài, chúng tôi xin phép không đánh máy lại nơi đây. Quý độc giả có thể tìm theo dõi trên mạng lưới Internet qua các địa chỉ ghi chú phần cuối bài tường thuật.
 
Phát biểu của ông Trương Như Phùng (UBBVCNQG): Kính thưa Thượng Toạ, kính thưa quý vị tôi có câu hỏi rất ngắn để làm sáng tỏ hiện tình Phật giáo quốc nội hải ngoại. Tháng Sáu năm 2006 một Ðại hội Quốc tế có một số Thượng Toạ, Ðại Ðức ở đây về Việt Nam, tổng số người Việt Nam 200 người.

Cái đại hội đó do Võ Văn Kiệt Thủ tướng Việt cộng gởi thơ chúc mừng. Ngày bế mạc trên một khu đất mà Việt Cộng cho GH để cất cơ sở và trồng một cây Bồ Ðề mang từ Hà Nội vào, gọi đó là quà của Hồ Chí Minh với sự chứng kiến của Võ Văn Kiệt và trong năm này tháng 5-2008 tại Hà Nội một đại hội của Phật Giáo Nhà nước do Nguyễn Minh Triết chủ tọa và Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng bế mạc, đó là cái đại hội của GHPG nhà nước, như vậy ở trong nước chúng ta có 2 GH: - một GHPGVNTN do đại lão HT Thích Huyền Quang và Quảng Ðộ lãnh đạo, - một GH nhà nước của Việt cộng.

Và 3 tháng trước đây ở tại California cũng đã thành lập GH Quốc doanh nhà nước. Hiện giờ chúng ta đây có Viện Hoá Ðạo 2 như vậy năm đến ở đây (hải ngoại) chúng ta cũng có 2 GH: một GHTN, một GH của nhà nước. Xin quý vị cho cái tư thế của một cư sĩ Phật giáo. Cám ơn. 
           
TT. Giác Ðẳng: Chúng tôi xin thưa quý vị chúng tôi thấy rằng đôi khi quý vị phát biểu ý kiến hoặc giả là nói lên một cảm khái hoặc cung cấp một dữ kiện. Ðể chúng ta có thể thu ngắn thì giờ của quý vị, chúng tôi và GS Ái đặc biệt xin tập trung vào những câu hỏi. Nếu quý vị đưa ra câu hỏi thì chúng tôi xin phép trả lời.

Hỏi: (Một nam quan khách - Không nêu tên): 1. Tại sao CSVN nói chung từ ngàn xưa đến ngàn sau vô thần mà tại sao ở Việt Nam, CS lại dung túng tôn giáo gọi là GHPGVN và GHPGVNTN. Tôi nghĩ GHPGVNTN đã có từ ngàn xưa. Vì thế cho nên có phải là CSVN dùng màu sắc tôn giáo để duy trì chế độ CS bắt đầu từ nay cho đến ngày sau hay không?

2. Những nhà sư đã xuất ngoại và đã nhập vào các chùa chiền trong các nhà thờ ở trên nước Mỹ và trên toàn quốc rất dễ dàng. Vậy chúng ta có biện pháp gì để đối phó trong vấn đề đó hay không? Tại vì tôi biết những nhà sư đó không phải là những nhà sư thuần tuý mà đó là những nhà sư quốc doanh, nhà sư của CS, nhà sư đã tạo ra một cái môi trường để mà xâm lăng vào đầu óc, chia rẻ cái sự tín ngưỡng của chúng ta, để chúng ta có một sự hoài nghi, sự nghi ngờ để chia rẻ. Tôi chỉ hỏi bao nhiêu đó thôi!
 
TT. Giác Ðẳng trả lời: - Thưa quý vị chúng tôi xin trả lời câu số 2 trước. Kính thưa quý vị, tất cả chúng ta phải nhìn nhận sự việc, đó là tình hình đất nước Việt Nam rất là phức tạp. Cộng đồng của chúng ta cũng rất là phức tạp. Ở trong mọi hoàn cảnh chúng tôi tin rằng một thái độ cẩn trọng hết sức là cần thiết để chúng ta hành xử. Thật ra là chúng tôi nhận được rất là nhiều lời than phiền của quý vị về một số lời phát ngôn cũng như hoạt động của một số các Tăng sĩ ở hải ngoại và quý vị hỏi chúng tôi rằng các vị đó là CS hay không CS?
 
Chúng tôi thưa với quý vị điều quan trọng nhất là chúng ta làm sao làm sáng tỏ đường hướng của GH truyền đạt những thông điệp cũng như những gì mà chư vị lãnh đạo GHPGVNTN do đại lão Thích Huyền Quang và Ðại lão HT Thích Quảng Ðộ trong nước truyền đạt.

Riêng đối với những vấn đề mang tính cách cá nhân có thể nói từng địa phương một đó, thì quý vị hiểu rằng giữa con người với con người, giữa một vị Tăng với một cơ sở một hội đoàn rất là phức tạp và hết sức là tế nhị. Chúng tôi kêu gọi tất cả quý vị, cái việc chung thì chúng ta bàn rất là dễ, còn những việc cá nhân thì đôi khi cái vui thương ghét v.v... thật khó nói. Nhưng mà có một điều: như là những người sinh hoạt trong một ngôi chùa nên có một thái độ rõ ràng đối với đường hướng GH, đối với lập trường Quốc Gia, thì chúng tôi nghĩ rằng những vị khác đó hoặc sớm hoặc muộn gì cũng sáng tỏ.

Ngay cả một người mà muốn làm lợi cho đảng CS mà họ sống trong một ngôi chùa và tất cả chư Phật tử đều mong muốn duy trì cương vị của người tỵ nạn CS ở xứ này thì chúng tôi nghĩ vị đó cũng không thể làm được điều gì nhiều!

Về điểm này, chúng tôi xin có một ý kiến rằng chúng ta nên cẩn trọng, nó không phải là chuyện đơn giản, chúng ta nên làm cái này, nên làm cái kia. Nếu chúng ta không khéo thì chúng ta sẽ tạo ra nhiều điều chia rẻ không cần thiết.

GS Võ Văn Ái trả lời câu số 1: - Thưa quý vị, Thượng tọa Thích Giác Ðẳng đã nói một điều rất là cơ bản, chúng tôi chỉ nhấn mạnh cái điều cơ bản đó là biện pháp hay nhất chúng ta nên đọc những cái lời tuyên bố, những cái Thông tư, Thông bạch hay Giáo chỉ của hai vị lãnh đạo GHPGVNTN ở trong nước là Ðức Ðệ Tứ Tăng Thống Thích Huyền Quang và đại lão HT Thích Quảng Ðộ. Nếu như bất cứ ai đi ngược với đường hướng đó, chúng tôi nghĩ biện pháp hay nhất là chúng ta phải cảnh giác.

Nói như vậy thì nó cũng hơi chung chung, đại khái và khó mà biết được phải cảnh giác như thế nào? Tôi có thể đưa ra một cảnh giác rất lớn một trường hợp rất cụ thể để chúng ta có một thái độ, mà sở dĩ thái độ đó không phải là bản thân tôi dám nó, mà trước khi đến Houston tôi đã hầu chuyện với đại lão HT Thích Quảng Ðộ, Ngài có nhận được một cái bản gọi là Thỉnh Nguyện Thư của Quyết Ðịnh của Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất tại Canada do Thượng Tọa Thích Bổn Ðạt làm Chủ Tịch, Thượng Tọa Thích Tâm Hoà... đó là những vị vừa họp xong cái Ðại hội khoáng đại hôm 11 tháng Hai vừa qua. Thì cái Quyết nghị đó chúng tôi là người làm việc trong GH chúng tôi mừng lắm vì các Ngài ở Canada Thích Bổn Ðạt hoàn toàn hậu thuẩn cho Ðức Tăng Thống Thích Huyền Quang và HT Thích Quảng Ðộ và nói rõ "chúng tôi trực thuộc vào GHPGVNTN" nhưng mà trong hai cái văn kiện đó lại nói rằng "nhưng mà không khâm tuân Giáo chỉ số 9". Cái đó là chuyện chúng ta phải cảnh giác, cũng giống như một người dân ở Hoa Kỳ nói rằng tôi hoàn toàn tin tưởng vào TT Bush nhưng mà tôi không chấp nhận hiến chương của Hoa Kỳ. Vì vậy mà Viện Hoá Ðạo đã phủ nhận một GH như vậy, bởi một GH mà không khâm tuân đường lối của GH không thể nào chấp nhận được, huống hồ gì GC số 9 như đại lão HT Thích Quảng Ðộ đã nói đó GC số 9 là đối đầu với cả một cái đảng CS chứ không phải đặt cái vấn đề khai trừ người này khai trừ người nọ mà chỉ đối đầu với một chính sách đang muốn tiêu diệt GHPGVNTN thì chúng tôi nghĩ rằng cái lời của TT Thích Giác Ðẳng nói rất đúng. Cái biện pháp của chúng ta là cảnh giác và không hậu thuẩn, thí dụ như GHPGVNTN của Thượng tọa Thích Bổn Ðạt vừa mới Quyết định tại Canada thì GH trong nước không chấp nhận được.

Còn những câu hỏi tại CS vô thần mà dung túng tôn giáo đó, thì quý vị tìm đọc một tư liệu do một cán bộ cao cấp tôn giáo CS có tên là Ðỗ Trung Hiếu, ông đã được ông Xuân Thuỷ và bộ nội vụ bộ công an tất cả cán bộ cao cấp nhất bộ chính trị đã sai ông làm cái việc thống nhất Phật Giáo đưa tới sự hình thành GHPGVN tại Hà Nội năm 1981 và sau này ông hối hận, ông đã viết một Tư liệu có tên là "Thống nhất PG" 50 trang đánh máy và trong đó ông nói rằng ở bên ngoài thì để các HT, TT xuất hiện, nhưng mà bên trong đảng CS nắm để biến tướng PG thành một công cụ đảng CS. Thì cái câu hỏi của vị vừ nói đó là đúng thật như vậy! CS chỉ dùng vấn đề tôn giáo cho tuyên truyền mà thôi!

Cũng xin đây tôi ngắn gọn hai câu là Ðại Tá Trương Như Phùng lúc nãy tuy rằng có đặt một câu hỏi nhưng mà đó là Sự Cảnh Giác Rất Lớn đối với Phật Ðản Tam Hợp sắp tổ chức vào năm 2008 tại Hà Nội mà nhà cầm quyền CS đang rất mong muốn những cư sĩ Phật tử những Tăng sĩ Phật Giáo tại Hoa Kỳ tại Châu Âu và tại Úc Châu về rất đông. Và đã có nhiều vị muốn về, không phải vì họ đi theo CS , nhưng họ nghĩ rằng CS hiện nay nó đã tôn vinh Ðức Phật rồi mà tại sao mình lại chống nó, nhưng mà họ quên rằng CS chỉ tuyên truyền mà thôi! Làm sao một cái đảng, một cái nhà nước, như Ðại Tá Phùng vừa nói, Nguyễn Minh Triết, Chủ tịch nước đứng ra tổ chức cái đó tôn vinh Ðức Phật mà lại giam tù Trưởng tử của Ðức Phật là Ngài Huyền Quang và Quảng Ðộ, chưa kể 23 Ban đại diện của GHPGVNTN ...???
 
Ông Lê Phát Ðược (đại diện báo Thế Giới & Tạp chí Sống): Nhằm làm sáng tỏ vấn nạn đang làm băng hoại niềm tin của Phật tử thế giới. Tình trạng này có thể trở thành một pháp nạn trầm trọng trong lịch sử Phật Giáo Việt Nam và chắc chắn nó sẽ tạo cơ hội cho đảng và nhà nước CSVN khống chế và triệt tiêu Phật Giáo Việt Nam ở trong nước cũng như ở hải ngoại. Câu hỏi thứ nhất tôi được đặt với GS Võ Văn Ái.

1. Thưa GS, VP2-VHÐ hiện nay, đã căn cứ vào đâu để có quyết định sa thải hoặc loại trừ hằng trăm tăng sĩ, những người đã hiến trọn cả cuộc đời cho chánh pháp và đã đóng góp vô lượng công đức, để xây dựng GHPGVNTN từ năm 1964 cũng như đã và đang tiếp tục đấu tranh dưới chính nghĩa của GHPGVNTN cho tự do tôn giáo và nhân quyền của dân tộc?

2. VP2-VHÐ hiện nay đã căn cứ vào bằng chứng nào và các bằng chứng ấy được dẫn chứng ra sao để quy chụp cho hằng trăm tăng sĩ là Sư Quốc Doanh và loại họ ra khỏi Giáo Hội PGVNTN tại hải ngoại, và việc thay đổi thành phần nhân sự của VP2-VHÐ có phù hợp với hiến chương của GHPGVNTN tại hải ngoại hay không? Xin hết.
 
GS Võ Văn Ái trả lời: - Thứ nhất tôi xin nói là không hề có một quyết định nào hay một văn kiện nào của GHPGVNTN trong hay ngoài nước sa thải hết! Chúng tôi không phải là một công ty để sa thải thợ thuyền một cách dễ dàng một cách như vậy!

Dạ thưa... cái Giáo chỉ số 9 lúc nãy chúng tôi có nói là HT Thích Quảng Ðộ có nói là: một cái sự đối đầu trước chính sách tiêu diệt GHPGVNTN của nhà cầm quyền CS, chứ không phải là vấn đề sa thải. Tôi lấy thí dụ nó mới xảy ra vào đầu tháng 11 mà thôi. Tức là đại hội bất thường GHPGVNTN được đại lão HT Thích Hộ Giác triệu tập và tổ chức tại ngôi chùa do Hoà Thượng Thích Huyền Việt có mặt hôm nay là Viện Chủ ở Port Arthur. Trong đại hội đó, đại lão HT Thích Hộ Giác đã nhân danh Chủ Tịch VP2-VHÐ và nhân danh Chủ Tịch GHPGVNTN mời tất cả chư tăng và Phật tử cư sĩ thuộc GHPGVNTN Hoa Kỳ đến họp trong buổi đó, thì tôi nghĩ rằng sống trong nước dân chủ, dù là tôn giáo, dù là tổ chức nào cũng có những bất đồng ý kiến. Nhưng khi có bất đồng ý kiến thì trong cái hình thái dân chủ chúng ta ngồi nói với nhau, bàn cải với nhau, rồi chúng ta tìm ra một cái phương hướng để đẩy mạnh sự sống của cái tổ chức hay là của cái tôn giáo đó. Chúng tôi đã có mời tất cả chư tăng và Phật tử. Ðã có trên 100 đại biểu, đại diện cho tất cả Miền Hoa Kỳ về họp. Tuy nhiên trong số đó có 8 vị Hoà Thượng mà có lẽ quý vị có đọc trên internet thì quý vị đã từng thấy tám vị đó có những lời lẽ không nhã nhặn lắm, bất kính đối với Ðức Tăng Thống Thích Huyền Quang, đối với đại lão HT Thích Quảng Ðộ cũng như phê bình một số những người của chúng tôi. Nhưng mà đáng tiếc là họ công khai trong văn bản đó là họ "tẩy chay" đại hội bất thường, thì thưa với ông làm sao chúng tôi có thể giải thích được một thành viên của một cái hội, được triệu tập tới để bàn chuyện của cái hội đó, mà họ "tẩy chay" thì sao bây giờ? Chính họ tự "sa thải" họ chứ không phải GH "sa thải" họ!

- Và trong câu hỏi có nói lắy căn cứ và bằng chứng nào để mà quy chụp hằng trăm tăng sĩ, thì tôi xin thưa nếu mà ở cái vị đặt câu hỏi của Tạp chí Sống đó mà xin cho tôi 20 vị thôi, thì tôi đã cám ơn rồi chứ đừng nói là hằng trăm! Không hề có chuyện GH chúng tôi quy chụp hằng trăm tăng sĩ là Quốc doanh. GH không hề có một lời nào, ngay cả khi đảng CS thành lập Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam mà cùng trong nuớc gọi là Giáo Hội Nhà Nước, Giáo Hội Quốc Doanh, thì HT Huyền Quang, Quảng Ðộ chỉ phản đối sự kiện là cuộc họp đó đã không mời các tất cả chư tăng Phật tử để quyết định nội bộ của GH mà chỉ do đảng CS quyết định thôi! Các Ngài không hề quy chụp quý vị đi theo đó là Tăng Quốc doanh, huống gì hôm nay, chúng tôi không hiểu vì đâu mà có dư luận nói rằng GH quy chụp hàng trăm! Làm gì mà có hàng trăm! Chỉ có 8 vị tự họ "sa thải" họ. Tự họ "biến họ" trở thành Tăng Sĩ Quốc Doanh! GH không có bao giờ kết án như vậy!

TT Giác Ðẳng tiếp lời: - Chúng tôi xin có một đôi lời tiếp theo GS Võ Văn Ái. Thưa quý vị... những ngày gần đây người ta nói rất nhiều về Giáo Chỉ số 9. Nhưng có rất ít người thật sự đọc GC số 9 và tự đặt câu hỏi GC số 9 là gì? Ðúng ra thì GC số 9 chỉ đơn giản là một văn kiện, mà qua đó thay đổi những cơ chế của VP2-VHÐ.

Vào cuối năm 1992 đại lão HT Thích Huyền Quang mới là Xử Lý Hội Ðồng Lưỡng Viện của GH đã ra một Quyết Nghị mang số 27 và trong Quyết định số 27 đã chính thức thừa nhận rằng GHPGVNTN hải ngoại tại HK đương nhiên là VP2-VHÐ vì rất nhiều lý do: Vì HK là một quốc gia lớn, cộng đồng Phật giáo ở đây nhiều, và đã trải qua nhiều nhiệm kỳ hoạt động, thì có nhu cầu cấp thiết là làm thế nào để bảo toàn đường hướng hoạt động của GH không bị những chi phối từ bên ngoài và GHPGVNTN tại Hoa Kỳ là một tổ chức lớn và trong nhiều năm hoạt động.

Là một thành viên của GH và là Bí thư của HT Chủ tịch chúng tôi hiểu rất rõ là: đã có những manh múng, đã có những nỗ lực, làm sao để chi phối làm tê liệt GHPGVNTN hải ngoại tại Hoa Kỳ, bây giờ cũng là VP2- VHÐ thì GC số 9 chỉ là nhằm một việc duy nhất đó là cải cách cơ chế đó bằng cách nói rằng từ nay VP2-VHÐ tách rời khỏi GHPGVNTN hải ngọai tại HK, có nghĩa là thành phần nhân sự VP2 không còn qua sự bầu bán tại GH Hoa Kỳ mà do sự chỉ định tuyển thỉnh trực tiếp của Hội Ðồng Lưỡng Viện ở trong nước.

Việc đó nó hoàn toàn hợp lý về hành chánh, nó không mang tính cách thanh trừng, bôi bác, hoặc giả là chụp mũ bất cứ một ai hết. Chúng tôi nghĩ rằng những quý vị thật sự có lương tâm, thực sự thương GH, thì sẽ nhìn nhận rằng cho dù mình có thiệt thòi bằng cách này hay cách khác đi nữa, thì biện pháp đó vẫn là biện pháp tốt để gìn giữ sự an nguy của GH.
Và hơn nữa thưa quý vị, khi mà chúng ta nói rằng GC số 9 làm băng hoại niềm tin của Phật tử thì chúng tôi nghĩ điều này chúng ta nên đặt lại, vì nó không phải là một câu hỏi mà nó là một kết luận trước khi câu hỏi được trả lời.

GS. Võ Văn Ái trả lời tiếp: - Trong câu hỏi có hỏi rằng: Những quyết định hay là những Giáo chỉ có phù hợp với hiến chương của GHPGVNTN không? Chúng tôi xin xác định những vị lãnh đạo của GH là những người hình thành ra GHPGVNTN vào đầu năm 1964 như là đại lão HT Thích Huyền Quang hay đại lão HT Thích Quảng Ðộ thì tất nhiên tãt cả những Quyết định những Thông tư Thông bạch luôn luôn là tôn trọng Hiến chương của GHPGVNTN không có làm cái gì ngoài Hiến chương GHPGVNTN. Chúng tôi xin xác nhận điều đó.
 
Bà Tôn Nữ Hoàng Hoa hỏi: Thưa thầy con tên là Tôn Nữ Hoàng Hoa, thưa GS Võ Văn Ái hân hạnh được ông quá lâm tới Houston. Tôi có hai câu hỏi. Câu thứ nhất với Thượng Tọa Thích Giác Ðẳng:

1. Thưa thầy, CS dùng cứu cánh Phật Giáo đặt đạo Phật để làm phương tiện trong công cuộc xâm chiếm GHPGVN mà hơn một lần TT Thích Thiện Minh đã phải chết đau thương trong lao tù CS, vì không muốn đưa con dấu của GH mà bị đánh tan xương nát thịt và chôn xác thầy Thiện Minh ở dưới gốc cây chuối. Trước cái âm mưu lấy cứu cánh làm phương tiện để phân tán nhân tâm, nhiểu loạn nhân tâm của Phật tử và cư sĩ trong cộng đồng PGVN trong nước, cũng như tại hải ngoại. Xin phép thầy cho chúng con một cái hạnh của người cư sĩ, làm sao để đối lại với tinh thần hoà ái của PG, đối với âm mưu chiếm đoạt PGVNTN của chúng ta trong thời buổi hôm nay? Ðó là câu hỏi thứ nhất với TT Thích Giác Ðẳng.

2. Thưa GS. Võ Văn Ái, Thượng Toạ Thích Tuệ Sỹ và GS Lê Mạnh Thát, theo như GS Võ Văn Ái nói, đó là một "liên hệ kết hợp" thì tại sao Lê Mạnh Thát & TT Tuệ Sỹ trong khi giữ chức vụ Phó Viện Trưởng, Tổng Thư Ký VHÐ2 lại qua mặt HT Thích Quảng Ðộ đưa nhân sự vào GHPGVN với mục đích gì? Xin cảm ơn TT và GS.
 
TT. Thích Giác Ðẳng trả lời: - Thưa quý vị, bởi vì có câu hỏi của cô Tôn Nữ Hoàng Hoa đặt thẳng với chúng tôi. Chúng tôi xin trả lời: Ông bà chúng ta có nói là "phúc họa khôn lường" có đôi khi trong những tình thế, trong những trạng huống rất là đau buồn thì ở đó chúng ta tìm thấy những khía cạnh rất là tích cực. Thật ra, chúng tôi cảm nhận một cách rất là sâu sắc về những giao động của quý vị trong thời gian qua trước biến cố xảy ra về nội tình của GHPGVNTN.

Chúng tôi tin rằng đó là một cơ hội - chúng tôi gọi đó là một cơ hội - vì đó là một hoàn cảnh tốt để chúng ta có thể truyền đạt và nói cho nhau nghe những gì cần phải nói, những gì cần phải làm sáng tỏ. Cũng như hôm nay, thưa quý vị, không có biến cố liên quan đến GH năm 2007 thì chúng tôi không nghĩ có chừng này quý vị có mặt tại hội trường này để nghe trình bày về những liên quan đường hướng, hành hoạt của GH.

Và do vậy, khi được hỏi về những người cư sĩ có thể làm gì thì chúng tôi xin thưa rằng trước nhứt là chúng ta phải làm sáng tỏ và truyền đạt rộng rải về chủ trương và đường hướng của GH đối với sự phục hoạt của GHPGVNTN mà chúng ta gọi là giải trừ Pháp nạn và đối với sự tranh đấu cho tự do dân chủ và nhân quyền giải trừ Quốc nạn. Ở bên cạnh đó, thưa quý vị, chúng ta phải thể hiện tinh thần hiểu biết từ ái của người Phật tử bởi vì ở trong lúc này nếu chúng ta không thận trọng thì chúng ta sẽ gây ra rất nhiều đổ vỡ, và chúng tôi phải nói thẳng với quý vị một điều là GH bằng một quyết tâm làm sao củng cố nội bộ làm sao kiện toàn cơ cấu. Thực sự ở trong đó, có rất nhiều điều đau lòng cần phải làm, không có nghĩa là quý Ngài muốn nhìn thấy những giao động mà quý vị đang có ở tại đây. Nhưng mà trong cuộc đời này cái gì cần phải làm thì phải làm thôi chứ không có cách gì khác, nên chi chúng tôi rất mong mỏi là có vị nào đồng tình đồng thuận, cũng như không đồng tình đồng thuận, có thể cảm được nỗi đau của chư tôn lãnh đạo GH.

Thật ra các chư vị lão Tăng, các Ngài không được cái gì hết đối với những sự xáo trộn hiện nay. Thưa quý vị, với vết thương đã làm mủ không giải phẩu, không chửa trị thì không thể được. Do đó các Ngài bắt buộc phải làm những công việc phải làm.

Vì vậy, hơn lúc nào hết các Phật tử, dù là những vị đã xuất gia hay tại gia chúng ta phải cảm nhận một cách sâu sắc để chúng ta làm thế nào đó, để tận dụng hoàn cảnh có được giúp cho GH đi tới đường hướng phục hoạt GH và giải trừ Quốc nạn, nhưng mà đừng làm cho nó tệ là bằng cách tạo nên những đau thương xào xáo vì chúng ta đã có quá nhiều đau thương rồi. Ðó là câu trả lời của chúng tôi.
           
GS Võ Văn Ái: Tôi xin xác nhận một điều thực ra không phải là GS Lê Mạnh Thát mà là TT Tuệ Sỹ. Tôi có theo dõi vì hoạt động từ năm 1990, 1991 với HT Huyền Quang và sau này HT Quảng Ðộ đó, thì phải công nhận HT Quảng Ðộ rất ý thức tới cái việc các thế hệ và tiếp tục với nhau kế thừa để bảo vệ đạo Phật, và đạo Phật Việt Nam chứ không phải đạo Phật đi theo khuynh hướng chính trị nào đó. Thành ra trong cuộc gặp gỡ giữa 2 ngài là HT Huyền Quang, HT Quảng Ðộ tại Quảng Ngãi vào năm 1999 thì HT Quảng Ðộ có nói rằng: bây giờ hai người chúng ta cũng đã lớn tuổi, phải làm sao mà đưa giới Tăng trẻ vào để sau này, mình có đi về nước Phật, thì còn có người kế tục. Ðó là HT Quảng Ðộ đã đề cử TT Thích Tuệ Sỹ, không những là Tổng Thư Ký của VHÐ mà còn Phó Viện Trưởng VHÐ.

Bây giờ tôi có thể nói thật chuyện đó, mà xưa nay chúng tôi không bao giờ nói ra, thì HT Huyền Quang không bằng lòng. HT nó rằng: TT Tuệ Sỹ là người dịch kinh, viết văn, có tính chất nghệ sĩ nhiều hơn, không quen với việc hành chánh đâu, bởi quả thực trong Ðại Hội Phật Giáo vào cuối thập niên 70 thì cũng có người đề cử TT Tuệ Sỹ làm TTK trong VHÐ nhưng mà chính vị bổn sư của TT Tuệ Sỹ tức là cố HT Thích Trí Thủ, ngài nói: Không được! Tuệ Sỹ không có quen chuyện hành chánh, chỉ quen chuyện văn chương kinh sách, thầy không làm được. Lúc đó thì đại lão HT Huyền Quang không có đồng tình lắm, nhưng HT Quảng Ðộ đã đề xuất một cách rất mạnh mẽ và nói rằng: bây giờ mình thiếu nhân sự và mình phải có giới Tăng trẻ tuổi để tiếp tục công chuyện của mình. Ðó là lý do vì sao mà TT Tuệ Sỹ đã đượỳc cất nhắc vào GH, sau khi được trả tự do vào năm 1988 cho ba vị Sư HT Quảng Ðộ, TT Tuệ Sỹ, TT Trí Siêu tức là Lê Mạnh Thát, thì ngay ngày đầu TT Lê Mạnh Thát đã không có muốn tham gia vào trong các chức vụ trong GH bởi vì TT muốn mình tiếp tục con đường nghiên cứu, thì bản thân chúng tôi bên ngoài cũng hoan nghinh lăắm, bởi vì tất cả những ai có tài, thì cứ nên mỗi người mỗi ngành, miễn sao phục vụ cho Dân tộc Phật giáo là mình quý rồi.

Phải nói ngay từ đầu TT Trí Siêu tức GS Lê Mạnh Thát không có tham gia, chỉ có một mình TT Tuệ Sỹ thôi, nhưng mà cái khổ đo,Ô là những vị như: GS Thát hay là TT Tuệ Sỹ là người có tài về viết văn, làm thơ, dịch kinh, nhưng đi vào lãnh vực chính trị hay lãnh vực tư tưởng, đối chọi với các ý thức hệ, ý thức CS thì các vị ấy thực ra họ không chuyên, vì vậy khi CS cho họ một hoàn cảnh có thể làm thơ, có thể in kinh, in sách, thì họ chấp nhận. Vì vậy lúc nãy tôi nói có Liên Hệ Học Thuật thành ra các vị ấy không chú tâm lắm đến đường hướng là GH phải đối đầu với một ý thức hệ rất lớn của quốc tế là vấn đề CS. Thành ra, trong thời gian, không phải mới đây có sự kiện chia cách như vậy đâu, nhưng mà đã từ nhiều năm rồi, TT Tuệ Sỹ đã có một đường hướng là muốn rằng: mình không nên đối đầu với CS bởi vì mình cứ thoả hiệp với CS để có thể đào tạo tăng tài, có thể xây dựng các ngôi chùa, đặc biệt là đào tạo tăng tài tưcÔ là muốn đi vào con đường thuần tuý văn hoá, thuần tuý tăng đoàn v.v... Nhưng các Ngài như HT Huyền Quang, HT Quảng Ðộ không đồng ý như vậy, các Ngài nghĩ rằng bao lâu đất nước Việt Nam chưa có tự do dân chủ thì đạo Phật không thể nào phát triển được, đạo Phật chỉ làm khuyển mã cho đảng CS mà thôi, nên các Ngài không đồng ý. Nói cho đúng ra trong giai đoạn 4, 5 năm vừa qua TT Tuệ Sỹ cũng có nhiều lần. Ở đây tôi muốn nói là nhiều khi các vị đó đứng trước sự khủng bố đàn áp ở trong tù thì rất bất khuất, nhưng mà khi những lời nói ngon ngọt của CS, thì nhiều khi lại bị mê hoặc, thì đó là trường hợp TT Tuệ Sỹ bị tiếp cận bởi một người gần đây quý vị có đọc trong Thông cáo báo chí của PTTPGQT là cái cô có tên là Hạnh Mãn, tên thật là Hoàng Thị Xuân Hương, trước năm 75 là một ni cô, cha của cô là một viên chức đảng viên CS cao cấp khi tập kết trở về sau năm 75, thì ông bắt cô phải ra đời, lấy một người cán bộ khác, hiện nay là cán bộ văn hoá tại tỉnh Kontum. Cô Hạnh Mãn này do sự quen biết của chư tăng mà đến tiếp cận với TT Tuệ Sỹ, tất cả các Thượng Tọa, Ðại Ðức của GHPGVNTN đều được cô thăm viếng và cô đóng vai trò mà chúng tôi gọi là Tôn Giáo Vận hoặc là Ðặc Tình Tôn Giáo, thì tôi nghĩ rằng trường hợp hai vị TT Trí Siêu tức Lê Mạnh Thát và TT Tuệ Sỹ chỉ là một cái việc rất đau lòng. Riêng tôi thì tôi không biết hai vị đó, bởi vì tôi đứng về cái tuổi tác thì thuộc về lớp trước, tôi đi du học trước, không có quen với hai vị đó. Nhưng mà khi nghe tin hai vị bị án tử hình cùng với ông Trần Văn Lương thì có thể nói chúng tôi là cái người vận động Quốc tế để cứu sống, bởi vì có chị Ỷ Lan đây thì biết, chúng tôi đã đi lên Thuỵ Ðiển gặp Thủ tướng Thuỵ Ðiển và chính Thủ tướng Thuỵ Ðiển đã can thiệp gửi ông Ngọai trưởng Thuỵ Ðiển về can thiệp để cho hai vị đó không bị án tử hình.

Và cũng như về tinh thần đấu tranh nhân quyền, như ông Trần Văn Lương không ai biết hết, tôi vẫn bênh vực như thường, thành ra chúng tôi rất đau xót khi thấy cái sự rẻ ra đường khác có tính cách thoả hiệp với chế độ CS thì tôi nghĩ rằng chắc các vị không có mạnh mẽ trên cái ý thức chính trị, cho nên đã bị bên phía CS mê hoặc, chính vì sự kiện đó mà đại lão HT Thích Quảng Ðộ đã có một cảnh giác rất lớn, khi mà TT Thích Tuệ Sỹ có một lúc - cái này, bây giờ chúng tôi có thể nói được - có một lúc nhà nước CS đã liên hệ với TT Tuệ Sỹ và TT Tuệ Sỹ đã muốn làm một cái đơn để xin cho GHPGVNTN được sinh hoạt một cách bình thường và nhà cầm quyền CS đặt điều kiện là: với điều kiện không có mặt HT Huyền Quang và HT Quảng Ðộ, thì TT Tuệ Sỹ đã sẳn sàng viết cái đơn đó và sẳn sàng hy sinh hai nhà lãnh đạo của mình, nhưng mà Hội Ðồng Viện Hoá Ðạo lúc đó là HT Huyền Quang và HT Quảng Ðộ bị quản chế một cách rất khắc khe, nhưng mà các chư tăng trong VHÐ tuyệt đối chống lại sự kiện làm đơn xin CS cho được tái hồi sinh hoạt GHPGVNTN với điều kiện không có hai Ngài Huyền Quang và Quảng Ðộ. Ðó là việc làm có thể nói là rất nguy hiểm cho Phật giáo, mà rất may với sự điều khiển của hai vị lãnh đạo tối cao, mà GH đã vượt qua được cái nguy biến đó. Nếu không thì TT Tuệ Sỹ đã thành công trong việc đó. 
 
- Nguyễn Hữu Thiết: Con là một Phật tử con xin hỏi.

1. Một người Phật tử, khi GC số 9 đưa ra thì ai cũng hoang mang. Con muốn hỏi GS số 9 có phải là từ Ngài Ðệ Tứ Tăng Thống Thích Huyền Quang trong nước đưa ra; hay VHÐ 2 đưa ra?
2. Sau khi VHÐ2, Qua GC số 9, đã bầu lên 14 vị. Trong số 14 vị thì có ít nhất từ 3 đến 5 vị đã rời Việt Nam từ 3 tháng tới 3 năm, thì quý vị đó qua đây sớm, thì mình có sợ rằng những vị chư tăng đó, người ta ghép vào Quốc Doanh hay không? Ðó là... mình rất quan tâm về vấn đề PGVN 14 vị trong Giáo Hội 2. 
 
TT. Thích Giác Ðẳng: - Chúng tôi sẽ nhờ GS Võ Văn Ái trả lời, nhưng chúng tôi xin đính chánh hai điểm là GC số 9 không phải do VHÐ 2 đưa ra, bởi vì không ai có thể vẻ bùa tự đeo hết. Và sự việc này chúng tôi nghĩ rằng đã có thời gian, và đã có sự lên tiếng của nhị vị đại lão HT trong nước. GS Võ Văn Ái sẽ trình bày tiếp theo.

Phần thứ hai xin xác định một điểm rất rõ là trong 14 thành viên của VP2-VHÐ không có ai ra nước ngoài trong 3 năm, mấy tháng, vừa qua hết. Chúng tôi không biết tin đó quý vị lấy từ đâu?

GS. Võ Văn Ái: - Dạ thưa tôi xin xác nhận ngay là GS số 9 do Ðức Ðệ Tứ Tăng Thống Thích Huyền Quang ban hành và ký vào ngày 08 tháng 9 năm ngoái. Sở dĩ có câu hỏi đó là vì trong thời gian qua, có một số quý vị ở trong PG hoặc là cư sĩ, hoặc là chư tăng tung một cái tin GC này là GC giả, nó do một người nào đó, hai ba người nào đó trong GH tự động viết ra, chứ hai ngài trong nước không thể nào ký cái GC đó. Họ lấy cái lý do là hai ngài đều bị quản chế, thì làm sao biết được công việc ngoài này, và nói rõ rằng trong những vị tung tin GC số 9 là GC giả đó thì có: HT Thích Thắng Hoan, có HT Thích Tín Nghĩa, và sau này có cả 8 vị HT viết cái thư chung để tố cáo VP2VHÐ và tố cáo một số người ở trong tổ chức VP2 VHÐ, và nói một cách rất rõ ràng GC đó là GC giả.

- Trong những đài phát thanh cũng như một số báo tại ở miền Nam CA có phỏng vấn 3 vị HT đó là HT Thích Chơn Thành, TT Thích Quảng Thanh và TT Thích Nguyên Trí thì cả 3 vị đều nói rằng GC đó vô giá trị, bởi vì nó là GC giả, và cả vị "chúng khẩu đồng từ" nói rằng: HT Huyền Quang bây giờ "lẩn" rồi, không biết cái gì hết! cái đó có đăng trên báo đàng hoàng. Chúng tôi có nói gì đi nữa, thì cũng không địch lại với 8 vị HT đó, bởi vì họ xác nhận là GC giả mà!

Nhưng mà có cái điều may mắn là chị Ỷ Lan là phóng viên của đài Á Châu Tự Do thì nhân hôm Tết vừa rồi, do sự kiện có một số Ân Xá Quốc Tế, mà như quý vị biết thì cái quan điểm của họ là tìm ra người tù chính trị hay là người tù lương thức. Họ bắt đầu tìm hiểu về lý lịch của vị đó rồi họ viết thư về cho nhà cầm quyền nơi giam giữ ngườợi tù đó để can thiệp thì có một Tổ Chức Ân Xá Quốc Tế tại Canada trong vòng 17 năm qua họ đã viết 3,500 bức thư và kiến nghị gửi cho nhà cầm quyền Hà Nội, cũng như nhà cầm quyền Canada, để yêu cầu trả tự do cho HT Thích Huyền Quang, thì nhân sự kiện phỏng vấn ông Stan Jolly ở trên đài Á Châu Tự Do, thì chị Ỷ Lan có gọi điện thoại về, và phỏng vấn Ðức Tăng Thống Thích Huyền Quang tại Tu Viện Nguyên Thiều ở Bình Ðịnh, thì trước nhất hỏi ý kiến Ngài nghĩ sao về Tổ Chức Ân Xá Quốc Tế đã bênh vực, và suốt 17 năm trời như vậy? Và tôi xin đề nghị quý vị nên nghe sự trả lời của ông Stan Jolly để thấy cái sự kiên trì của những người ngoại quốc khi họ tìm ra một người tù về lương thức, người tù chính trị, họ quyết chí bảo vệ dù rằng không được cái gì hết, họ vẫn tiếp tục họ làm. Khi hỏi như vậy thì Ðức Tăng Thống rất là xúc động, và ngài ngỏ lời cám ơn Tổ Chức Ân Xá Quốc Tế của thành phố Toronto ở Canada đã kiên trì bênh vực cho ngài và GHPGVNTN, đồng thời ngài cũng cám ơn chính phủ Canada đã tiếp đón người vượt biển đến Canada, và cho người Việt Nam hoàn toàn được tự do và ngài có nói một câu mà tôi nghe rất xúc động, ngài nói: Ðây là một cử chỉ khi mà tất cả những nước văn minh phải học theo, đặc biệt là nước Việt Nam.

Sau đó chị Ỷ Lan có hỏi: Nhân ngày Tết sắp tới, xin Ðức Tăng Thống có vài lời chúc Xuân với đồng bào ở hải ngoại, thì tôi nhớ rằng, có hai phần Ðức Tăng Thống nói, mà lời đó có ghi âm phát trên đài Á Châu Tự Do. Trước nhất ngài gửi lời chúc Xuân đến tất cả cộng đồng người Việt ở hải ngoại và ngài đặc biệt cám ơn cộng đồng người Việt ở Úc Châu, cộng đồng người Việt ở Nam CA và tại Hoa Kỳ đã lên tiếng công khai ủng hộ cho GHPGVNTN. Và sau đó ngài ngỏ lời chúc Xuân đối chư vị tôn đức tăng ni và Phật tử ở hải ngoại. Câu này rất quan trọng. Sau khi chúc Xuân xong Ngài nói rằng: Tôi xin gởi lời khen ngợi chư tôn đức tăng ni và Phật tử hải ngoại đã khâm tuân GC số 9 do tôi ban hành. Và ngài nói rõ ràng đã khâm tuân GC số 9, cũng như Thông Tư, Thông bạch của VHÐ để chấn chỉnh và phát huy GH trước cái tình thế mới.

Lâu nay chúng tôi cứ bị hỏi hoài và nghe một số các vị Tăng hay cư sĩ chống đối lại GHPGVNTN là GC số 9 ra đời để giải tán, thì họ đặt ra câu hỏi: Quyền gì mà GHVN lại giải tán được GH này GH kia, nhưng mà thưa quý vị hồi nãy TT Giác Ðẳng có nó một câu rất đúng đó là, có khi người ta nghe GC số 9, phân vân, hoang mang về GC số 9 mà không hề đọc GC chỉ đó, thì trong GC số 9 không hề có một lời nào nói rằng giải tán hội này hay hội kia. Chỉ có nói rằng giải tán cái cơ chế do HT Huyền Quang ký Quyết định năm 1992 để thêm rằng VP2- VHÐ cũng là GHPGVNTN tại HK, tức là giải tán cái cơ chế Quyết Ðịnh năm 92 cũng do Ngài ký GC số 9 để hình thành VP2-VHÐ trực thuộc vào VHÐ trong nước chứ không phải trực thuộc vào GH Hoa Kỳ nữa. Chỉ có một sự là chấn chỉnh lại nội bộ ... 
 
Hoàng Bách: Dạ vâng, tôi là Hoàng Bách của đài phát thanh Tiếng Nước Tôi. Tôi có câu hỏi với hai vị diễn giả:

1. Thưa quý thầy trong giáo lý Phật giáo là "kính Phật trọng Tăng" nhưng mà trong khi đó thì một số tăng ni đi ngược lại nguyện vọng của người Việt tỵ nạn chúng ta hay đi ngược lại nguyện vọng của một số Phật tử thì xin quý thầy cho biết phải làm thế nào để nhận diện ai là Tăng Ni thực và ai là Tăng Ni hợp tác với nhà cầm quyền Hà Nội.

 2. Với GS Võ Văn Ái là chúng tôi được biết HT Quảng Ðộ đã lãnh được giải thưởng Rafto cách đây hơn một năm và bây giờ GS Võ Văn Ái và một số người đã đang hoạt động tích cực để giải Nobel Hoà Bình năm 2008 được trao cho HT Thích Quảng Ðộ. Xin GS Võ Văn Ái có thể cho quý vị ở đây biết là tiến trình đã xảy ra hiện tại như thế nào. Xin cám ơn. 
 
TT. Thích Giác Ðẳng: - Thưa quý vị trả lời câu hỏi đầu tiên để xác định ai là tu sĩ thật, ai là tu sĩ quốc doanh, chúng tôi một lần nữa trở về câu hỏi chúng tôi đã trả lời ban đầu. Ðây là một vấn đề hết sức tế nhị. Chúng tôi nghĩ rằng quan hệ cá nhân này và cá nhân khác đó rất phức tạp. Chúng ta phải luôn luôn tự nhắc với chính mình, là chúng ta phải đặt tầm nhìn của chúng ta vượt lên trên cái quan hệ bình thường. Thật ra là có rất nhiều người giành thì giờ để chống phá, hoặc giả là ủng hộ người này bênh vực người kia. Ngay cả sự việc xung quanh GC số 9, quý vị sẽ nhìn thấy rằng, có rất ít tiếng nói thật sự là đề cập đến vấn đề cần phải nói, đa số mang tính cách cá nhân hết. Nếu bàn vấn đề cá nhân thì từ năm này đến năm khác và dĩ nhiên không ai đưa một danh sách này một danh sách khác.

Câu nói của người Phật tử thường nói "kính Phật trọng Tăng" đó, vẫn là một câu nói hết sức là có giá trị ở trong rất nhiều trường hợp, nhưng mà điều đó không có nghĩa là người Phật tử khi mang niềm tin ở Tam Bảo rồi, thì chư Tăng nói sao cũng nghe, dẫn đi đâu cũng theo, không phải là như vậy. Dạ, chúng ta có một số cư xử rất hoà ái, phải chăng với nhau. Lấy ví dụ ngày hôm nay ở trong hội trường này, có một vài vị không đồng ý, nhưng mà chúng tôi rất là tán thán quý vị đó, là quý vị đã đến đây nói lên sự không đồng ý cuả mình, nói thẳng nói thực và chúng ta có thể nói chuyện với nhau bằng cách này hay cách khác. Tuy nhiên chúng ta không thể quên một điều rằng trong cái hoàn cảnh rất là phức tạp hiện nay của PGVN tại hải ngọai. Nếu chúng ta không có cảnh giác thì chúng ta rất dễ dàng để rơi vào trường hợp là cộng đồng Phật tử sẽ bị hướng dẫn sai lạc về nhiều vấn đề, và chúng tôi ước mong rằng quý vị nhìn từ thực trạng này, hiểu rằng tại sao có GC số 9 và Thông bạch hướng dẫn thi hành GC số 9 của VHÐ. Sau đóÔ có thể nói rằng là đối với chư tôn lãnh đạo GH trong nước thì những văn kiện này, không phải chỉ đơn giản mang tính cách củng cố cơ cấu PG, mà còn tạo ra một đối sách đối với chiến dịch nhằm tuyên truyền văn hoá, khống chế PG hiện nay. Và do đó, thưa quý vị, chúng tôi chia sẻ hết sức là hoan hỷ, để có thể ngồi nói chuyện với quý vị về GH, về hướng đi của GH, nhưng mà sự việc cá nhân: vị này với vị kia, cá nhân này với cá nhân nọ v.v... thì chúng tôi xin một lần nữa thưa rằng đó là một vấn đề rất phức tạp, và chúng ta luôn luôn phải nhìn nó với một thái độ cẩn trọng. Chúng ta nghĩ đến đại sự, chứ chúng ta không để tâm của mình bị kẹt vào vấn đề cá nhân.
 
GS. Võ Văn Ái: - Dạ chúng tôi đưa một số thông tin về vấn đề vận động cho giải Nobel. Ðây là đều chúng tôi cũng có tham gia nhiều năm. Nhìn quá trình hai, ba năm vừa qua, tôi thấy rằng HT Thích Quảng Ðộ rất có nhiều may mắn để lãnh giải Nobel vì sau khi cái giải Rafto mà đài Tiếng Nước Tôi có nói đó, thì phải công nhận là có một số các vị được lãnh giải Rafto thì liền 2, 3 năm sau họ được giải Nobel Hoà Bình.... Phải công nhận năm ngoái là cái năm mà chúng tôi thấy có nhiều hy vọng nhất, cái niềm hy vọng đó chúng ta đã thấy rất rõ là ông chủ tịch nước Việt Nam CS đi thăm các nước ở Âu Châu và Tây Âu, thì ông dự tính là sẽ tới nước Na Uy ngày 16 tháng 10, nhưng cuối cùng tất cả các nước khác ông đều có đến thăm, nhưng mà chuyến đi tại Na Uy ông huỷ bỏ, bởi vì có báo cáo là rất có thể HT Thích Quảng Ðộ sẽ được lãnh Giải Nobel. Ông tới nước Na Uy mà nghe HT Quảng Ðộ lãnh Giải Nobel thì bỉ mặt cho Hà Nội lắm. Ông đã huỷ bỏ chuyến đi. Và bản thân chúng tôi thì được đài truyền hình rất lớn như là CNN, hay là đài truyền hình bên Nhật Bản, ngay cả Na Uy, đánh thức chúng tôi vào 2 giờ sáng nói rằng: "Nếu như khi 11 giờ sáng hôm sau mà HT Thích Quảng Ðộ được Giải Nobel thì có cách gì chúng tôi phỏng vấn HT Quảng Ðộ không?"

Tôi nói những ý kiến đó để quý vị thấy rằng HT rất có nhiều cơ may để nhận được. Tuy nhiên sở dĩ vì sao mà HT không nhận được là bởi vì giải Nobel Hoà Bình trước kia chỉ nhắm vào những ai đấu tranh cho Nhân Quyền Dân Chủ, nhưng mà trong vài năm lại đây họ hướng tới những nhân vật đấu tranh có tính cách xã hội, có tính cách kinh tế, hoặc có có tính cách mưu sinh, thành vì vậy năm trước một vị Giám Ðốc của một ngân hàng bên Banladesh được, và đó không phải là một vị tranh đấu cho nhân quyền, dân chủ, nhưng mà lo đến vấn đề xã hội kinh tế, và năm ngoái ví dụ như là Phó Tổng Thống Al Gore đã được, vì ngài đấu tranh cho vấn đề mưu sinh. Cái hướng đi của Nobel hiện nay đi vào cái chiều hướng các nhà đấu tranh xã hội, và môi sinh, thì nếu như năm 2008 mà họ trở về lại với những người đấu tranh cho dân chủ hoà bình thì chúng tôi rất tin tưởng HT Thích Quảng Ðộ có thể, là bởi vì chúng tôi có đi lại, thuyết trình nhiều ở Na Uy do tổ chức Na Uy người ta mời đó, thì dư luận trên đó ai cũng muốn trao cái giải Hoà Bình cho HT. Ðối với chúng tôi, thì không phải đó là vì cao tăng Phật giáo mà vận động nhưng mà bởi vì do cái sự nhận xét của giải Rafto NaUy cũng như bên Giải Nobel, họ thấy HT là người can đảm suốt ba mươi mấy năm, hai tay không có một tấc sắt dám đứng lên đối đầu với một chính quyền, như chính quyền CS mà ngài tranh đấu không phải cho Phật giáo mà cho toàn dân, tất cả các tôn giáo và nhắm tới nhân quyền dân chủ mà thôi, thì theo tôi cơ may HT có thể được rất là lớn, thành ra tôi chỉ biết hy vọng mà thôi, và đối với tôi thì sự kiện mà HT được lãnh giải, thì đó là một điều rất may mắn cho phong trào dân chủ Việt Nam. Ðó là cái điều chúng tôi hướng tới không phải cho cá nhân HT mà chính cho phong trào dân chủ tại Vietnam giống như trường hợp Ðức Ðạt Lai Lạt Ma hay bà Aung San Sun Kyi đã nhận được Giải Nobel Hoà Bình, nó đẩy tiến trình dân chủ ở hai nước đó lớn mạnh hơn.

Một nam quan khách (không xưng tên): Kính bạch Hoà Thượng, ông GS Võ Văn Ái, chúng tôi xin hỏi 2 câu:
 
1. Xin giải thích rõ những danh xưng: biến tuớng bát chánh đạo, hội Về Nguồn của chùa Pháp Vân. Tăng Ni Hải Ngoại, Thân Hữu Già Lam có đóng góp gì cho PGTN không? Tại sao Cộng Ðồng Phật Giáo Thống Nhất ở Cali tổ chức và đổi tên Cộng Ðồng Phật Giáo Thống Nhất tại hải ngoại. Cái này do 8 vị Hoà Thượng Về Nguồn tổ chức, như vậy có hợp pháp không? 

 2. Và gần đây Thượng Toạ Thích Nguyên Trí trong cái hội Về Nguồn sắp tổ chức "Ðại Hội Ðoàn Kết" do HT Giác Nhiên đứng ra tổ chức, tôi nghe ở trên đài bên Cali. Như vậy có đúng hay không. Xin hết. 
 
 GS Võ Văn Ái trả lời: Tôi xin trả lời - Thượng Toạ Giác Ðẳng nói tôi trả lời ngắn gọn. Xin thưa rằng cái chữ "biến tướng bát chánh đạo" thì quý vị ở đây có đông quý vị là Phật tử cũng biết, tức là đạo Phật có những giáo lý cơ bản thí dụ như vấn đề: Tứ diệu đế là 4 vấn đề khổ và giải phóng sự khổ đau của nhân sinh hay là bát chánh đạo là 8 con đường chánh đáng từ cái suy nghĩ, ăn nói cho đến tư tưởng v.v... thì đều phải đi đúng con đường đó thì mới có thể thực hiện được giáo lý của đức Phật đã để lại, và cái giáo lý đó chỉ nhắm mục tiêu duy nhất trong một câu thôi: Trên thì cầu trí giác tức là mở mang trí tuệ của con người và dưới thì cứu chúng sinh, cũng như thường nói: cúng dường đức Phật là phải lo việc cho chúng sinh chứ không phải tự mình đóng cửa ru ngủ mình mà không để ý đến sự đau khổ của bên ngoài. Khi nói rằng "biến tướng bát chánh đạo" tức là đã đi sai con đường của giáo lý đạo Phật và giáo lý đạo Phật, hiện nay tại Việt Nam được đại biểu bởi chư tăng ở trong GHPGVNTN, thì trong cái GC số 9 có nói đến một số thành phần nhỏ, và có nhắc lại một cái phúc trình của HT Thích Thiện Hạnh là Chánh Thư Ký của Viện Tăng Thống đồng thời là chánh đại diện của GHPGVNTN tại Thừa Thiên, Huế, thì trong cái phúc trình đo,Ô HT có cho biết rằng, có một cái nhóm vừa mới ra đời có tên là nhóm Thân Hữu Già Lam. Vì sao họ gọi là Thân Hữu Già Lam, là vì cái nhóm bạn của ngôi chùa ở tại GòVấp, Sài Gòn có tên là Quảng Hương Già Lam. Hai người cầm đầu nhóm Già Lam là TT Thích Tuệ Sỹ và GS Lê Mạnh Thát. Ðây là lời phúc trình của HT Thích Thiện Hạnh từ Huế cho biết rằng nhóm Thân Hữu Già Lam đã có những cuộc họp bằng điện thoại, và bản thân tôi thì có cái bản văn biên bản cuộc họp của các vị đó. Qua cuộc họp đó chúng tôi thấy rõ ràng có chừng lối vài chục chư tăng ở nước ngoài, ở Canada, ở Úc, ở Hoa Kỳ, Âu Châu. Toàn cái biên bản mà HT Thích Thiện Hạnh nhắc tới trong bản tường trình gửi lên cho VHÐ đó, tuy chưa công khai đi theo với GH nhà nước, nhưng mà đã muốn thoả hiệp với nhà cầm quyền CS, bằng cớ là cũng đã có hai cư sĩ ở trong GH của chúng tôi trước đây, đó là cư sĩ Trần Văn Thuần và cư sĩ Bùi Ngọc Ðường, khi về đến Việt Nam thì đi khuyên HT Thiện Hạnh không nên đi với GHPGVNTN nữa vì chẳng có sơ múi gì đâu, mà nên đi với GH nhà nước, thì chính HT Thiện Hạnh đã trả lời với ông Bùi Ngọc Ðường rằng: Tôi đã 70 tuổi rồi, tôi giúp đỡ cho 2 ngài bởi vì phải phục vụ cho GHPGVNTN chứ tôi có đi tìm cái sơ múi gì đâu! Ðó là lời HT Thích Thiện Hạnh. Trong cái bản phúc trình đó và tôi cũng được đọc biên bản thì các vị Chủ tọa cuả cuộc họp là do TT Tuệ Sỹ và GS Lê Mạnh Thát điều động số chư tăng gọi là Thân Hữu Già Lam ở ngoài này có TT Nguyên Siêu v.v.. đó thì chỉ lo đến cái việc làm sao quyên tiền. TT Tuệ Sỹ có ra lệnh cho các vị ở mỗi Châu đó phải cung cấp về 100 nghìn đô la, để xây dựng cái đại học Khuông Việt. Các vị lo cái việc văn hoá thuần tuý, đào tạo tăng tài thuần tuý và đặc biệt các vị đang lo việc xây dựng cái đại học Khuông Việt. Thì cũng nhân đây, tôi xin nói rằng đại học Vạn Hạnh hay đại học Khuông Việt là cái điều ảo tưởng, nó không hề co,Ô là bởi vì cái chính sách nhà nước hiện nay chưa cho phép bất cứ tôn giáo nào kể cả GHCG được thành lập một cái đại học tư nhân.

Trong PG bao lâu nay thì có một số chư tăng mong muốn đại học Vạn Hạnh được trả lại, nhưng mà nhà nước chưa có chính sách cho phép tôn giá lập đại học. Riêng PG thì chỉ cho mở những cái trường Sơ Cấp, Trung Cấp và Cao đẳng mà thôi! Còn tuyệt đối chưa cho phép lập Ðại học thì làm sao 2 vị Tuệ Sỹ và Lê Mạnh Thát lại kêu gọi tiền ở bên ngoài để hình thành một cái đại học Khuông Việt. Mới đầu họ kêu gọi cho đại học Vạn Hạnh, sau thấy không được họ gọi là đại học Khuông Việt.

Thì lúc nãy, tôi nhớ Ðại Tá Trương Như Phùng có nhắc tới cái việc tổ chức Hội thảo do GS Lê Mạnh Thát làm từ ngày 15 đến ngày 17-7-2006, chính cái đại hội đó đã cho phép Âu Mỹ thấy rằng có tự do tôn giáo tại Việt Nam. Tại sao cái người bị án tử hình, mà bây giờ lại có thể tổ chức tại Sài Gòn một cái đại hội quốc tế về PG, mời các học giả Hoa Kỳ, Thái Lan, Ðài Loan về, thì đó cũng là hình thức giống hệt như Sư ông Thích Nhất Hạnh đã về năm 2005 và 2007, chứng tỏ cho Hoa Kỳ thấy rằng có tự do tôn giáo để Hoa Kỳ rút tên Việt Nam ra khỏi danh sách các quốc gia đặc biệt bị quan tâm tức là CPC. Kết thúc đại hội đó thì ông cựu Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã cùng đi với GS Lê Mạnh Thát tới khai trương một khu đất 30 mẫu do nhà nước cấp phát cho Học viện của HT Minh Châu và Gs Lê Mạnh Thát, và đó là cơ sở sẽ hình thành. Cái tên thực của nó gọi là Học Viện Quảng Ðức. Chúng tôi có cái bản đồ. Không hề có đại học Khuông Việt, đại học Vạn Hạnh gì hết. Thì những cái buổi họp của nhóm Thân Hữu Già Lam do TT Thích Tuệ Sỹ và GS Lê Mạnh Thát chủ tọa tuyệt đối không nói với Phật Giáo liên hệ với nhà nước, không bàn tới một cái gì về 24 Ban đại diện GHPGVNTN bị đàn áp kể cả ngài Huyền Quang, ngài Quảng Ðộ bị quản chế. Ðó là cái lý do vì sao mà HT Thiện Hạnh đã nói GH phải cảnh giác đối với cái nhóm Thân Hữu Già Lam.

Rồi vì sao có cái tên Về Nguồn, thì thưa với quý vị HT Thích Minh Tâm ở Âu Châu có triệu tập 2 buổi họp, mà 2 buổi họp đó đều đi ra ngoài khuôn khổ của VP2-VHÐ, đi ra ngoài khuôn khổ của GHPGVNTN tại Hoa Kỳ tức là không thông qua đại lão HT Thích Hộ Giác, và lấy cái cớ rằng chư tăng ở nước ngoài phải họp lại để mà tu hành một cách thuần tuý, lo cái chuyện văn hoá không dính đến chuyện thời sự, thì ngày 7 tháng 1 năm 2007, HT Thích Minh Tâm đã họp tại Nam California và hình thành ra cái nhóm có tên là Tăng Ni Việt Nam Hải Ngoại. Khi thành hình xong vào tháng Giêng -2007 thì cái nhóm Tăng Ni Hải Ngoại đó quyết định sẽ tổ chức một cái ngày gọi là ngày Về Nguồn tại chùa Pháp Vân của TT Thích Tâm Hoà ở bên Toronto Canada, thì cái đại hội đó thực sự đã muốn hình thành ra một cái GH mới, ly khai với GHPGVNTN, đó là cái lý do đã tạo ra cho Hội Ðồng lưỡng viện tức là Viện Tăng Thống và Viện Hoá Ðạo ở trong nước cảnh giác, mà cảnh báo đối với chư tăng và Phật tử nước ngoài thông qua Giáo Chỉ số 9 và thông qua Thông Bạch hướng dẫn thi hành GC số 9 của đại lão HT Thích Quảng Ðộ.

Thành ra cái tên như: Về Nguồn, Thân Hữu Già Lam v.v.. thì đó là một hướng đi mới của một số chư Tăng và Phật tử muốn ly khai khỏi lập trường GHPGVNTN nói gọn là thủ tiêu tranh đấu để đầu hàng với CS.
Tôi xin nói thêm 1 câu nữa vì tôi quên nói, là vị đặt câu hỏi có nói rằng có nghe trên đài California là TT Thích Nguyên Trí sẽ tổ chức cái đại hội đó là cái đại hội Về Nguồn họ muốn tổ chức vào tháng 9 này tại Nam California, thì trước đó họ có thông báo rằng HT Thích Tâm Châu sẽ chứng minh về cái đại hội Về Nguồn. Sau đó tôi có đọc được cái bản HT Thích Tâm Châu phủ nhận cái chuyện đó và ngài nói cái sự tuyên bố của TT Quảng Thanh là ngài sẽ tới chứng minh cho ngày Về Nguồn đó, thì ngài không có công nhận cái chuyện đó. Ðó là điều chúng tôi nghe được thì cái đại hội Về Nguồn dự tính tổ chức tại Nam California là cái sự nối dài của đại hội Về Nguồn tại chùa Pháp Vân ở Canada vừa qua.

TT Thích Giác Ðẳng tiếp lời: - Thưa quý vị nhân câu hỏi vừa rồi và câu trả lời của GS Võ Văn Ái thì chúng tôi nghĩ rằng nên có 3 điều làm rõ tại đây vì có nhiều người đặt câu hỏi không phải chỉ hôm nay mà trước đây.
Thứ nhứt là có một vài người đọc một cái bản tin ở trên internet trong đó bài viết đã nói là HT Thích Hộ Giác đã rất là hoan hỷ hứa để đến tham dự đại hội thành lập ra tổ chức Tăng Ni Hải Ngoại tại Học Viện Quốc tế vào năm 2007 và HT cũng đã rất là hoan hỷ hứa đến tham dự đại hội Về Nguồn, và sau đó không biết vì lý do gì mà HT không đến. Thì chúng tôi xin thưa rằng, điều đó không có đúng sự thật, bởi vì bản thân của chúng tôi là Phụ tá đặc biệt của HT. Và trước khi đại hội thành lập Tăng Ni Hải Ngọai được tổ chức tại Học Viện Quốc Tế thì bản thân của chúng tôi đi sang Âu châu và nhiều nơi đó, đã chuyển đạt rất là nhiều điều từ HT Hộ Giác, về việc mà HT không có đồng thuận và HT tỏ một ý kiến là: tổ chức như vậy không phù hợp với đường hướng hoạt động của GH và HT không hề có sự hoan hỷ và hứa đến dự.

Và việc thứ hai mà chúng ta cần nêu lên tại đây là ở trong một vài Website, một số người tuyên bố rằng vì LHQ giao cho Việt Nam trong vai trò đăng cai tổ chức Lễ Phật Ðản năm nay 2008 ở Hà Nội, do đó mới ra cái GC số 9. Thật ra thì thưa quý vị những manh múng và cố gắng để chi phối công việc làm trở ngại công việc hoạt động của GH trong nước nội bộ GH đã xảy ra rất là nhiều năm và một số thành phần chống đối ngày nay đang tiếp tục chống đối đã dùng những tiếng nói mà chúng tôi nói là rất là thiếu hiểu biết, để chiếm các diễn đàn các đại hội của PG. 

 Chúng tôi xin thưa rằng đã rất nhiều năm sự việc đó đã xảy ra, và cái GC số 9 chỉ là giải pháp rất là dứt khoát, rất là rõ ràng để chấm dứt cái tình trạng đó, chứ không phải như là quý vị đó đưa ra.

Và cũng nhiều vị hỏi liên quan đến cái đại hội bất thường được tổ chức ở miền Nam Calofornia, thì ở đó qua một vài tờ báo thân với tổ chức này đã cho biết rằng số thành viên về tham dự quá bán. Có đúng như vậy không? Quá bán là nhiều hơn phân nửa. Thật ra trong số danh sách 25, 26 vị mà được đưa ra đó, thì chúng tôi thưa là chỉ có hơn 1/3 (trong số 25, 26) là những thành viên chính thức của GH, một số đã từng là thành viên và lâu năm rồi không còn là thành viên nữa. Chúng tôi lấy đơn cử như bản thân của HT Thuyền Ấn hay là HT Minh Tuyên, hoặc giả là HT Chúc Thuận và một số vị khác như TT Nhật Trí. Còn các vị bên Canada thì không phải là thành viên của GH tại Hoa Kỳ. Thành ra cái chữ gọi là quá bán đó là con số không có chính xác. Chúng tôi nghĩ là quý vị đọc danh sách mà thực sự là quá bán thì con số phải nhiều hơn thế nữa. 

Là một người có trách nhiệm làm Trưởng Ban Tổ Chức đại hội bất thường của GH ở Port Arthur, thì chúng tôi thưa với quý vị rằng, nói một cách chính xác trên phương diện dữ kiện thì những vị thành lập ra Cộng Ðồng Phật Giáo Việt Nam hải ngoại tại Hoa Kỳ không có bao gồm quá bán số thành viên của GHPGVNTN hải ngoại tại Hoa Kỳ. Ðó là vài điều chúng tôi xin được cung cấp nhân câu hỏi của quý vị.
 
Một vị nam quan khách không xưng tên: Tôi thuộc thế hệ thứ hai hôm nay nhờ GS giải thích một vấn đề hiện tình đất nước. Hiện nay nhà cầm quyền CSVN làm chủ đất nước nhưng Tổ Quốc chúng tôi có hai dòng giống, hai lá cờ, một lá cờ ba sọc thì có nguồn gốc thuở xa xưa và hiện nay lá cờ của CS lá cờ đỏ sao vàng, mà vấn đề đất đai lãnh thổ và biển cả thì họ đã giao một phần cho Trung Quốc. Nếu họ làm chủ đất nước thì Tổ Quốc chúng ta sẽ mất đất vĩnh viễn những phần đó, thì nhờ GS giải thích và đưa ra một đường lối thế nào để thế hệ thứ hai trẻ cùng đi con đường và giúp ích cho Tổ Quốc?

GS Võ Văn Ái trả lời:  Thực ra thì tôi thấy câu hỏi đó đã có lời đáp ngay trong câu hỏi rồi. Lời nói đó là làm như thế nào để chúng ta thoát ly cái cảnh mà cứ phải phất hai lá cờ. Trong đó ta thấy rõ cờ vàng ba sọc đỏ lúc nãy, khi mà ta chào, lời dẫn nhập đó nó nói lên cả cái tình tự dân tộc suốt từ Bắc cho tới Nam không phân biệt bất cứ ai. Còn trong khi lá cờ đỏ sao vàng thì chúng ta biết nó xuất phát từ phong trào có tên là Việt Minh từ năm 1945 tức là từ đảng CS và cái hoạt động đầu tiên của đảng CS năm 45, 46 là tiêu diệt tất cả các đảng phái Quốc gia và không cho ai có mặt trong bộ máy chính quyền nếu họ không tin vào ông Marx và ông Lenin, như vậy tự họ đã đứng ngoài đường lối của dân tộc rồi. Rất mừng khi được nghe câu hỏi đến từ thế hệ thứ hai. Tôi thấy rằng thế hệ thứ hai là thế hệ có thể nói rằng may mắn hơn chúng tôi ở thế hệ thứ nhất phiá trước, tức là không sống trực tiếp với chiến tranh, không trực tiếp với thế giới phân đôi vì ý thức hệ một bên tự do một bên CS.

Như vậy, sự thông thái của thế hệ thứ hai tại một đất nước, mà ta có thể nói là siêu cường của thế giới là Hoa Kỳ, thì tôi thấy rằng thế hệ thứ hai trước nhất là làm sao phải học tập được vấn đề kỹ thuật, vấn đề văn hoá, văn minh của Hoa Kỳ và đặc biệt học tập được cái nền dân chủ độc nhất vô nhị của thế giới này, là nền dân chủ của Hoa Kỳ để làm sao có thể đưa được cái hình thái dân chủ đó về VN. Dĩ nhiên, chúng ta không phải làm copy cái nền dân chủ của Hoa Kỳ áp dụng nguyên con, mà chúng ta học tập nền dân chủ HK ít nhất ... Ở đây chúng tôi nhớ rằng lần đầu tiên chúng tôi đi thuyết trình tại HK năm 1969, lúc đó tôi đi với một cháu gái mới 18 tháng thôi, cái điều tôi ngạc nhiên vô cùng, ở Âu châu tôi không thấy, đó là khi bồng cháu gái vào trong tiệm ăn, thì người ta đem một cái ghế cho một đứa con nít 18 tháng, và người ta chăm sóc đứa con nít đó trước khi chăm sóc cha mẹ nó, thành ra tôi thấy nền văn minh HK rất chú trọng đến con người, thành ra một số người Việt cứ nghĩ rằng người Âu Mỹ đó không có tinh thần, chỉ lo vật chất, còn người Việt Nam thì rất là tinh thần, mà tinh thần thế nào mà 60 năm trời để cho dân chúng khổ ải như vậy, thành ra chúng ta phải học rất nhiều về nền văn minh HK đặc biệt về cơ cấu vấn đề dân chủ. Dân chủ không phải là kế hoạch áp đặt từ bên trên xuống dưới, mà nó phải từ quần chúng đi lên, nghĩa là quần chúng phải có ý thức, quần chúng phải có tiếng nói, và nếu quần chúng có tiếng nói thì chắc chắn rằng chế độ CS phải đi về hưu ngay tức khắc, dù nó về hưu non hay hưu già, thì tôi rất là mong mỏi thế hệ thứ hai làm được cái việc đó.

Và bây giờ đây chúng ta biết được có hàng nghìn du sinh, chúng ta dùng danh từ CS, là những người đi học dưới thời CS, con ông cháu cha cũng rất là nhiều, thì xin hãy tiếp cận những ông con ông cháu cha đó, cho họ thấy rằng phải thay đổi đầu óc, phải đầu tư trí tuệ, bởi vì gần đây rất nhiều người nghĩ rằng cái ông CS già nua đó chết thì lớp trẻ nó lên, nó sẽ thay đổi, nhưng xin lỗi, tôi không thấy có chuyện thay đổi đó đâu - không - con mèo thì nó sinh ra con mèo, nó không thể sinh ra con chó được, thành ra chúng ta phải thay đổi trong cái đầu óc, nhưng mà thay đổi theo cái mô thức mà chúng tôi mong muốn, bởi là dù là người CS đó nó cũng còn cái chất Việt trong người họ. Có thể người CSVN chỉ còn 5% chất Việt, thì trong cuộc đấu tranh ta phải đẩy 5% chất Việt đó thành 50% chất Việt, nghĩa là chúng ta phải làm thế nào thay đổi cái đầu óc của người CS để người CS có cái trí tuệ mới. Có như vậy chúng ta mới có thể thay đổi đất nước. Chúng tôi mong rằng thế hệ thứ hai làm giúp cho cái việc đó!
 
Linh Trần (Diễn đàn Pal Talk): Dạ thưa quý vị diễn giả em là Linh Trần xin đặt một câu hỏi với quý vị diễn giả: - Quý vị diễn giả nghĩ như thế nào khi mà nhà cầm quyền CSVN đúc tượng Hồ Chí Minh để thờ trong chánh điện. Theo cái tài liệu mà em đọc đó, thì em không thấy HCM đi tu ngày nào cả. Thành ra, xin quý vị có thể trả lời câu hỏi đó của em, mặc dù em là người đạo Tin Lành.
 
TT. Thích Giác Ðẳng: Dạ thưa quý vị, đem hình một vị lãnh tụ CS và mang tính cách trần thế như vậy đem đặt để trên bàn thờ là một sự xúc phạm. Chúng tôi nghĩ là không phải xúc phạm riêng đối với Phật Giáo mà xúc phạm đến những người có tín ngưỡng. Chúng tôi tin rằng cho dù bàn ngôi chùa đó, cho dù bàn thờ đó được thực hiện trong bối cảnh như thế nào hay hoàn cảnh như thế nào thì đó là một sản phẩm sản sinh từ một chế độ, mà chế độ đó có một nhận thức rất là sai lạc, bởi vì nhận thức sai lạc như vậy nó mới sản sinh ra sản phẩm sai lạc như vậy! Vì vậy chúng tôi mong rằng hình ảnh đó một lần nữa nhắc nhở cho chúng ta thấy rằng ở trong đất nước dân chủ thực sự ở trong thế giới ngày hôm nay thì sự tách rời giữa chính quyền và tôn giáo hết sức là cần thiết và là bản thân của 1 tăng sĩ PG có những năm tháng mà chúng tôi sang Tây Tạng, Trung Quốc thì chúng tôi cảm thấy một điều rất là buồn là hiện nay ở tại Trung Hoa mà chúng tôi hiểu rằng ở Việt Nam cũng vậy, có thể là ở tại một vài quốc gia còn lại của chế độ chủ nghĩa CS người ta đang tập chú vào việc đào tạo những cán bộ tôn giáo sống ở dưới cơ sở tôn giáo để phục vụ cho đảng, phục vụ cho chế độ và điều đó nó tạo thành cái họa rất lớn về lâu dài.

Ðiều mà một vị vừa nêu lên khi nãy đó, nó nói cho chúng ta tình trạng rất là bi đát của đất nước dân tộc. Khi nào mà chúng ta thấy sự việc đó còn tồn tại trên đất nước Việt Nam thì chúng ta phải nói, phải nhắc mình rằng đất nước Việt Nam của chúng ta chưa có được sáng sủa lắm!

GS Võ Văn Ái: Tôi xin góp thêm, không phải trả lời mà để dẫn chứng. Thực ra, thì tôi có theo dõi hành trạng của HCM. Thực ra, có một lúc ông là tăng sĩ! Cái giai đọan mà ông có tên là "Chín Thầu" sống ở miền Bắc Thái Lan, ông có cạo đầu, mặc áo chư tăng như TT Tuệ Sỹ đó, và tôi có cái may mắn được đọc bài kinh của ông tới cầu siêu cho người Việt Nam bị chết tại Bắc Thái Lan, thì câu kinh đó là cầu cho linh hồn được siêu sanh về nuớc Liên Sô và ông còn dám nói rằng : "Nam Mô Liên Xô Bồ Tát. Ðó là tăng sĩ HCM!!
 
Ông Lê Phát Ðược: (báo Thế Giới hỏi lại một lần nữa) - Kính thưa ông Võ Văn Ái hồi nãy chúng tôi có đặt câu hỏi. Bây giờ tôi xin lập lại. VHÐ2 căn cứ vào đâu sa thải hằng loạt tăng sĩ? Thì câu trả lời của quý vị là chỉ có 8 vị Tăng sĩ họ tự sa thải họ chứ không có ai sa thải họ! Ôkê! Thưa đây, đó là công luận, công luận này đã từng đưa lên báo chí cũng như trên một cái website có 96 vị tăng sĩ đã tham gia vào cái sinh hoạt gọi là Ngày Về Nguồn ở Canada. Có phải vì 96 vị tăng sĩ này tham gia vào các tổ chức là Thân Hữu Già Lam và Ngày Về Nguồn ở Canada mà GHPGVNTN khai trừ hay sa thải khỏi GH hay không? Tôi xin hỏi lại một lần nữa!

GS Võ Văn Ái trả lời: Cái này tôi xin phép trả lời ngay tức khắc, bởi vì khi chúc ta nghe nói hằng trăm thì nó phải trên 100 mà bây giờ bây thì rất mừng là ông đã cho con số 96 thì thưa 96 vị này không có hề bị sa thải. Trong cái nhóm tụ họp lại ở chùa Pháp Vân ngoại ô thành phố Toronto Canada từ ngày 23/9 năm vừa rồi đó. Có một số rất đông trong này, họ đi về là bởi vì trong thư văn kính mời có cho biết rằng đại lão HT Thích Hộ Giác sẽ khai mạc cái ngày Về Nguồn. Họ có nói có 2 vị là đại lão HT Thích Hộ Giác và HT Thượng Thủ Thích Tâm Châu sẽ khai mạc đại hội Về Nguồn, thành ra có một số rất đông chư tăng chư ni tưởng rằng đây là đại hội của GHPGVNTN. Nếu không thì làm sao có ngài Hộ Giác đứng khai mạc nhưng mà HT Hộ Giác không hề đồng ý khai mạc cái đó. Thành ra có một số vị đi là vì bị lừa. Tôi lấy thí dụ như vừa rồi trong ngày đại hội bất thường của GH tổ chức tại chùa Bửu Môn ở Port Arthur thì có ni cô Như Tâm đi về tham dự thì Ni cô đến nói với tôi rằng: Thực ra ni cô mà đi dự cái ngày Về Nguồn là vì tưởng có HT Hộ Giác, chứ đâu có ngờ là người ta lừa mình. Thành ra, trong cái số 96 người đó, có một số người vì tưởng rằng có HT Hộ Giác mà họ về. Và cũng không hề có một văn kiện nào của VHÐ trong nước hay VP2VHÐ sa thải. Tôi dùng trong dấu nhái "sa thải 96 vị này" không hề có chuyện đó! Tôi xin được trả lời như vậy!
 
Một nam quan khách không xưng tên: Dạ kính bạch Thượng Toạ kính chào GS Võ Văn Ái. Dạ chúng tôi là một trong những Phật tử thuần tuý và luôn luôn hướng về Quê Mẹ và đấu tranh cho lý tưởng tự do cho dân tộc Việt Nam, thì trong cái hiện tình như thế này, chúng con xin Thượng Toạ và Giáo sư cho chúng tôi biết hiện giờ chúng con phải làm như thế nào và những PT thuần tuý có cái phương pháp nào hữu hiệu nhất để đối đầu giữa tranh tối tranh sáng như thế này.
 
TT Thích Giác Ðẳng trả lời: Chúng tôi tin câu hỏi tuy rằng là câu hỏi bày tỏ thiện chí nhưng mà nó rất là quan trọng. Chúng tôi xin trả lời một phần và nhờ GS Ái trả lời một phần.
Trước nhất thưa quý vị, khi quý vị cư sĩ đã nêu lên câu hỏi đó thì chúng tôi tin rằng với những ai có thiện chí, có ý thức thì quý vị thấy được rõ những gì cần thiết cần phải làm cho GH trong lúc này. Và sự gặp gỡ của chúng ta hôm nay là một thì dụ, vì một số cư sĩ nhận thấy rằng: ở trong 1 cộng đồng đông đảo như tại thành phố Houston, những người cư sĩ PT cũng có quyền biết và nên biết về hiện tình GH với những vấn đề rất là quẩn bách thì chúng tô thấy đó là một thí dụ mà những người cư sĩ đã đóng góp cho Phật sự GH. Mà điều lại rất cần trong giai đoạn này, đó là thưa quý vị chúng ta rất cần sự đóng góp của hàng Cư sĩ vào các cơ cấu tổ chức của GH bởi vì lâu nay thường- thường quý vị nghĩ rằng công việc của GH phần lớn giành cho tăng ni hay những người cư sĩ mà rất là gần tới tăng ni. Nhưng mà thưa với quý vị trong bối cảnh xã hội ngày hôm nay không thế nào GH họat động một cách củng cố vững mạnh mà không có sự tham dự của những người cư sĩ thí dụ ngồi bên cạnh chúng tôi là GS Võ Văn Ái, Giám Ðốc Phòng Thông Tin Phật Giáo Quốc Tế. Bởi vì thưa quý vị trong một vài phút ngắn ngủi còn lại có lẽ chúng ta không có đủ thời giờ đào sâu hết những gì chúng ta cần chia sẻ cho nên chúng tôi mong rằng quý vị tiếp tục giúp GH bằng cách truyền đạt nhanh chóng hữu hiệu những tin tức từ Hội Ðồng lưỡng viện từ bên quê nhà hoặc những gì gởi gấm được truyền đi bởi đại lão HT Thích Quảng Ðộ, và cũng mong tất cả quý vị cư sĩ sẽ thấy rằng trong giai đọan này một việc mà quý vị có thể đóng được tích cực cho GH là làm sao để chúng ta làm sáng tỏ những gì cần làm sáng tỏ, nởi vì nảy giờ ngồi trong hội trường này và cũng như nhiều tuần lễ vừa qua chúng tôi có cảm tưởng một điều rằng: Nếu những điều gì quý vị biết là tin tức chính xác thì chúng ta đã không có nhiều câu hỏi và có nhiều hoang mang vì vậy THÔNG TIN rất là cần thiết. Một lần nữa xin được kêu gọi quý vị cư sĩ trong cái phương tiện sự hiểu biết và tài năng của mình đóng góp cho GH về việc này và chúng tôi tin rằng có rất nhiều điều mà GS có thể gợi ý.

GS Võ Văn Ái tiếp lời: Cám ơn TT, tôi thấy rằng trong PG mấy chục năm qua cứ hay nói đến chuyện PHÁP NẠN tức là cái nạn của giáo lý đạo Phật, cái giáo lý muốn cứu khổ cho chúng sinh, mà chúng sinh trong đạo Phật là nói tất cả mọi loài. Chúng sinh chỉ tất cả những sinh vật có sự sống... Ðạo Phật phải thương chúng sinh và cứu chúng sinh. Con đưòng của đạo Phật rõ ràng như vậy. Lúc nãy tôi có thưa một nhận xét là xua nay giới cư sĩ đóng một giai trò rất là hữu hiệu, giúp đỡ chư tăng giúp đỡ các chùa chiền, nhưng mà giai trò Tổ Quốc hầu như là bị bỏ một bên. Cái kẹt trong PG ở cái chỗ là trong giáo luật thì chư tăng không được tham gia chính trị, trái lại những người cư sĩ thì có thể tham gia chính trị, thành nếu người cư sĩ mà không tham gia chính trị thì PG nó giống như con ốc mượn hồn vậy thôi! Lâu lâu thì có đảng này, đảng kia, tổ chức này, tổ chức nọ, muốn rằng có một màu sắc PG nằm chung trong vận động của mình thì dựa vào PG mà khi đảng phái đo, ví dụ như đảng CS đã có chính quyền rồi, họ đàn áp PG, bởi vì PG đi vào cái con đường dân tộc. Nếu bao lâu, chưa có sự xuất hiện của người cư sĩ như là cái lực lượng để tham gia vào các lãnh vực khoa học, kinh tế, xã hội và chính trị thì người cư sĩ không có tiếng nói và chúng tôi PG chỉ như là con ốc mượn hồn, có ai cần họ mời ra, không cần thì họ đá đi. Chúng tôi thấy rằng sự xuất hiện của Cư sĩ nó quan trọng nhất là trong giai đọan này ở cái điểm là cộng đồng chúng ta dù rằng cái lượng tranh đấu của những chất xám cộng đồng rất lớn, mà chính cái vấn đề nhân quyền và dân chủ trong nước nó đang từ từ tiến hành được là nhờ cái sức đấu tranh của cộng đồng người Việt hải ngoại, nhưng bên cạnh cái mạnh của cộng đồng nó cũng có một cái yếu, như là chúng tôi đã trình bày khi nảy là cái sự xâm nhập nằm vùng của CS để chia rẻ phân hoá cộng đồng rất là mạnh, thì hiện nay tuy rằng chưa có một lực lượng cư sĩ để tham gia vào cái họat động đó nhưng mà người cư sĩ PG phải công nhận rằng có mặt khắp nơi trong bất cứ một đoàn thể đảng phái nào cũng đều có người cư sĩ ở trong đó, nhưng mà người cư sĩ có mặt như vậy, vẫn chưa làm cho người ta thấy được con đường dân tộc của PG. Chúng tôi nghĩ rằng phải có sự xuất hiện cuả giới cư sĩ như là một Lực Lượng để làm cái chuyện đầu tiên là một cái chất xúc tác, làm như thế nào chận đứng sự phân hoá cuả NHỮNG TÊN ÐẶC TÌNH, NHỮNG CÁI TÊN NẰM VÙNG CS nó đang muốn chia rẻ giữa các tôn giáo, giữa các đoàn thể, giữa các cá nhân. Thí dụ như một cư sĩ đã từng ở trong một cái đảng, một tổ chức, một phong trào thì người cư sĩ đó có thể đóng một vai trò xúc tác làm cho tổ chức đó, đảng phái đó chưa hiểu PG như thế nào hiểu hơn, để tránh tình trạng đối đầu với PG, phân hoá với PG ... Nếu ngưòi cư sĩ đó chưa có một chức vụ trong một phong trào hay đảng phái v.v... thì người cư sĩ đó có thể đem lại như là đạo từ của HT Thích Quảng Ðộ nói lúc nảy "người Phật tử phải thi hành cái nhiệm vụ dân tộc bằng cách đưa giáo lý từ bi cứu khổ vào trong cái nhiệm vụ dân tộc đó" bởi vì dù muốn dù không quý vị cũng thấy rằng đạo Phật không bao giờ đi ra ngoài cái chủ trương là cứu khổ cho con người ...

Tôi nghĩ đây là cơ hội chúng ta có thể hình thành cái sự đóng góp của người cư sĩ PGVN vào với cộng đồng để chận đứng cái sự phân hoá hiện nay. Tôi thấy có cái mô thức rất là hay đó là cái mô thức "Một Trăm Con". Cái huyền thọai của đất nước Việt Nam chúng ta được hình thành trong 1 quả trứng của Mẹ Âu Cơ, thì tại sao chúng ta không hình thành tại "Houston 100 cư sĩ", tại "California 100 cư sĩ", tại Úc Châu... từng 100 người như vậy, nối kết với nhau. Và cái nhiệm vụ nhất thiết là chận đứng sự phân hoá Cs đang phá họai cộng đồng của chúng ta, và từ đó đóng góp chung với tất cả tôn giáo bạn, với tất cả đảng phái các đoàn thể giải thể chế độ độc tài toàn trị Cs tại Việt Nam và rút ngắn chế độ độc tài để chúng ta có tự do và dân chủ trên đất nước Việt Nam.
 
ÐÚC KẾT BUỔI HỘI THẢO VỀ HIỆN TÌNH PHẬT GIÁO VIỆT NAM
 
Tony Sang Trần, thành viên Ban Tổ Chức phát biểu: Chúng ta thiết nghĩ nếu chúng ta không làm điều gì ngày hôm nay để nói lên tiếng nói tự do dân chủ cho thế giới cùng nghe và vạch trần bộ mặt gian manh của bè lũ CS đội lớp dưới nhiều hình thức thì chúng ta và con cháu chúng ta trong ngày mai sẽ chắc chắn tiếp tục làm nô lệ cho bọn CSVN và tôn giáo nói chung Phật giáo nói riêng sẽ càng ngày càng trở thành một công cụ lợi ích cho đảng CSVN, đó là tâm niệm và hoài vọng của anh chị em trong Ban Tổ Chức buổi Hội Thảo ngày hôm nay. Chúng tôi không có tiền, chúng tôi không có của, bàn tay chúng tôi nhỏ bé và yếu ớt nhưng tôi tôi chắc chắn có một ý chí thật vững mạnh một trái tim.... và một ước vọng thật vĩ đại với những điảu kiện này: Chúng tôi sẽ cùng với tất cả quý vị chúng ta phải làm một cái gì cho quê hương yêu dấu của chúng ta cho dân tộc của chúng ta để ngày càng được tự do càng ngày càng được dân chủ và nhất là không còn tên CS gian manh nào ở bất cứ nơi nào dầu ở Việt Nam hay ở nước ngoài. Xin thành thật cám ơn quý vị.
Kính thưa quý vị trước khi chấm dứt buổi hội thảo ngày hôm nay chúng tôi xin phép quý vị để được cung thỉnh TT. Thích Giác Ðẳng sẽ có một vài lời để mà đúc kết cái buổi hôm nay. 
 
TT. Thích Giác Ðẳng: Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật, Kính bạch chư tôn đức, kính thưa quý vị lãnh đạo tinh thần các tôn giáo, thưa chưa liệt vị quan khách, quý đồng hương và quý Phật tử.

Thưa quý vị, một bài học rất là xa xưa ở trong kinh điển của đạo Phật là: Sự khổ đó, chúng ta nhìn và nghĩ đến rất là rõ nét. Giọt nước mắt của một người sầu khổ, nỗi chia ly đau xót chẳng hạn, nhưng mà ở trong kinh Ðức Phật dạy rằng sự đau khổ nó tế nhị hơn nhiều. Ngay cả trong nụ cười, ngay cả trong đời sống chúng ta nhìn bên ngoài rất đẹp, cái xấu thì rất nhiều tế nhị mà ta phải lắng đọng tâm tư mới có thể nhìn thấy được. Hiện nay GH mà nhìn chung nó là mệnh chung của đất nước đang đứng trước nan đề mà có nhiều điều không đơn giản như là chúng ta thích hay không thích, thương bên này ghét bên kia. Và thưa quý vị, chúng ta phải đắn đo và cân nhắc rất nhiều. Thật ra, với người Phật tử sống đúng theo tinh thần của người đạo Phật, một con đuờng Trung Ðạo thì chúng ta phải làm như thế nào mà đạt được cái chữ "thiện xảo" có nghĩa là cái khéo. Khéo ở đây có nghĩa là chúng ta có thể tỏ thái độ nhưng không tạo nên hiềm khích. Khéo ở đây có nghĩa là làm sao chúng ta năng động nhưng mà không có bị xung dột. Khéo ở dây là mình làm thế nào chúng ta có thể phân biệt được chánh tà mà không để sự hận thù giữa mình với những người đồng hương đồng bào ruột thịt của mình.

Bao giờ cũng vậy, chúng ta ở trong hoàn cảnh đó chúng ta rất cần sự lãnh đạo sáng suốt, một tiếng nói khẳng định rõ ràng, đồng thời làm với tất cả sự hiểu biết. Chúng tôi đặc biệt cảm ơn tất cả quý ngài và quý vị có mặt tại đây. Quý vị không có làm điều gì tốt đẹp nếu chúng ta không chia sẻ và thực sự cảm thông lẫn nhau. Ở trong một cục diện mà có quá nhiều điều phế toái mà đôi khi rất khó khăn để cho ta am tường nếu chúng ta không phải là người trong một ... Thưa quý vị cái gì thuộc về ngờ vực chúng ta nên để cho hồ nghi nếu chúng ta không giải quyết được. Và nếu cái gì rõ ràng thì chúng ta nên khẳng định nó rõ ràng. Chúng tôi đặc biệt rất là cảm kích ban tổ chức ở trong thời gian rất ngắn và với số lượng nhân sự rất hạn chế đã thực hiện được Buổi hội thảo ngày hôm nay và cũng xin cám ơn GS Võ văn Ái Giám Ðốc Phòng Thông Tin Phật Giáo Quốc Tế đã nhận lời mời của chúng tôi thay mặt cho quý Phật tử trong Ban tổ chức mời hiện diện ngày hôm nay. Sự đóng góp của GS thật là vô giá. Và chúng tôi xin một lần nữa nói lên lời tri ân sâu xa đối với chư liệt vị quan khách các đoàn thể các cơ quan truyền thông và tất cả đồng bào tại Houston đã tạo một điều kiện hết sức là tốt đẹp để GH có thể lên tiếng trước sự việc rất cần thiết để lên tiếng ngày hôm nay. Chân thành cảm ơn và chúc quý vị có một năm mới vạn sự cát tường.
 
Tony Sang Nguyễn: Tôi xin thay mặt cho Ban Tổ chức cũng thành thật cảm ơn HT Thích Huyền Việt, cám ơn chư TT và cám ơn GS đồng thời cảm ơn tất cả các quý vị đại diện tôn giáo đại diện các đoàn thể đại diện các cơ quan báo chí truyền thanh và nhất là rất thành thật cám ơn quý vị còn hiện diện nơi đây. Bởi vì bây gần đã gần 9 giờ chúng ta chưa ăn uống gì hết. Sự hiện diện của quý vị nói lên tinh thần dũng mãnh của chúng ta và chúng ta sẽ là những đoàn quân, theo thiển ý nhỏ của chúng tôi thôi, như những vị diễn giả vừa nói để bảo vệ GHPGVNTN của chúng ta trong tương lai.

Trong cái buổi tổ chức ngày hôm nay, nếu chúng tôi có gì sơ sót, thiếu sót, xin tất cả quý vị niệm tình tha thứ cho vì chúng tôi không có nhiều nhân sự như thầy đã nói và với thời gian rất là ngắn trong 5 ngày thôi để tổ chức ngày hôm nay.
 
 *****
 
Buổi Hội Thảo về hiện tình Phật Giáo Việt Nam và cầu nguyện cho đồng bào nạn nhân Tết Mậu Thân cũng như chiến sĩ đã hy sinh bảo vệ Hoàng Sa đã thành công viên mãn trên hai phương diện về tinh thần cũng như tài chánh. Các câu hỏi cử toạ nêu lên được nhị vị diễn giả là Thượng Tọa Thích Giác Ðẳng và GS Võ Văn Ái trả lời thoả đáng.

Có một điểm đặc biệt là trong buổi hội thảo sau lời kêu gọi đóng góp tài chánh của bà Nha Sĩ Mỹ Dung để giúp Ban Tổ Chức có một khoản tài chánh cđể chi phí cho buổi hội thảo đã được sự hưởng ứng của hầu hết tất cả mọi người. Ðặc biệt qua sự loan báo của bà Mỹ Dung thì có một vị quan khách tham dự đã yêu cầu được ẩn danh, ký tặng một tấm check 5,000 mỹ kim nâng số tiền thu được trong ngày hội thảo là 9,102 mỹ kim. Ðây là một nghĩa cử đáng kính trọng, không phải kính trọng vì vị mạnh thường quân này đã đóng góp một số tiền lớn mà vì vị này là một giáo dân đạo Công giáo đã cho mọi người thấy trong tình hình rối rắm của PG vẫn có những người bạn khác đạo có tấm lòng tốt muốn đến tìm hiểu và rồi sau đó đóng góp một số tịnh tài không nhỏ để giúp Ban tổ chức chi phí. Cái tinh thần đoàn kết không phân biệt tôn giáo của ông thật đáng quý trọng. Buổi hội thảo có sự đóng góp của anh Linh Trần là tín hữu Tin Lành và còn nhiều vị thuộc các tôn giáo khác nữa. Nghĩa cử của quý vị này đã khiến cho những đồng hương Phật tử có mặt trong hội trường hết sức cảm động .

Thượng Toạ Thích Giác Ðẳng đã bày tỏ lòng cảm kích đối với tất cả mọi người đã bỏ công sức tiền bạc tổ chức buổi hội thảo giúp cho GH có cơ hội trình bày những điều cần thiết đến với đồng hương Phật tử. 

 Ðược biết số tiền nhận được từ đồng hương, sau khi trừ chi phí là 2,555 mỹ kim, còn lại là 6,547 mỹ kim, ban tổ chức đã trao tận tay TT Thích Giác Ðẳng và GS Võ Văn Ái để gửi về cho đại lão HT Thích Quảng Ðộ để ngài tuỳ nghi làm việc thiện giúp dân nghèo khổ.

Sau cùng, lời sự chia sẻ của người viết là để hưởng ứng lời kêu gọi của Thượng Tọa Thích Giác Ðẳng, cũng như nhiều đồng hương Phật tử, độc giả xa gần nóng lòng muốn hiểu rõ nội dung của Buổi Hội Thảo như thế nào, người viết đã cố gắng tường thuật thật chi tiết thật trung thực về Buổi Hội Thảo (qua máy thu âm). Hy vọng với bài viết này sẽ giải toả được phần nào những thắc mắc của toàn thể quý vị. 
 
TRẦN KIM VY ghi nhận tường thuật theo máy thu âm - Ảnh chụp TRẦN MINH TÂM
 
Các Links về buổi Hội Thảo: Video Clip Phần 1

Video Clip Phần 2  -  Video Clip Phần 3