Xin Chào Vị Khách Thứ
SEARCH
    Nghệ Thuật
10/27/2005 9:30:39 PM  

Tâm tình của Nhà Thơ Hoàng Phong Linh
về CD nhạc Dấu Yêu Một Đời (PQN)

Tôi mạn phép nghĩ rằng quý vị đến đây hôm nay để chìm đắm trong âm thanh Phạm Quang Ngọc, cùng nhau tìm lại kỷ niệm Dấu Yêu Một Đời, tạm quên đi một thoáng thời gian vật lộn áo cơm, công danh phù phiếm, đều là bằng hữu với nhau qua duyên tình văn nghệ. Cho nên, tôi mong được tâm sự cùng các bạn và thì thầm cùng Phạm Quang Ngọc một vài điều cảm thông.

Từ lâu rồi, Phạm Quang Ngọc đã tự xây cất cho mình nhiều căn nhà không phải để rao bán như những công ty địa ốc vì nhà của người nghệ sĩ tài hoa này không thể mua được bằng tiền giấy xanh giấy đỏ, mà anh đã tự ôm ấp riêng tư hoặc chia phòng cho bằng hữu tâm giao để cùng trú ngụ qua những thoáng linh cầu. Anh tự làm nhà, với vật liệu mong manh của Trời ban cho từ tiền kiếp mãi đến hôm nay, để trả nợ ân tình, hoàn lại duyên nghiệp, chia sẻ ngậm ngùi hoặc hạnh phúc chợt đến chợt đi như gió thoảng mây bay qua giây phút giao thần trên những nẻo đời hư ảo.  Nhà Binh, Nhà Thơ, Nhà Văn, Nhà Báo, nhạc sĩ sáng tác và trình diễn. Trong quá khứ, chúng ta đã gặp Phạm Quang Ngọc trong Nhà Tù cộng sản, rồi mai đây cùng nhau sẽ gặp tại Nhà Quàn nào đó trong kiếp nhân sinh. Mỗi người trong chúng ta, đôi khi chỉ có nhị trùng bản ngã, nhưng riêng với Ngọc thì Vô Cùng Bản Ngã, đếm mãi không hết. Nhưng, cũng có lẽ là tiền định không dành riêng cho Phạm Quang Ngọc mà dường như cho tất cả những nghệ sĩ tài hoa, được nhiều người thương yêu cũng lắm kẻ chán chường ganh ghét.

Riêng tôi, chỉ mơ ước, đôi khi hão huyền, mong Đời đừng khai quật tâm hồn nghệ sĩ bằng những nhát cuốc lạnh băng mà bằng những bàn tay vuốt nhẹ như nhung mượt. Như vậy thì mới mong tìm được hương hoa tận đáy nguồn sáng tạo. Tôi xót xa, đồng thời cũng thương quý sự khiêm cung của Phạm Quang Ngọc khi anh tự viết về mình : “Thơ văn của tôi lập lòe như con đom đóm ở góc bụi bờ. Thơ tôi như đôi mắt mọc mụt lẹo, nhướng về dĩ vãng, đâm ngang hiện tại, chỉ thấy những hạt mưa huyền sử giăng giăng đầy trời, rồi tan thành nước. Thứ nước sình mương lạch quanh co tìm về cội nguồn. Chỉ thấy bầu trời đen khịt những mây và mây”.   Ít ai tự viết về mình như vậy, thông thường hay mặc áo thụng để tự bái lạy mình hoặc bái lạy thiên hạ cho vui lòng nhau. Phạm Quang Ngọc lúc nào cũng muốn tìm về cội nguồn nội tâm, mơ màng, khắc khoải, lãng đãng đi giữa cuộc đời cho trọn kiếp nhân sinh. Nhiều lúc, chúng tôi ngồi bàn chuyện nước non, Phạm Quang Ngọc thẫn thờ cúi mặt hoặc nhìn mông lung ra ngoài cửa sổ. Anh em tưởng rằng Ngọc không chú tâm thảo luận, nhưng tôi hiểu rõ đấy là những lúc Ngọc đang quặn đau tìm về nguồn cội núi sông, chênh vênh bên bờ thực tại và huyền sử để mong làm đẹp cho đời qua âm thanh thơ-nhạc.
    
Tôi có được diễm phúc làm bạn vong niên hoặc kết nghĩa đệ huynh cùng những đại thụ văn học nghệ thuật còn sót lại từ thời tiền chiến và luôn cả hôm nay. Mấy chục năm về trước, có nhiều đêm tôi thức trắng cùng tác giả Thần Hổ là Đái Đức Tuấn, nhà cách mạng Nghiêm Kế Tổ cùng với thần tượng thi ca Đinh Hùng và Vũ Hoàng Chương. Một hôm, tôi nói đùa với chị Đinh Hùng, mỗi khi đọc những câu thơ Anh ca tụng Tình Yêu, hoặc kêu lên “Hỡi những nàng thiếu nữ của tôi yêu” thì chị có ghen không ? Chị Đinh Hùng mỉm cười nhân hậu : “Nếu tôi ghen và buồn thì làm sao có được những vần thơ đẹp như vậy để lại cho đời. Trong tài sản văn học chung, tôi cũng đã được chia một chút gia tài nào đó vì tôi đã từng đưa giấy bút cho anh Hùng viết đấy”.

Lại cũng một hôm  như thế hệ già nua của chúng tôi được biết  đài phát thanh Saigon cứ ba bốn tháng mới làm xong thủ tục để trả tiền thù lao nhỏ nhoi cho các nghệ sĩ trình diễn, Hồ Điệp gặp tôi tại căn gác của Hoàng Thư và Quách Đàm, tặng cho tôi một cuộn băng thu âm thơ do Nàng diễn ngâm và nói nhỏ : “Chờ mãi mấy tháng rồi, hôm nay mới nhận được thù lao trong chương trình Thi Văn Tao Đàn, em chạy mua máy cassette về thu mấy bài thơ để anh nghe, trong đó có bài Cố Nhân của anh đấy”. Đấy là hạnh phúc đơn sơ nhưng giàu sang một đời, có thể Phạm Quang Ngọc cũng hiểu như tôi. Hạnh phúc không sờ bằng tay, không nhìn bằng mắt và không nói bằng lời. Hạnh phúc của sự im lặng sửng sờ, một phút nhưng trở thành vĩnh cửu nội tâm, bắt nguồn cho những sáng tạo tiếp theo. Như tôi đã nói, xin đừng khai quật nội tâm sáng tạo của người nghệ sĩ bằng những nhát cuốc lạnh băng. Tôi lại nhớ đến một phần đời của nhạc sĩ lừng danh Tchaikov-sky, có một thiếu phụ giàu sang đã yểm trợ tinh thần và vật chất cho nhạc sĩ để sáng tác nhạc với điều kiện là đừng bao giờ gặp mặt nhau, trong suốt 14 năm, cho đến khi người thiếu phụ này qua đời. Trước khi chết, có người hỏi nàng tại sao lại không cho nhạc sĩ gặp mặt thì nàng đã bình thản trả lời : “Thần tượng âm nhạc Tchaikovsky không phải của riêng tôi”.

Thì giờ của Ban Tổ Chức hôm nay không cho phép tôi được tâm sự nhiều hơn. Tôi xin kết luận bằng một câu chuyện về mẹ tôi để tặng quý bạn và nhạc sĩ Phạm Quang Ngọc.

Mỗi người trong chúng ta, người đàn bà đẹp nhất trong đời là người Mẹ. Tôi vừa may mắn vừa bất hạnh. May mắn vì mẹ tôi là hoa khôi của vùng trời Đà Nẵng một thời, bất hạnh vì mẹ tôi đã bị những người Cộng Sản trong lực lượng Việt Minh kháng chiến chống Pháp giết chết dã man 60 năm về trước và tôi trở thành mồ côi mẹ lúc mới lên 10 tuồi. Có một lần, trong tuổi ấu thơ, tôi thấy mẹ mặc một chiếc áo lụa màu vàng nhạt thật đẹp  tôi vẫn còn nhớ mãi đến hôm nay  tôi chạy đến ôm cổ mẹ và xít xoa nói : “Trời ơi, mẹ đẹp quá”. Mẹ tôi mĩm cười nói “Không phải mẹ đẹp đâu, mẹ đẹp là nhờ con tằm đó”. Lúc bấy giờ tôi chẳng hiểu lời mẹ nói, nhưng khi lớn khôn, sau khi đã nhiều lần thả hồn vào Thơ, tôi mới thấu hiểu. Con tằm đã quặn đau hóa thân thành nhộng nằm cô đơn trong chiếc kén chật hẹp âm u để chất chứa trong lòng những sợi tơ vàng hiến dâng cho đời, dệt thành tơ lụa. Con người chỉ nhìn thấy những chiếc áo lụa vàng mơn mởn nhung tơ nhưng đã quên đi hoặc không cần biết đến nỗi đau của nhộng. Con người chỉ nhìn thấy cánh bướm lượn vờn rực rỡ mà không cần biết đến thân sâu đã phải chao hình lộn bóng suốt cả mùa đông dưới tầng đất giá băng. Từ câu nói của mẹ tôi thuở nào, tôi luôn đi tìm Ngọc trong lòng Đá. Đá sần sùi, đá mài nhọn, đá đâm thủng hồn, trong cõi đời này. Và tôi đã tìm thấy Ngọc, đấy là Phạm Quang Ngọc của chúng ta hôm nay. Xin hãy gìn Vàng giữ Ngọc cho nhau và cho Đời.

Xin cám ơn toàn thể các bạn đã lắng nghe vài lời tâm sự nửa vời của tôi về Ngọc sống âm thầm và cô-đơn-sáng-tạo giữa những tảng Đá lạnh lùng của cuộc Đời hôm nay và mai sau, thoát ra những giòng Thơ-Nhạc rỉ máu nội tâm để cho chúng ta được Dấu Yêu Một Đời.

Hoàng Phong Linh 
(Võ Đại Tôn)