KHÁM PHÁ MỚI
TRÀ VÀ HY VỌNG CHỐNG BỆNH ALZHEIMER
Trà Xanh, Một Nguyên Tố Có Khả Năng Chống Bệnh Alzheimer
Một cuộc nghiên cứu cho thấy rằng một thành tố trong Trà Xanh có thể chống bệnh ung thư, đồng thời cũng có khả năng bảo vệ não bộ khỏi sự tàn phá của bệnh Alzheimer. Đây là kết quả được công bố ngày 20-9-2005 từ các nhà khoa học tại Đại Học Nam Florida, Hoa Kỳ, trên Journal of Neuroscience.
Alzheimer là sự rối loạn tiến triển tạo nên sự mất trí nhớ nơi con người và hiện đang ảnh hưởng đến 4.5 triệu người tại Hoa Kỳ và hàng triệu người trên toàn cầu.
Các nhà khoa học nhận thấy rằng nguyên nhân gây bệnh mất trí nhớ là do loại pro-tê-in beta-amyloid tạo ra các mảng cứng làm tắc nghẽn lưu thông trong não bộ. Như vậy chất prôte-in beta-amyloid có thể có vai trò chủ chốt trong sự phát triển của các triệu chứng Alzheimer. Bởi trong não bộ của các bệnh nhân bị Alzheimer, người ta tìm thấy những mảng cứng đặc trưng này, và chúng bị nghi là tác nhân làm hư hại dây thần kinh và làm mất trí nhớ.
Các thí nghiệm trên chuột: các nhà nghiên cứu đã chích vào chuột một chất chống oxy hóa chiết suất từ lá trà xanh, tên khoa học là “epigallocatechin-3-gallate” (EGCG) và cho biết là chất này đã làm hạ giảm sự sản sinh chất beta-amyloid là chất đã tạo nên những mảng cứng làm kẹt não bộ trong các nạn nhân của bệnh Alzheimer (mất trí nhớ).
Trước đây, thành tố EGCG này đã được tin tưởng là có khả năng chống lại sự phát triển của một số ung thư.
Những con chuột dùng làm thí nghiệm đã được gây bệnh tương tự như Alzheimer theo lập trình di truyền học (genetically programed). Sau bốn hoặc năm tháng được tiêm EGCG nguyên chất, mỗi ngày, sự hạ giảm các mảng cứng ghi nhận được là 54 phần trăm.
Trưởng nhóm nghiên cứu, Bác sĩ Jun Tan cho biết: “Những khám phá này gợi ý rằng một thành tố cô đặc của trà xanh có khả năng làm giảm sự sản tạo ra những mảng beta-amyloid trong não bộ”
“Nếu chất beta-amyloid bệnh lý trong bệnh Alzheimer của con chuột mẫu nghiệm là đại diện cho bệnh lý Alzheimer nơi con người, thì chất EGCG trong thức uống hàng ngày có thể hữu hiệu trong việc phòng ngừa và chữa trị bệnh này.”
Trà Xanh chứa nhiều chất chống oxy-hóa, có khả năng giúp ngăn ngừa sự hư hại của não bộ do những phân tử đột kích (charged particles) gọi là những “gốc tự do” (free radicals), kể cả những chất đã được khám phá như flavonoids.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu tại Đại Học Nam Florida chứng minh rằng có những chất flavonoid trong trà xanh đang cản trở khả năng ngăn ngừa sự sinh sản của chất beta-amyloid tai hại ấy. Do đó, nếu chỉ uống trà xanh mà thôi, thì dường như không đủ để có những hiệu quả nói trên.
Bác sĩ Doug Shytle, một trong những nhà nghiên cứu này, cho biết là “Khám phá này cho thấy rằng chiết xuất đặc biệt từ trà xanh, chất EGCG cô đặc sẽ cần thiết cho việc loại trừ tác dụng trung hòa của các chất flavonoid khác tìm thấy trong trà xanh.” “Một thế hệ sản phẩm mới về dinh dưỡng bổ túc chứa EGCG nguyên chất có thể đem lại những lợi ích lớn lao trong việc trị liệu bệnh Alzheimer.”
Con người sẽ cần một liều lượng hàng ngày là từ 1,500 đến 1,600 mg chất EGCG tương đương với liều lượng đã tạo nên hiệu quả tích cực trên chuột. Liều lượng này đã được nghiên cứu và thử nghiệm trên những người tình nguyện khỏe mạnh và đã được xem là an toàn và dung nạp tốt.
Hiện nay, nhóm nghiên cứu tại Đại Học Florida đang có kế hoạch khảo sát xem phải chăng sự uống nhiều liều chất EGCG có thể làm giảm bệnh mất trí nhớ ở chuột cũng như có thể làm giảm bớt sự tạo thành những mảng cứng hay không.
Đây là một khám phá đem lại hy vọng cho bệnh Alzheimer. Bác sĩ Harriette Millward của Tổ Hợp Ủy Thác Nghiên Cứu Bệnh Alzheimer đã nói với BBC News: “Đây là một tiến bộ đáng khích lệ, căn cứ trên bằng cớ tiên khởi rằng những hoạt chất chống oxy-hóa trong trà xanh có thể có lợi cho các bệnh nhân Alzheimer trong trị liệu và phòng ngừa.”
Bác sĩ Susanne Sorensen, trong Hội Alzheimer, nói: “Thật đáng giá khi nhận diện bất cứ hợp chất nào có khả năng chận đứng sự phát triển của những mảng amyloid mà người ta đã tìm thấy trong não bộ của những người mắc bệnh Alzheimer. Đặc biệt là hiện tại chưa có một phương thuốc nào để điều trị bệnh Alzheimer cả.”
Cần phải có nhiều cuộc nghiên cứu hơn nữa, trước khi có thể đưa ra kết luận là hoạt chất tìm thấy trong trà xanh có thể dùng như một phương thuốc trị bệnh Alzheimer nơi con người.
Tuy có những dè dặt thường lệ từ các đồng nghiệp, Bác sĩ Jun Tan hy vọng rằng sẽ có những viên thuốc chứa chất EGCG có thể giúp phần nào cho bệnh mất trí nhớ. Các nhà khoa học hiện đang cố gắng chế ra một loại trà với nhiều chất EGCG cô đặc, có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe.
Một số nghiên cứu khác cho thấy chất EGCG cũng có khả năng ngăn chặn sự lan truyền của siêu vi HIV của bệnh liệt kháng (AIDS).
Một Chén Trà Có Thể Kích Động Trí Nhớ
Một nghiên cứu khác từ Đại Học Newcastle đưa ra giả thuyết rằng “uống trà đều đặn có thể giúp hoàn thiện trí nhớ”. Nhóm nghiên cứu cho biết là trà xanh và trà đen ức chế hoạt động của các enzyme chủ chốt liên quan đến trí nhớ trong não bộ. Họ đã công bố công trình này trên tạp chí Nghiên Cứu Thực Vật Liệu Pháp [Phytotherapy Research] với hy vọng là những khám phá của họ có thể đưa đến sự triển khai một phương pháp chữa trị bệnh Alzheimer.
Họ cho biết rằng trà đã tỏ ra có cùng một hiệu quả với các loại dược phẩm đặc biệt dành cho tình trạng này. Bác sĩ Ed Okello nói: “Mặc dù không phải là phương thuốc cho bệnh Alzheimer, trà có thể có tiềm năng trở thành một khí giới khác trong kho vũ khí chống bệnh này.”
Theo nhóm này, bệnh Alzheimer liên kết với mức giảm hạ của một hóa chất gọi là acetylcholine trong não bộ. Thế mà, theo các thí nghiệm, trà xanh và trà đen, cả hai thứ đều có khả năng ức chế hoạt động của các enzyme acetylcholinesterase (AChE), nó phá hủy hóa chất chủ chốt này. Họ cũng khám phá ra rằng hai thứ trà xanh và đen đều ức chế hoạt động của một enzyme thứ hai đó là Butyrylcholinesterase (BuChE) đã được tìm thấy trong chất pro-tê-in lắng đọng được phát giác trong não bộ của các bệnh nhân Alzheimer.
Trà Xanh đi xa hơn trong tác dụng ngăn cản hoạt động của beta-secretase là chất có vai trò trong sự sản tạo ra những prô-tê-in lắng đọng trong não bộ có liên quan với bệnh Alzheimer. Trà Xanh tiếp tục tác động ức chế trong một tuần lễ, trong lúc khả năng ức chế của trà đen chỉ kéo dài trong vòng một ngày.
Trà đen tức là “trà điểm tâm truyền thống của Anh Quốc” (English Breakfast), cũng chế xuất từ một loại cây như trà xanh, Camellia sinensis, nhưng có một mùi vị và mầu sắc khác vì nó được ủ và ướp.
Các Dược Phẩm Từ Trà Xanh Trên Thị Trường
Không có tác dụng chữa trị cho bệnh Alzheimer, nhưng nó có thể làm chậm sự phát triển của chứng bệnh này. Các dược phẩm trên thị trường hiện nay cũng có tác dụng giống như trà, đó là cũng cản trở hoạt động của AChE, và một số thuốc khác đang được bào chế mà các nhà khoa học hy vọng là sẽ úc chế được hoạt động của BuChE và beta-secretase.
Các nhà nghiên cứu của Đại Học Newcastle hiện đang tìm kiếm nguồn tài trợ để đưa các thử nghiệm trên trà xanh đi xa hơn, với hy vọng sẽ đưa vào thử nghiệm lâm sàng. Mục tiêu của công trình là tiến tới sự triển khai một loại dược phẩm từ trà, đặc biệt dành cho những người đau khổ vì bệnh Alzheimer.
Giai đoạn kế tiếp là tìm biết một cách chính xác những thành tố nào trong trà xanh có tác dụng ức chế hoạt động của AChE, BuChE và beta-secretase.
Bác sĩ Ed Okello cho rằng “Thật là kỳ diệu nếu công trình của chúng ta có thể giúp cải thiện phẩm chất cuộc sống cho hàng triệu người đang đau khổ vì Alzheimer và những người chăm sóc họ.”
Nguyễn Châu
(Theo ABC News và BBC News/ Health Website)
******************
Một Tách Cà Phê Nóng,
Trí Óc Minh Mẫn Và Năng Lực Hoạt Bát
Một nghiên cứu khoa học cho rằng uống cà-phê vừa phải có thể tăng sức khỏe. Ngày 28-8-2005, tin AP từ Washington D.C. cho hay rằng theo một khám phá mới được công bố ngày chủ nhật thì Cà-phê không những giúp cho trí óc minh mẫn và năng lực tăng thêm, mà còn cung cấp thêm những chất chống oxy-hóa lành mạnh hơn bất cứ thức ăn hay giải khát nào trong chế độ dinh dưỡng thường ngày tại Hoa Kỳ.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng quá nhiều cà-phê có thể làm cho người ta bị bồn chồn, hồi hộp và làm cho mức cholesterol lên cao, do đó, các chuyên gia về thực phẩm khuyên nên uống vừa phải.
Các khám phá này được thực hiện bởi ông Joe A. Winson, một giáo sư hóa học tại Đại Học Scranton, Pennsylvania, đem lại cho thức uống nóng một khả năng làm tăng sức khỏe. Giáo sư Winson nói: “Vấn đề là, người ta thường dùng hầu hết chất chống oxy-hóa từ giải khát, như ngược lại với những gì mà bạn có thể tưởng.”
Chất chống oxy-hóa - thường được nghĩ là dùng để chống lại ung thư và cung ứng một số lợi ích khác cho sức khỏe – rất dồi dào trong các loại ngũ cốc, cà chua và nhiều trái cây khác cùng các loại rau.
Nhóm nghiên cứu của giáo sư Winson đã phân tích chất chống oxy-hóa chứa trong hơn 100 loại thực phẩm khác nhau, gồm rau, trái cây, hạt, gia vị, dầu và các thứ giải khát thông thường. Rồi sau đó sử dụng các dữ kiện của Bộ Nông Nghiệp về những mẫu thực phẩm chuyên biệt được tiêu thụ để tính toán xem có bao nhiêu chất chống oxy-hóa mà mỗi một thực phẩm góp phần vào cho chế độ ăn uống hàng ngày của một người.
Họ đã kết luận rằng một người trưởng thành mỗi ngày tiêu thụ 1,299 mi-li-gram chất chống oxy-hóa từ cà-phê. Đối thủ sát sao nhất là trà khoảng 294 mi-li-gram. Tính tròn con số năm nguồn thực phẩm là chuối, 76 mg; đậu khô, 72 mg; và bắp, 48 mg. Theo thống kê của Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ, một người Mỹ tiêu biểu uống mỗi ngày gần 2 cups cà-phê (1.64 cups). Điều này không có nghĩa là cà-phê là một thứ thay cho trái cây và rau.
Vào tháng Hai, 2005, một nhóm nghiên cứu Nhật Bản công bố trên tạp chí Journal of the National Cancer Institute, rằng những người uống cà-phê hàng ngày, hoặc gần như hàng ngày, 50 phần trăm có nguy cơ bị ung thư gan so với số người không bao giờ uống. Hiệu quả an toàn xẩy ra nơi những người uống từ một đến hai tách một ngày và tăng lên ba đến bốn tách.
Năm ngoái, các nhà nghiên cứu tại Đại Học Harvard về Y Tế Công Cộng đã thấy rằng uống cà-phê làm giảm nguy cơ phát triển hầu hết các dạng thông thường của bệnh tiểu đường.
Theo cuộc nghiên cứu được công bố trên Annals of Internal Medicine (Kỷ Yếu Y Khoa Nội Tạng) thì những người đàn ông uống hơn sáu “cup” (8-ounce) cà-phê thường mỗi ngày sẽ làm giảm nguy cơ của bị tiểu đường loại 2, khoảng một nửa; các phụ nữ thì sẽ giảm nguy cơ bị bệnh gần 30 phần trăm, so với những người không uống cà-phê.
Nguyễn Châu (Theo HoustonChronicle.com/ Health & Medicine)