LIBYA: Quân Nổi Dậy Đã Chiếm Thủ Đô Tripoli - Dinh Thự Kadhafi Bị Vây Hãm
Sau sáu tháng chiến đấu chống lại chế độ độc tài của Mouammar Kadhfi, từ 42 năm qua, hôm Chủ Nhật, 21-8-2011, quân nổi dậy của Libya đã tiến vào Thủ đô Tripoli.
Theo báo Le Figaro, vào tối hôm thứ Bảy, quân nổi dậy đã mở một cuộc tấn công “thần Sirène” vào thủ đô và chiếm Quảng trường Xanh, một địa điểm biểu tượng của Tripoli, nơi mà các thành viên của chế độ độc tài thường tập 
hợp lại để bày tỏ lòng trung thành với lãnh tụ Kadhafi kể từ khi có cuộc chống đối vào giữa tháng Hai, 2011.
Một đám đông dân chúng vui mừng phất những lá cờ mầu đỏ, đen, lục, và cờ của phe nổi dậy. Họ nhẩy múa, hò hét và hô vang “Allah Akbar” (Thượng Đế Allah Vĩ Ðại!), nhiều người đã nổ súng lên không trung.
Quân nổi dậy cho biết là đã thâm nhập vào thủ đô Tripoli bằng đường biển, theo duyên hải của thành phố Misrata, cách Tripoli 200 km về phía đông. Các cánh quân khác đến từ phía Tây, sau những cuộc giao tranh lẻ tẻ với những binh lính trung thành với chế độ Kadhafi, họ đã chiến thắng và tiến vào thủ đô lúc xế chiều ngày Chủ Nhật, được cư dân đứng dọc hai bên đường đón chào đoàn quân trong một không khí vô cùng hân hoan.
Khi vào thủ đô, dường như quân nổi dậy không gặp một sự kháng cự mạnh mẽ nào cả. Theo lời một dân địa phương 
thì trong đêm Chủ Nhật đến rạng sáng thứ Hai, 22-8, các lực lượng ủng hộ Kadhafi chỉ cố thủ trong khu al-Hemida, phía Ðông thành phố.
Phe nổi dậy cho hay là hai người con trai của Kadhafi đã bị bắt. Seif al-Islam, người trước đây được xem như là kẻ sẽ kế vị cha trong tương lai, đã bị bắt. Ông ta là một can phạm bị cáo buộc tội ác chống nhân loại tại Libya và đã có trát bắt giữ của CPI (Tòa Án Hình Sự Quốc Tế/ Cour Pénale Internationale/ International Criminal Court). Công tố của CPI tuyên bố rằng “Chúng tôi mong là y sẽ sớm được giải giao cho La Haye” để xét xử. Họ đã đến tiếp xúc với chính phủ Libya chuyển tiếp để bàn bạc về phương thức dẫn độ can phạm.
Một người con trai khác của Kadhafi, vào sáng sớm thứ Hai, đã tuyên bố trong cuộc phỏng vấn của đài Al Jezira là ông ta đã bị quân nổi dậy bắt và đang bị quản thúc tại nhà.
Tuy nhiên, chính phủ của Kadhafi vẫn nói là sẵn sàng thương thuyết với phe nổi dậy. Còn Kadhafi thì tuyên bố chiến đấu đến giọt máu cuối cùng.
Hôm Chủ Nhật, trong một thông điệp truyền thanh do đài truyền hình Libya phát đi, Ðại Tá Kadhafi đã kêu gọi các lực lượng của ông hãy “quét sạch” quân nổi dậy ra khỏi thủ đô. Ngay trong sáng Chủ Nhật, Kadhafi đã khẳng định là không bao giờ đầu hàng và sẽ “chiến thắng” trận đánh Tripoli.
Mặc dù phe nổi dậy đã có những thành công thấy được, nhưng phát ngôn viên của chế độ Kadhafi, Moussa Ibrahim vẫn cho rằng đối với ông ta “chế độ Kadhafi vẫn luôn luôn mạnh và có hàng ngàn người tự nguyện cùng với binh lính đang sẵn sàng chiến đấu”, tất cả khẳng định rằng “lãnh tụ” Libya đang sẵn sàng trực tiếp thương lượng với người lãnh đạo của phe nổi dậy. Theo Moussa Ibrahim, trong 24 giờ vừa qua tại thủ đô Tripoli đã có 1,300 người chết. Người ta không thể nào kiểm chứng bản tổng kết tình hình này.
Về phía quân nổi dậy, Hội Ðồng Quốc Gia Chuyển Tiếp (CNT) mong muốn 
bắt sống Kadhafi. Hầu hết các cuộc giao tranh đang diễn ra chung quanh khu dinh thự Tổng Thống của Kadhafi.
Theo báo Le Monde, sáng ngày 22-8-2011, quân nổi dậy khẳng định là đã hoàn toàn kiểm soát thủ đô Tripoli, trừ ra khu dinh thự của Kadhafi, đây là một trong những ổ kháng cự cuối cùng tại thủ đô.
Sau đây là một số thời điểm trong diễn tiến của cuộc tiến chiếm thủ đô Tripoli của quân nổi dậy:
Từ sáng sớm Chủ Nhật, lúc 4g37, Tổng Thống Mỹ Barack Obama ra thông cáo kêu gọi lãnh tụ Libya hãy từ bỏ quyền hành để chấm dứt giai đoạn tắm máu. Ông kêu gọi quân nổi dậy hãy tôn trọng các quyền Làm Người và thẳng tiến về Dân chủ.
Lúc 10g27: CNN khẳng định: người con trai thứ ba của Kadhafi bị quân nổi dậy bắt.
Lúc 11g10: Trung Cộng tuyên bố “tôn trọng sự lựa chọn của nhân dân Libya và hy vọng sự ổn định nhanh chóng trở lại với Libya. Bắc Kinh sẵn sàng cùng với cộng đồng quốc tế trong vai trò tái thiết xứ sở này.
Lúc 12g55: Thủ Tướng Anh, David Cameron kêu gọi Kadhafi “ngưng ngay các cuộc chiến đấu vô điều kiện.” Cùng thời gian đó, Berlin, Ðức Quốc cũng lên tiếng kêu gọi lãnh tụ Kadhafi hãy từ bỏ quyền hành vì “đã mất hết sự chính đáng”.
Lúc 13g45: Theo lời của Chủ tịch HÐQGCT thì hiện tại, không thể biết được chính xác là lãnh tụ Kadhafi đang ở đâu.
Ðài al-Jezira cho hay là Thủ Tướng Libya Baghdadi Ali al Mahmoudi đã rời Libya đến Djerba, quốc gia Tunisie hôm Chủ Nhật.
Lúc 14g15: Tổng Thống Pháp kêu gọi các 
lực lượng trung thành cuối cùng của Kadhafi hãy buông vũ khí để tránh đổ máu.
Lúc 14g20: Thủ Tướng Ý, Silvio Berlusconi kêu gọi Kadhfi hãy đầu hàng để “tránh cho nhân dân của ông những nỗi đau thương mới”.
Khoảng bốn chục nhà báo ngoại quốc bị quản thúc bên trong khách sạn Rixos bị bao vây bởi quân thân-Kadhafi. Theo tin của các giới chức Mỹ thì quân nổi dậy đã kiểm soát hệ thống truyền hình của chính phủ Libya. Quân nổi dậy yêu cầu các lực lượng trung thành với chế độ cũ hãy bỏ vũ khí.
Lúc 15g00: Liên đoàn Ả Rập tuyên bố “hoàn toàn sát cánh” với chính phủ nổi dậy của Libya.
Lúc 15g15: Chủ tịch HÐQGCT khẳng định rằng thời đại của Mouammar Kadhafi đã bị “lật đổ”. Mong muốn bắt sống Kadhafi tại Tripoli.
Lúc 15g45: Các Tòa Ðại Sứ Libye tại Damas (Syrie) và tại Rabat (Maroc) tuyên cáo đứng về phía HÐQGCT. Ðại sứ Libya tại Tunisie cũng đồng thời thừa nhận “chiến thắng rõ ràng không thể chối cãi được của phe nổi dậy và hứa hẹn sẽ tạo điều kiện dễ dàng cho mấy mươi ngàn người Libya lánh nạn ở Tunisie trở về nước.
*****
Phe nổi dậy đang ăn mừng chiến thắng và đang truy lùng lãnh tụ Mouammar Kadhafi. Vào ngày thứ Hai, 22-8-2011, chế độ Kadhafi dường như đang ở trên bờ vực diệt vong, sau 42 năm cai trị. Các quốc gia Âu Châu có phần lạc quan, Mỹ cũng thấy vui mừng. Tuy nhiên, còn có những dấu hiệu cho thấy rằng cuộc chiến đấu chưa kết thúc. Cũng trong ngày thứ Hai, những người tập họp ở Quảng Trường Xanh bỗng cảm thấy căng thẳng và lo lắng sau khi quân nổi dậy cho hãng tin CNN biết rằng họ nghe tin là các lực lượng quân sự của Kadhafi đang trên đường tiến về Tripoli. Nhưng CNN không thể nào xác nhận tin về bất cứ một chuyển động nào của quân đội Kadhafi.
Tin cập nhật lúc 12:35 khuya Thứ Ba tại Libya (6:35 tối giờ miền Ðông HK) CNN cho hay khoảng 35 nhà báo bị kẹt trong Khách sạn Rixos ở Tripoli. Họ bị canh giữ, bởi quân trung thành với Kadhafi không cho phép họ rời khách sạn trong lúc bean ngoài đang giao tranh. Họ không có cách gì để tiêp xúc với mọi người kể cả các chủ nhân của họ. Khách sạn đã bị mất điện từ nhiều giờ qua, các nhà báo phải mò mẫm trong bóng tối tại một phòng đợi của các tầng lầu, phôn và các thiết bị bị hết pin. Tình trạng rất nguy ngập đối với các nhà báo ngoại quốc ở đây vì những tay súng cứ lăm lăm tay cò và nói với các phóng viên rằng họ là gián điệp của NATO.
Tối thứ Hai, theo báo cáo của NATO, có ít nhất là ba hỏa tiễn Scud do quân Kadhafi bắn vào thành phố Misrata do quân nổi dậy kiểm soát, phía Ðông Tripoli, không có báo cáo về tổn thất và thương vong.
Hỏa tiễn Scud cũng bắn vào gần thành phố Sirte, quê hương của Chủ tịch phe nổi dậy. Theo Reuteurs, Scud là loại vũ khí tối tấn nhất trong kho đạn dượccủa Kadhafi.
Ðại sứ Libya Ali Suleiman Aujali nói với CNN là một trong ba người con trai của Kadhafi bị bắt giữ, Mohammed Kadhafi đã trốn thoát. Nhưng không biết ai đã giúp y ra khỏi căn nhà.
Nguyễn Châu (tổng hợp từ báo Le Figaro, Le Monde, CNN và Fox News) 22-8-2011.
***
Các Diễn Biến Quan Trọng Của Cuộc Nổi Dậy Libya
• 15 tháng 2, 2011: Nổi dậy ở thành phố Benghazi được khơi nguồn từ cuộc cách mạng Mùa Xuân A-rập ở Tunisia và Ai Cập.
• 26 tháng 2, 2011: Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc áp đặt trừng phạt lên ông Moammar Gadhafi và gia đình, kêu gọi Tòa án Hình sự Quốc tế điều tra cuộc đàn áp những người nổi dậy.
• 19 tháng 3, 2011: Được Liên Hiệp Quốc ủy nhiệm; Hoa Kỳ, Anh và Pháp không kích Libya để chận đà tiến của lực lượng Gadhafi.
• 26 tháng 3, 2011: Phe nổi dậy chiếm được thành phố quan trọng Ajdabiya.
• 30 tháng 3, 2011: Ngoại trưởng Moussa Koussa đào thoát sang Anh. Một số giới chức Libya cao cấp khác noi gương.
• 30 tháng 4, 2011: Tên lửa của NATO giết chết người con út và 3 cháu nội của ông Gadhafi.
• 7 tháng 6, 2011: Ông Gadhafi tuyên bố trên đài truyền hình sẽ không bao giờ đầu hàng.
• 27 tháng 6, 2011: Tòa án Hình sự Quốc tế ra trát bắt giam ông Gadhafi, người con trai Seif al-Islam, và Giám đốc tình báo Abdullah al-Senussi, về tội ác chống nhân loại.
• 15 tháng 7, 2011: Hoa Kỳ công nhận Hội đồng Chuyển tiếp Quốc gia là chính phủ hợp pháp của Libya.
• 28 tháng 7, 2011: Cựu Bộ trưởng Nội vụ Abdel Fattah Younes, chạy sang phe nổi dậy hồi tháng 2 và làm tư lệnh quân sự cho phe này, bị giết chết.
• 14 tháng 8, 2011: Phe nổi dậy tuyên bố chiếm được thị trấn chiến lược Zawiyah, nhưng tiếng súng dữ dội vẫn còn.
• 20 tháng 8, 2011: Phe nổi dậy mở cuộc tấn công lần đầu tiên vào thủ đô Tripoli, có phối hợp với NATO - (Theo VOA).