Đại Tá Nguyễn Mạnh Tường Và Chiến Trường Bình Định

Cà Mâu

Thời điểm Tướng Ngô Dzu làm Tư Lệnh Quân Đoàn và Đại Tá Nguyễn Văn Chức làm Tỉnh Trưởng Bình Định,  Nông trường 3 Sao Vàng xua quân đánh chiếm ba Quận Bắc Bình Định. Cuộc di tản đau thương của Quân Dân Bắc Bình Định để lại dấu ấn khó phai mờ. Dân chúng Thị Xã Qui Nhơn tự động di tản gần hết vào Nha Trang. Quận Phù Mỹ trở thành địa đầu giới tuyến. Thực hiện mưu đồ chiếm trọn nửa tỉnh còn lại, Sư Đoàn 3 Sao Vàng  với sự tăng cường một Trung Đoàn Pháo, mở một cuộc tấn công   vào Chi khu Phù Mỹ và BCH Trung Đoàn 41 tại Căn cứ Trà Quang. Trung Tá Nguyễn Mạnh Tường được điều động từ Trung Tâm Hành Quân Quân Đoàn về Tiểu Khu Bình Định để thành lập Bộ Chỉ Huy Chiến Thuật tại Phù Mỹ. Có mặt tại tuyến đầu Phù Mỹ, Ông đã điều nghiên tình hình, biết trước ý định tấn công của địch. Với tài dụng binh mưu lược, Trung Tá Tường đã góp phần to lớn vào chiến thắng lừng lẫy của Quân Dân Bình Định. Sau khi thị sát mặt trận AĐ, Ông nhiệt liệt khen ngợi Quân Dân Bình Định và tuyên bố “Cùng với Bình Long Anh Dũng, với Kontum Kiêu Hùng, với Trị Thiên Vùng Dậy, với Bình Định Quật Khởi, Quân Dân Miền Nam đã thật sự đánh bại cuộc xâm lược của Cộng sản” .

Để phát huy truyền thống kiêu hùng và danh hiệu QUẬT KHỞI do Tổng Thống trao tặng, Tiểu Khu Bình Định âm thầm chuẩn bị cho một cuộc hành quân qui mô tái chiếm lãnh thổ. Cuộc hành quân mang tên của vị Anh Hùng Áo Vải “Hành Quân Bắc Bình Vương”. Thiếu Tướng Nguyễn Văn Tòan được chỉ định làm Tư Lệnh Quân Đoàn II và Đại Tá Hoàng Đình Thọ được bổ nhậm làm Tỉnh Trưởng Bình Định. Với sự cộng tác nhiệt thành của Trung Tá Tường, một Bộ Tham Mưu Hỗn Hợp được thành lập. Chỉ trong vòng một tuần lễ của cuộc Hành Quân thần tốc, ba quận Bắc Bình Định đã được giải tỏa, tiêu diệt và bắt sống hàng trăm địch quân, buộc chúng tháo chạy tản mát về Căn cứ Địa 226 .

Tướng Toàn và Đại Tá Thọ đã nhìn thấy khả năng tham mưu và dũng lược của Đại Tá Tường trong các chiến tích vừa qua. Tướng Toàn yêu cầu Đại Tá Thọ giao Tiểu Khu lại cho Trung Tá Nguyễn Mạnh Tường. Ông chính thức đảm nhiệm chức vụ Tiểu Khu Phó với Toàn Quyền Quân sự và An ninh. Lần đầu tiên trong lịch sử của TKBĐ, một Tiểu Khu Phó được phép hành xử quyền hạn như một Vị Tiểu Khu Trưởng.

Trong một cuộc mạn đàm với Đại Tá Thọ, Ông Tường đã nói “Đại tá và Tôi về đây , cầu Danh thì được, cầu Lợi thì không ở được cái đất Bình Định nầy” Ông đề nghị Đại Tá Thọ nên đưa Bà Thọ về Sài gòn, khi nào đi phép thì về thăm, đừng cho các bà ở đây, mình sẽ khó lòng làm việc. Trong tình huống quân sự và chính trị khó khăn của Tỉnh nhà, là một người khôn ngoan và có nhiều kinh nghiệm xử dụng nhân sự trong lúc cần thiết, Đại Tá Thọ đã chấp mọi đề nghị của Trung Tá Nguyễn Mạnh Tường. Trong một cuộc họp các Cấp Chỉ huy tại Căn cứ Trà Quang, Đại Tá Hoàng Đình Thọ tuyên bố “Từ nay Tiểu Khu sẽ đặt thuộc quyền của Trung Tá Nguyễn Mạnh Tường theo chính sách cái gì của lính phải trả cho lính.”

Là thanh niên trưởng thành trong cơn sốt độc lập, nhưng lại chứng kiến chính sách khủng bố những người Quốc Gia trong hàng ngũ kháng chiến yêu nước của tập đoàn Cộng sản trong đệ tam quốc tế, giải pháp Đôc Lập, Dân Vi Quý của Bảo Đại đã thu hút nhiều thanh niên yêu nước. Nguyễn Mạnh Tường gia nhập Quân Đội Khoá 5 VÌ DÂN. Quan niệm lý tưởng của Quân đội là phục vụ nhân dân, và ý thức đây là cơ hội cho Ông thực hiện ước vọng của mình, Trung Tá Tường đề ra, kế hoạch rèn cán, chỉnh quân  để tăng cường và phục hồi chức năng đơn vị. Ông từ chối dinh thự  dành riêng cho Vị Tiểu Khu Phó. Chỗ ngủ của Ông là một cái giường bố tại Trung Tâm Hành Quân Tiểu Khu, ăn uống tại chỗ, giản dị như binh lính. Ngoài các công tác tham mưu và hành quân thường nhật, Ông lặn lội và bất ngờ đi sâu đến từng thôn xóm để tìm hiểu đời sống gia đình của từng Anh Em Nghĩa Quân, quan sát tình hình và đời sống dân chúng. Ông cần mẫn làm công việc đó cho tới khi nào nắm vững được các mặt tiêu cực của các quan chức, cán bộ quân đội và chính quyền xã ấp để chuẩn bị lên kế hoạch thích hợp. Tự nhận biết mình đã từng vướng mắc những sai lầm trong quá trình chính trị cá nhân, Ông tâm sự: cách mạng không phải là đảo chánh, cách mạng là sửa đổi cung cách lãnh đạo trong phục vụ quần chúng. Tiểu Khu Bình Định có một lãnh thổ rộng lớn với hàng triệu dân số, 14 Quận và Chi Khu, 2 Liên Đoàn ĐPQ, Một BCH Pháo Binh Diện  Địa với 3 Khẩu Đội, một Trung Tâm Yểm Trợ Tiếp vận, 18 Tiểu Đoàn ĐPQ, 12 Đại Đội Biệt lập, 620 Trung Đội Nghĩa Quân cùng với Lực Lượng NDTV và Xây Dựng Nông Thôn. Ngoài Trung Đoàn 41 đóng tại Phù Mỹ và Trung Đoàn 40  đóng tại Căn Cứ Đệ Đức, Tiểu Khu còn được tăng phái 2 Liên Đoàn BĐQ để đáp ứng nhu cầu hành quân chiến thuật. Với một quân số phức tạp trên 2 Sư Đoàn và nhằm gia tăng khả năng phối hợp với quân bạn, Ông đề ra kế hoạch rèn Cán chỉnh Quân cho các đơn vi trực thuộc của TKBĐ.

Bảng cấp số Chi Khu Trưởng là Trung Tá, Ông tuyển chọn những Sĩ Quan cấp Thiếu Tá có khả năng Chánh Trị, Hành Chánh và Quân Sự để đề nghị bổ nhiệm hầu khuyến khích họ năng nổ làm việc.

Về các Tiểu Đoàn Trưởng ĐPQ, Ông tuyển chọn những Sĩ quan cấp Đại Úy có khả năng và đạo đức để giúp Ông thực kế hoạch rèn luyện Cán bộ, chỉnh trang, huấn luyện đơn vị và tạo cơ hội thăng tiến cho họ.

Các đơn vị phải được luân phiên hoán chuyển một cách công bằng để hành quân chiến thuật và bồi dưỡng huấn luyện

Ông đích thân soạn thảo các tài liệu học tập đạo đức cán bộ, vai trò lãnh đạo chỉ huy và kỷ luật Quân Đội. Ông cho thiết lập hộp thư Quân Ý để tìm hiểu ý nguyện của quân sĩ ngõ hầu soạn thảo các kế hoạch thích hợp, Ông nói, thu thập càng nhiều ý kiến của quân sĩ, càng củng cố vững mạnh vai trò lãnh đạo của cấp chỉ huy. Ông phê phán quan niệm phòng thủ thụ động với việc tăng cường và thiết lập đồn bót trong phối trí lãnh thổ, Ông theo dõi địch và lưu động đánh địch, chứ không phải ngồi trong đồn chờ địch tới đánh mình. Ông đặc biệt lưu tâm vai trò lãnh đạo của Chi Khu và Phân Chi Khu để tác động hữu hiệu đến các hoạt động thường xuyên của nghĩa quân, tránh chủ quan, lơ là khinh địch. Khi Sư Đoàn Mãnh Hổ Đại Hàn triệt thoái về nước, Quân Đoàn đang lo lắng làm cách nào để có lực lượng thay thế, Trung Tá Nguyễn Mạnh Tường đã làm ngạc nhiên các giới chức Quân Đoàn  khi Ông  trình bày kế hoạch thay thế Sư Đoàn Mãnh Hổ Đại Hàn bằng 36 Trung Đội Nghĩa Quân hoạt động hiệu quả hơn, và Ông đã hoàn thành lời hứa một cách xuất sắc .

Về các hoạt động điều phối tại Bộ Tham Mưu Tiểu Khu, Ông cho rằng Sĩ Quan Tham Mưu không phải là công cụ để thực hiện chính sách của Đơn Vị Trưởng. Ông nhận thấy đó là một thực thể hiện hữu không mấy tốt đẹp. Ông nói, ngay cả Đơn vị trưởng nhiều khi cũng hạn chế về khả năng hoặc lạm dụng quyền lực. Vì vậy Sĩ Quan Tham Mưu phải quan niệm phục vụ lợi ích quân đội trong phạm vi đặc thù chuyên môn. Ông cũng bác bỏ quan điểm nguyên tắc là nguyên tắc, theo Ông, nguyên tắc chỉ có mục đích biện minh cho tính minh bạch.. Dựa trên kinh nghiệm thực tiễn, Ông yêu cầu các Phòng Ban nghiên cứu các phần vụ kế họach và sẵn sàng trả lời các câu hỏi của Ông .

Ông cũng đã tiên liệu trước việc lần lượt triệt thoái của các lực lượng Đồng Minh, kèm theo việc cắt giảm quân viện. Ông yêu cầu Phòng 4 Tiểu Khu thiết lập và trình bày kế hoạch tiết kiệm và xử dụng hiệu quả quân trang dụng. Ông lưu ý các sĩ quan điều phối tiếp vận phải kiểm tra thường xuyên, chú trọng đặc biệt việc xử dụng đạn dược phải tương ứng với các thành quả chiến thắng. Pháo binh chỉ được xử dụng khi có yêu cầu chính xác của chiến trường, chấm dứt việc bắn quấy rối như trước.

Ông cũng bác bỏ kế hoạch thiết lập và thông báo các lịch trình thanh tra thường niên. Thanh tra phải được thực hiện bất ngờ và phải được báo cáo kịp thời. Mục đích của thanh tra là phát hiện sai phạm và ngăn ngừa kịp thời sự lạm dụng. Ông luôn dò hỏi, tìm kiếm những cán bộ liêm chính bổ nhiệm vào các chức vụ thanh tra.

Xuyên suốt quá trình thực hiện kế hoạch Rèn Cán Chỉnh Quân, cơ cấu tổ chức, cơ cấu lãnh đạo đơn vị đã thực sự đi vào nề nếp, tạo thành quả hữu hiệu chưa từng có trong các hoạt động an ninh của Tỉnh nhà. Càng ngày BCH Tiểu Khu càng nhận được các thành quả chiến thắng từ các Chi Khu, Liên Đoàn và Tiểu Đoàn ĐPQ đầy khích lệ, đặc biệt là những thắng lợi của nghĩa quân trong công tác an ninh lãnh thổ.

Trước giờ ký kết Hiệp Định Đình Chiến Paris tháng giêng năm 1973, Cộng quân xua một Trung Đoàn chiếm cứ Cửa khẩu Đề Gi, nơi đặt Bản doanh của BCH Duyên Đoàn 21 Hải Quân. Vì tính cách nghiêm trọng của vi phạm Hiệp Định đình chiến, Tổng Thống Thiệu đã yêu cầu Quân Đoàn, Khu 22 Chiến Thuật và Tiểu Khu Bình Định bằng mọi cách phải chiếm lại Cửa khẩu. Trước sự ngần ngại của vị Tư Lệnh Khu 22 Chiến Thuật và theo đề nghi Tư Lệnh Quân Đoàn, Tổng Thống Thiệu đã chỉ định Trung Tá Nguyễn Mạnh Tường làm Tư Lệnh Mặt Trận Đề Gi, kèm theo chỉ thị tránh gây thiệt hại cho dân chúng.

Cuộc hành nầy mang tên  “AN DÂN”, được chỉ huy bởi một cựu SVSQ khóa 5 VÌ DÂN là Trung Tá Nguyễn Mạnh Tường. Các lực lượng chủ lực tăng phái được lệnh phải nghiêm chỉnh thi hành mệnh lệnh của Tư Lệnh Chiến Trường. Ông cho lệnh một đơn vị BĐQ bất thần tấn công chớp nhoáng chiếm giữ Đài Kiểm Báo, cùng lúc đó một Đại Đội ĐPQ của Trung Úy Phước chớp nhoáng chiếm giữ Núi Ghềnh. Bị tấn công bất ngờ vào ban đêm, buộc địch tháo chạy, bỏ lại nhiều xác chết và vũ khí. Tiếp theo là cuộc đổ bộ bất ngờ 3 Tiểu Đoàn của Sư Đoàn 22 Bộ Binh từ chân núi Bà phối hợp với một Chi Đoàn Thiết Quân Vận đổ bộ từ biển vào. Hai gọng kềm siết chặt, với lối điều binh thần tốc, đánh địch từ sau lưng và cạnh sườn, buộc địch quân co cụm , một số bị giết, địch phải tự mở đường máu chạy thoát, số còn lại hết đường chạy ra bãi biển và bị ta bắt sống. Phụ giúp Ông trên trực thăng chỉ huy gồm có Đại Úy Bùi Trọng Thủy, Đại Úy Nguyễn Cẩm Mậu. Từ không trung, Ông vừa điều hợp chính xác các phi vụ không yểm, các tác xạ pháo binh yểm trợ, ngay cả việc tản thương quân bạn. Trận chiến kết thúc, Ông yêu cầu Ủy Hội Quốc Tế Kiểm Soát Đình chiến lập biên bản ghi nhận VC vi phạm Hiệp Định và yêu cầu Ủy Hội ký vào biên bản. Thắng lợi của cưộc hành quân Vì Dân theo Ông  đó là một cuộc hành quân không gây thiệt hại đến tánh mạng và tài sản của người dân. Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu và Đại Tướng Cao Văn Viên một lần nữa đến thị sát mặt trận Đề Gi. Tuyên bố trước đông đảo phái đoàn ngoại giao và báo chí quốc tế, Tổng Thống nói “Mặc dù đã đặt bút ký vào Hiệp Định Hòa Bình, Cộng sản lại tiếp tục vi phạm Hòa bình. Nhưng với tinh thần Quyết Chiến, Quyết Thắng, Quân Dân Bình Định  một lần nữa đã đánh bại chúng. Với danh hiệu BÌNH ĐỊNH QUẬT KHỞI đã được đưa ra trước đây, hôm nay Quân Dân Bình Định nhận thêm một danh hiệu mới, Đó là “BÌNH ĐỊNH QUYẾT CHIẾN QUYẾT THẮNG”. Nguyễn Mạnh Tường đứng nghiêm đón nhận lời tuyên dương của Vị Tổng Tư Lệnh Tối Cao. Nhưng bên cạnh Tổng Thống còn có thêm Vị Tướng bốn sao, người đã từng vùi dập Ông trong quá trình quân ngũ. Phần thưởng cho Ông không có gì ngoài lời khen và sự thán phục.Tuy vậy Nguyễn Mạnh Tường vẫn âm thầm chịu đựng và tiếp tục kiên nhẫn phục vụ.

Kế tiếp là chiến tích của Ông bẻ gãy âm mưu tiêu diệt Phi Trường Phù Cát, nơi đặt bản doanh Căn Cứ 60 Không Quân Chiến Thuật, là một trong những căn cứ không yểm quan trọng của Quân Khu 2, nhưng lại là nơi có phòng thủ yếu nhất. Là người giải mã được đặc lệnh truyền tin của địch, Ông yêu cầu Trung Tá Nguyễn Hồng Tuyền ra lệnh cấm trại 100%. Ông tức tốc đặt ngay BCH Hành Quân của Ông tại phi trường Phù Cát, điều động tức khắc trong đêm Chi Đoàn Thiết Giáp đang đóng tại đèo An Khê của Trung Uý Huỳnh Văn Mỹ và Liên Đội Trinh Sát của Trung Úy Hồ Khuynh. Hai đơn vị nầy là nỗ lực chính đánh vào cạnh sườn của địch nhằm bẻ gãy hướng tấn công. Dự đoán chính xác ý định của địch, với tài dụng binh mưu lược, Ông đã gây thiệt hại nặng nề cho địch. Trung Tá Nguyễn Hồng Tuyền và toàn thể Quân nhân các cấp của Căn Cứ từ đây xem Ông như là một Chiến Hữu Ân Nhân .

Lần nầy, thượng cấp không thể làm ngơ. Ông được chính thức thăng cấp Đại Tá tại mặt trận và được ân thưởng Đệ Tứ Đẳng Bảo Quốc Huân Chương kèm Anh Dũng Bội Tinh với nhành Dương Liễu. Tuy muộn màng, nhưng cũng làm cho THUỘC CẤP và NHỮNG AI mến phục Ông tạm hài lòng. Dù bị bệnh viêm tai nặng do quá trình lâu dài bay bổng chỉ huy hành quân, nhưng Ông không hề khai bệnh. Tuy nhiên công lao của Ông cũng chỉ tồn tại với thời gian nhất định  khi mà nạn mua quan bán tước lại bắt đầu tái diễn. Quân Dân Bình định lại phải mất đi một nhân tài, một cán bộ mẫn cảm! Ông cáo bệnh từ quan, xin nhập viện vì bệnh viêm tai! Chiến hữu dưới quyền nhiều người đến thăm viếng Ông. Với nụ cười đượm nét ưu phiền, Ông nói: “không thể làm việc được nữa thì phải đi. Tôi đã nói lời cảm ơn Ông Thọ đã đến thăm tôi hôm qua.”

Cà Mâu  

 - - - - - - - - - -

LTS: Như một nén hương lòng để tưởng nhớ Đại Tá Nguyễn Mạnh Tường vừa tạ thế,  bài này đã được BBT chọn đăng trên trang Chính trong mục Diễn Đàn. Cầu Chúc Mãnh Sư Bình Định Sớm An Nghỉ Nơi Cõi Vĩnh Hằng.