Tiễn Biệt Thi Sĩ Hà- Thượng-Nhân
Vần Thơ Tiễn Biệt Người Thơ
Thơ: Ly-Châu
Hà Thượng Nhân, người trên sông
Con thuyền đất nước, tấm lòng quê hương.
Tang bồng món nợ vấn vương
Tay gươm, tay bút chiến trường xông pha.
Giữ yên Tiền Tuyến quốc gia..JPG)
Chiến Tranh Chính Trị anh đà một tay
Trung kiên, trí dũng khó lay
Con đường chính nghĩa văn tài phát huy.
Ngang Cung Đàn chẳng nể vì
Gảy vào thối nát, tham si cõi đời!
Bao nhiêu tâm sự đầy vơi,
Bao nhiêu ân oán, rã rời ước mơ.
“Bên Trời Lận Ðận” ngẩn ngơ
Vần thơ anh vẫn bất ngờ, vút bay.
Kể từ vận nước đổi thay
Lưu vong biệt xứ tháng ngày lê thê
Nhưng anh vẫn giữ nếp nề
Chính-tà phân biệt, chẳng hề nhãng xao!
Giòng sông Thanh Thủy thuở nào
Xuyên qua nguồn cội chẩy vào vực tham
Anh lên án “Cướp cơm chim”
Lòng tong Lão Trượng, Tầm Dương hận thù
Ðòn hèn vun vút lu bù
Ðánh anh tới tấp mịt mù vô minh.
Trên sông người vẫn xuân ninh
Ngang trời cánh hạc tung mình lướt qua...
Rừng thu vàng đỏ chan hòa
Anh rời Cõi Tạm muôn hoa úa màu.
Tiễn anh lòng thấy nao nao
Nhớ tình văn hữu, chiến hào quốc gia.
Mừng anh Nước Chúa không xa
Sớm về cõi phúc hoan ca vĩnh hằng!
Ly Châu
* * * * *
Hạc Về Trời
Thơ: Mỵ
Kính viếng Hồn Thơ Thi Lão Hà Thượng Nhân
Đất rộng, trời cao, mây trắng đầu
Người về tiên cảnh với trăng sao
Ơn Cha cứu chuộc từ đời trước
Nghĩa Mẹ cưu mang tới kiếp sau
Vẫn ủ tình Thơ trong gối mộng
Chưa quên lời Chúa giữa cơn sầu
Văn chương thấp thoáng vờn hư ảo
Biển chữ dâng đầy ngọn sóng châu.
Hawthorne, 9:00pm ngày 11/10/2011
Cao Mỵ Nhân
* * * * *
Thiên Tâm
Kính Điếu Thi Sĩ Hà-Thượng-Nhân
.jpg)
Giờ phút chia tay bỗng nghẹn ngào
Anh về cõi Chúa, đẹp trăng sao **
Thơ văn thắm thiết tình tri ngộ
Năm tháng đậm đà nghĩa kết giao
Một kiếp trần gian nhân cách giữ
Muôn đời nghệ thuật ngọc châu trao
Thái sơn Bắc Đẩu cao vòi vọi
Mây trắng trời xanh biển rạt rào.
Thiên Tâm
16-10-2011
Chú Thích:
* Lúc sinh thời, thi sĩ Hà Thượng Nhân bảo tôi gọi bằng anh cho thân mật, dù tuổi tôi đáng tuổi con cháu của ông. Có lẽ ông muốn coi nhau như đàn anh, đàn em trong thơ văn.
* Thi sĩ Hà Thượng Nhân xin rửa tội để thành tín đồ Thiên Chúa Giáo vào năm cuối đời của ông.
* * * * *
Ngọc Bích
Khóc Người Hà Thượng
Tiễn Người về cõi hư không
Vàng thu lá rụng theo lòng nhớ thương
Lòng tằm hẳn vẫn tơ vương
Cùng Người trên cõi thiên đường viễn du
Tiễn Người xa cõi phù du
Cách chi gửi được tâm tư theo Người
Hàn huyên lời vẫn nối lời
Mà giờ đây đã ra người ngày xưa
Tiễn Người hành lý đầy thơ
Còn đeo thêm cả giấc mơ thanh bình
Đem theo trong cuộc hành trình
Hà Chưởng Môn! chuyến độc hành thật chưa?
Cùng nhau vượt quãng đường mưa
Sáng nay đành đoạn phải đưa tiễn Người
Cây tùng ngả rạp bên đồi
Hạc vàng cất cánh tung trời vút cao
Trông theo nào thấy đâu nào
Ô kìa! cánh hạc lẫn vào không trung
Nhạt nhòa mắt chợt rưng rưng
Mới hay Người đã xa xăm thực rồi...
Ngọc Bích
* * * * *
Huệ Thu
Khóc Hà-Thượng-Nhân
Hiu hắt chiều Thu úa một màu
Chao ôi! Bãi bể với nương dâu
Thác về sống ở là như thế
Sinh ký tử quy cũng vẫn đau!
Nhớ Bác dễ quên ngay vẻ mặt
Đọc thơ không cản được giòng châu!
Bao năm Xướng- Họa vui quen biết
Một phút xa lìa Bác ở đâu?
Huệ Thu
* * * * *
Tiễn Biệt Bố: Hà Chưởng Môn
Thơ: Tố Nguyên KHÓC BỐ
con nghẹn ngào ngồi đây bên bàn viết
gõ đôi dòng nhớ Bố mới đâu đây
Bố nói: "rồi đến giờ tớ chết sẽ một ngày
tớ bảo cậu đừng có rơi nước mắt
để thanh thản trong giây phút tớ mất
như cánh vạc bay khuất hút khỏi Lầu Hoàng
dư biết rằng dây thiều đứt tiếng Đàn Ngang
vẫn âm vọng bổng trầm trong ta lãng đãng
ở lại trần cậu cũng nên phóng khoáng
giữ tâm hồn thanh bạch nha! cậu ơi
nhớ Bố dặn sao nước mắt cứ tuôn rơi
không nghe lời Bố con đau lòng quá
nhớ năm nào chúng mang Bố ra xỉ vả
trên Net rằng thơ Bố viết "tào lao"
Bố bình tâm bảo: "cậu đừng cãi "mày tao"
con không chịu cùng anh em chống đỡ
chúng thể nào ngu biết chúng là kẻ dở
phật lòng Bố không nghe Bố tâm sự
đến giờ đây biết lỗi không nghe lời
để bụi trần vấy bẩn quá lôi thôi
con xin Bố từ nay con từ chối
bỏ hết sân si muôn vàn tội lỗi
theo đường Bố đã dẫn con đi
trong bài thơ Bố đọc con ghi
con sẽ hứa con ghi lòng tạc dạ
Kính cẩn Tiễn Bố
Tố Nguyên
* * * * *
Mạc Phương Đình
Tiễn Cụ Hà
Tôi đến thăm những lần sau cuối
Cụ nhìn tôi, ánh mắt thật buồn
Câu thơ ngừng lại nơi nào đó
Đủ giữ cho dòng lệ khỏi tuôn
Cụ nhìn, đôi mắt xa xôi quá
Chén rượu ngày xưa giấu ở đâu
Đâu tách trà thơm, ngày đã muộn
Thời gian chi một khối u sầu
Đầu lưỡi tê rồi câu chuyện cũ
Bạn bè con cháu cũng xa xăm
Ôi nỗi cô đơn thăm thẳm quá
Nhấn ông chìm xuống chỗ ông nằm
Nhìn mắt Cụ buồn, tôi muốn khóc
Hiểu rằng Cụ cũng sắp đi xa...
Giờ này ghi lại câu thương cảm
Cung kính dành đưa tiễn cụ Hà
mạc phương đình
* * * * *
Kính Chuyển để chia buồn và ghi nhận trước một mất mát to lớn trong thi văn giới Việt Nam hải ngoại! (HCT)
Tưởng Nhớ Thi Sĩ Hà-Thượng-Nhân
(Trung Tá Phạm-Xuân-Ninh, 1921-2011)
Lê Quang Sinh, Hội Thơ Tài Tử VN Hải Ngoại.
Ở Việt Nam trước đây cũng như sau này ở hải ngoại, người ta thường biết ông qua bút hiệu Hà Thượng Nhân, tác giả những bài thơ đăng trong mục Đàn Ngang Cung trên tờ báo Tự Do của ông Phạm Việt Truyền ở Saigon, và thơ ông đăng các báo ở hải ngoại. Người ta cũng thường biết ông qua chức vụ Giám Đốc Đài Phát Thanh Saigon. Nhưng hình như người ta ít nhắc nhở đến ông Phạm Xuân Ninh trong cấp bậc Trung Tá ông từng phục vụ Quân Đội VNCH. Bởi lẽ dễ hiểu là ông vào quân đội với cấp Đại Úy đồng hóa, không xuất thân trường võ bị nào và, dĩ nhiên cũng chưa từng ra trận mạc ngày nào để tạo chiến công ngoài trận địa.
Một giai thoại kể rằng với tư cách là Sĩ quan của Nha Chiến Tranh Chính Trị Bộ TTM, ông tháp tùng phái đoàn Tổng Thống Ngô Đình Diệm đi kinh lý miền Trung. Khi đến thăm một trường học mang tên Giảng Võ, Tổng Thống Diệm hỏi bá quan văn võ không ai giải thích được hai chữ Giảng Võ là gì. Đại Úy Phạm Xuân Ninh liền trình bày cho Tổng Thống rõ ý nghĩa và xuất xứ của hai chữ Giảng Võ một cách rành rọt, chứng tỏ ông là người có kiến thức sâu rộng. Tổng Thống hài lòng và khen ngợi ông. Một tuần lễ sau đó, ông nhận được lệnh bổ nhậm ông vào chức vụ Giám Đốc Đài Phát Thanh Sàigòn.
Trong giới văn học nghệ thuật ở hải ngoại, người ta quý trọng Nhà thơ Hà Thượng Nhân bởi tài năng và đức độ của ông. Ông có tài làm thơ nhanh và hay, quán triệt văn chương thi phú. Ông lại có tài ăn nói trước quần chúng nên các tổ chức văn nghệ thường mời ông thuyết trình đề tài thơ văn, hoặc giới thiệu tác phẩm văn học nghệ thuật.
Nói đến nhà thơ Hà Thượng Nhân tức nói đến Hà Chưởng Môn mà giới văn nghệ sĩ trong nước cũng như hải ngoại rất ngưỡng mộ. Nhà văn Nhật Thịnh đã viết bài nói về Hà Chưởng Môn, chúng tôi xin trích dẫn một đoạn sau đây. “Hà Thượng Nhân thường được gọi bằng tước hiệu thân thương Hà Chưởng Môn mỗi khi nhắc tới, không mấy ai từ trong nước một ngày nào chưa thay tên đổi chủ, tới hải ngoại bây giờ không tránh khỏi khơi dậy nơi tiềm thức một mẫu người đã ít ra một lần gặp gở, có một ấn tượng để trân trọng, kiếm tìm. Một con người, nếu Đông Phương hằng tôn trọng chữ sĩ lên hàng đầu, vời vợi những nét đẹp, điểm hay của con người, người ta đã tìm thấy chữ sĩ đó tiềm tàng nơi bản chất Hà Thượng Nhân. Một con người hễ đã tới khó mà đi, đã quen khó mà bỏ. Hà Thượng Nhân là vậy, nhưng cũng có những người, tuổi đời không mấy cao, chiều dày nghiệp vụ không sâu, hào quang chưa sáng tỏ đã len lén tìm lối đi vào, lui tới bên người, rằng quen biết Hà Thượng Nhân, chẳng qua là muốn tự nâng cao mình lên, biết thế Hà Thượng Nhân vẫn thản nhiên tựa hồ một nhà nho vui bên hồ sen, giậu trúc, nhàn tản thơ phú, không cảm thấy di lụy phiền toái. Hơn nữa nói theo họa sĩ Tạ Tỵ - tên thật là bút hiệu, 1922 Hànội, (đã mất mấy năm trước đây ở Việt Nam), thì Hà Thượng Nhân không muốn mất lòng ai bao giờ, và cho rằng như thế đã vô tình trở thành ba phải… Điều này xét ra không hoàn toàn thiết sát lắm, bởi có tiếp xúc với Hà Thượng Nhân mới thấy rằng trong nhiều vấn đề khi thảo luận, Hà Thượng Nhân đã có những lập trường được bảo vệ chắc chắn. Và nếu có ba phải âu là trong những khi mạn đàm có tính cách thù tiếp, có những vấn đề đặt lên hàng quan điểm xem ra không đi tới đâu, tổn phí công sức, thời giờ mà Hà Thượng Nhân đã có thái độ muốn dẹp đi, khơi gợi lên không thiết ích chi. Tình cảm Hà Thượng Nhân tràn đầy, được lòng mọi người nhờ cậy vui vẻ, không biết thù hằn.”.
Trước đây, trong những năm còn định cư ở thành phố Sacramento, Cali, chúng tôi thường đến San Jose để tham dự các buổi ra mắt sách của các thi văn hữu do những tổ chức như Cơ Sở Cội Nguồn, Thi Đàn Lạc Việt,… và lần nào cũng thấy sự hiện diện của Hà Thượng Nhân. Ông đến không chỉ để tham dự mà còn được mời lên máy vi âm để thuyết trình hoặc để phát biểu cảm tưởng. Chúng tôi làm quen với ông qua lời chào hỏi, những cái bắt tay thân tình và tặng ông thi tập CHTY do hội thơ xuất bản. Chúng tôi nhớ năm 1999, Hội Thơ TTVNHN tổ chức đón tiếp nhà văn - nhà báo Thanh Thương Hoàng từ Việt Nam đến định cư tại Sacramento, dù xa xôi ông cũng đáp lời mời của chúng tôi đến tham dự. Năm
1998, ông cũng đã đến dự buổi ra mắt thi tập CHTY3 tại thành phố Oakland do chúng tôi tổ chức cùng với Nhà thơ Ly Châu, Nghệ sĩ Bích Thuận, Nhà thơ Duy Năng (xem hình).
Từ năm 2004, chúng tôi rời về thành phố Dallas, Texas nên không có dịp gặp ông nhiều nữa. Đến năm 2009, chúng tôi có dịp về Nam Cali tham dự buổi sinh hoạt văn nghệ của Trường Trung Học Châu Văn Tiếp - Phước Tuy mừng Đại Hội Thế Giới Thường Niên 16 với tư cách thân hữu. Sau đó chúng tôi đến Bắc Cali để thăm các thi hữu CHTY tại San Jose. Nhân dịp này chúng tôi có nhờ anh Thanh Thương Hoàng đưa đi thăm Nhà thơ Hà Thượng Nhân lúc này sức khỏe đã kém sút. Tuy vậy ông đã ra ngồi nói chuyện với chúng tôi gần hai tiếng đồng hồ. Tinh thần ông vẫn minh mẫn, chuyện xưa chuyện cũ ông nhớ rành mạch, hỏi tên tôi ông còn nhớ mặc dù xa nhau đã sáu, bảy năm. Thế mới biết trí nhớ ông vẫn tốt và tình cảm ông dành cho bạn hữu vẫn còn nguyên vẹn.
Hai năm trước đây ông bị bạo bệnh phải vào nhà thương, và sau đó vào Viện Dưỡng Lão mấy ngày. Gia đình không muốn ông ở đây nên đã đưa ông về nhà để tiện bề gần gũi săn sóc ông. Chính trong thời gian này ông đã ngỏ ý muốn theo đạo Công Giáo và đã được chịu Phép Bí Tích Thánh Tẩy do linh mục Cao Phương Kỳ cử hành tại Giáo đường Saint Victor, San Jose ngày 01-08-2009, trước sự hiện diện của nhiều nhân sĩ Nam-Bắc Cali và thân nhân của ông. Thời còn trẻ, ông có dạy học tại các trường đạo. Nhiều vị linh mục, giám mục và bạn bè rất quý ông và ngỏ ý muốn ông theo về với đạo Công Giáo, nhưng ông đã mạnh dạn khước từ vì ông ngại mang tiếng “đi đạo kiếm gạo mà ăn; theo đạo để mưu đồ công danh, sự nghiệp”, mặc dù trong lòng ông cũng đã nảy sinh ý tưởng thiên về đạo Công Giáo, bởi ông thấy giáo lý công giáo mà ông cảm nhận được qua Kinh Thánh có nhiều khả năng dẫn dắt ông tới Chân Lý ông đang đi tìm. Vào thời điểm nào đó thấy mình ngộ được Chân Lý thì ông dứt khoát không để vuột mất cơ hội.
Lời phát biểu ứng khẩu của Hà Thượng Nhân trong buổi tiếp tân sau khi nhận Bí Tích Thánh Tẩy, có đoạn như sau: “Trước kia tôi là người luôn luôn muốn tìm một đạo thích hợp với con người để mà đi theo; một cái đạo bác ái, đạo từ bi, đạo dạy người ta những điều nhân ái, dạy người ta những điều tử tế. Cho nên lúc nào tôi cũng chỉ mong muốn sống được làm người tử tế thôi. Hôm nay tôi tìm được chân đạo, cái đạo mà tôi tưởng là không bao giờ có thể bước chân vào. Tôi không ngờ tôi lại được gặp cha Cao Phương Kỳ. Người đã làm một điều rất tốt là đã giúp tôi trở lại tìm được Chúa, trở lại đạo. Trong đạo Chúa có một chỗ mà mọi người cần phải biết là con người sau cái chết thể xác được sống hoài, sống mãi. Chúng ta phải tin, phải tin điều đó. Tin được điều đó thì mới thấy đạo Chúa cao quý, không có đạo nào cao được như thế”.
Có thể nói Hà Thượng Nhân là một hiền nhân quân tử, một kẻ sĩ. Ông có tài nhưng rất khiêm tốn. Ông làm nhiều thơ nhưng không muốn in thành sách để được người đời vinh danh. Gần đây một số thân hữu của ông ở San Jose nhận thấy ông ngày càng già yếu mới gom góp thơ ông và in thành tập mang tên “Thơ Hà Thượng Nhân” ấn hành năm 2010 với Lời Tựa của Nguyễn Xuân Nghĩa, “Mời Vào Cõi Nghịch Lý Hà Thượng Nhân”. Cũng có người đề nghị phổ thơ ông thành ca khúc để lại tiếng tăm cho đời nhưng ông đã khước từ. Ông có tài, kiến thức sâu rộng, nhưng không bon chen lợi danh. Người đời khen ông thì ông cũng vui, mà chê ông thì ông cũng cười. Có người bảo ông có tính ba phải, nhưng thật sự ông có cách sống riêng của ông. Có khi người ta làm phiền ông, nhưng ông vẫn vui vẻ và sẵn sàng bỏ qua hết mọi chuyện.
Sau hai năm vật vã với tuổi xế chiều ngã bóng, Nhà thơ Hà Thượng Nhân đã bình an ra đi để lại bao thương tiếc cho gia đình, cho bạn hữu một lòng ngưỡng mộ tài đức của ông. Giới văn nghệ sĩ hải ngoại đã mất đi một tài năng sáng chói từng góp bao công lao cho nền văn học nước nhà và hải ngoại. Ông thật xứng đáng để được người đời vinh danh như một tấm gương sáng để hậu thế soi chung.
Hà Thượng Nhân sống khôn thác thiêng. Xin Ông phù hộ cho con cháu và bạn hữu Ông lúc nào cũng tưởng nhớ đến Ông.
Lê Quang Sinh
Dallas,14-10-2011
* * * * *Thiên Tâm
Khóc Tiễn "Chưởng Môn" Hà-Thuợng-Nhân
Trước Nơi Hoả Táng Ở Nghĩa Trang Oakhill
Sinh ký tử quy vốn lẽ thường
Nhưng sao lòng vẫn nặng bi thương?
Xác thân tứ đại dù tro bụi
Hồn phách thiên thu vẫn miếu đường
Gió thổi vang lời ca ảo não
Thu về vàng lá rụng thê lương
Từ nay xướng hoạ còn đâu nữa
Hà Chưởng Môn ơi, giấc mộng trường.
Thiên Tâm bái biệt
2 giờ 50 phút trưa ngày 18-10-2011