Đọc cho biết tin tức ở Bolsa, thành phố Santa Ana, California
 

Quảng Cáo Vậy Mà Không Phải Vậy 

Hồ Phi

 
Trên thương trường cung cấp hàng hóa hay dịch vụ,  nhiều người Việt hay lừa gạt để thu đoạt tiền của cho mau chóng làm giàu, chứ không chịu ngay thật để có uy tín cho việc làm ăn được lâu dài và thành công lớn trong tương lại. Lấy tiền trước khổ chủ rồi bỏ trốn hay làm trây ma lấy có.  Trước kia, khi nhu cầu vượt biên lên cao, kẻ gian tổ chức vượt biên ma, khiến nạn nhân mất hết cơ nghiệp phải nằm vĩa hè, hay cung cấp thuyền bè ọp ẹp, tổ chức cẩu thả, khiến bao nạn nhân chết oan trong lòng biển cả. Trong buôn bán thì bày hàng tốt, nhưng tráo hàng hàng hư hỏng, hoặc thiếu số lượng.  Nên có câu: “Treo đầu heo bán thịt chó”.  Xứ mình loạn ly, lạc hậu, thiếu giáo dục, xã hội vô tổ chức, nên có thế.  Nhưng nay ở xứ Mỹ văn minh, xã hội có tổ chức, có luật pháp bảo vệ người tiêu thụ rõ ràng, dù khó làm giàu lớn, nhưng ai ai cũng được sống ấm no, điều mà nhân loại chỉ cố mong được vậy, nhưng vẫn cứ giở thói cũ lường gạt: Quảng cáo thật hấp dẫn để chiêu dụ khách hàng, lấy được tiền rồi, coi như mình nắm cán, không còn coi khách hàng ra cái gì cả. Thật là điều đáng sỉ nhục.

 
Tháng qua, nữ danh ca Phương Hồng Quế, quảng cáo rầm rộ trên internet, trên TV, và trên báo chí Việt ngữ ở Quận Cam về "Tour 911, Tưởng Niệm 10 Năm Vụ Khủng Bố 9/11, Du lịch Vòng Quanh Nước Mỹ" của cô. Nghe vô cùng hấp dẫn: 

 
Du lịch tham quan những địa danh ở Bắc Mỹ, theo một lịch trình và thời biểu in ra rất chu đáo từng chi tiết, khiến ai cũng nghe thấy cũng ham. Những cụ già tỵ nạn, bảy tám mươi hay hơn cũng ráng hết sức kiệt, tiền còn, dành dụm hay con cho, để mừng rỡ mua vé rủ nhau tham quan nước Mỹ, chỉ một lần trước khi sụm gối lão liệt.  Kết quả Tour nầy đã thu hút được khoảng 50 vị nam nữ, phần lớn già cả ở San Diego và Orange County vui vẻ mua vé tham dự.

 
Trên giấy tờ quảng cáo có lịch trình Tour ghi rõ: Khởi hành 9AM tại khu chợ ABC, Little Saigon. Rồi nào tham quan các danh thắng  như: Yellow Stone, Mount Rushmore, tới Chicago, tới Toronto Canada, tham quan Toronto và Niagara Fall,  tới New York City tham dự Lễ Truy Điệu 911, viếng China Town. tham quan Tượng Nữ Thần Tự Do, tới Atlantic City nghỉ đêm, tham quan Washington DC, White House, tham quan Nashville, Tennessee, tham quan Albuquerque, New Mexico, đến Laughlin nghỉ đêm tham quan và về đến chợ ABC 6PM ngày 16/9/ 2011.

 
Trong chương trình in ra rất chi tiết: Mỗi ngày một địa danh và đều khởi hành lúc 7 giờ sáng. Cho du khách ăn ngày 3 bữa, ở HOTEL, (hotel cao cấp và sang hơn motel),  xe bus đời mới, có cầu tiêu và bếp trên xe. Trên tờ Quảng cáo có in hình đầu 4 ông Tổng Thống ở kỳ quan Rushmore,  tháp và cao ốc ở  Downtown Toronto, hình Tượng Nữ Thần Tự Do chụp sát rõ chân bệ.  Có bảo hiểm đến 5 triệu US$. Thật tuyệt vời.

 
Thêm nữa, người ta nghĩ rằng với một nữ danh ca tài sắc được mọi người quí mến, tổ chức và hướng dẫn du lịch thì chắc là đàng hoàng chân thật, ai lại không cố tham dự, cơ hội ngàn năm một thuở không dễ gì có. Chỉ những người, bận việc, đa nghi, đa bệnh, cạn tiền, kiệt sức mới  chịu bỏ qua mà thôi. 
        
          

Nhưng có ngờ đâu, quảng cáo vậy, in ra như vậy, thấy vậy, nghĩ vậy mà không phải vậy:  Sau khi đóng tiền đầy đủ cho cô xong, cô cho biết cô không đi, mà cô cho người em trai của cô ở San Diego, tổ chức và hướng dẫn. Khách lại nghĩ em trai cô thì cũng tốt như cô, không có gì để thắc mắc.

 
Khoảng 10 giờ trưa ngày 5/9, xe từ San Diego lên đón thêm chúng tôi tại chợ ABC.  Chiếc xe bus đời 1996, không được tiện nghi và sạch sẽ như xe đời mới mà cô đã quảng cáo, nhưng cũng chạy được,  do hai tài xế Mễ thay nhau lái.  Có anh Việt Nam tên Thái khoảng ngoài 50 tuổi điều khiển, có mang theo người vợ và cô con gái 13 tuổi cùng ngồi ở 2 băng phía trước sau tài xế.  Khoảng 3, 4 giờ chiều ghé Las Vegas ăn phở và gần khuya ăn Piza, nghỉ đêm motel. Sáng hôm sau lên đường đi Yellow Stone. Gần chiều tối chúng tôi được tham quan Yellow Stone, nhìn xem một bãi giếng phun (geyer) nhỏ, và may mắn được xem geyer lớn nhất phun nước  khá cao rất đẹp. Chúng tôi lấy làm thỏa mãn và thú vị tại địa danh nầy.

 
Rồi chiều tà và đêm hôm đó, xe chạy qua những vùng đồi núi hùng vĩ, quanh co rất nguy hiểm.  Gần sáng xe cán phải một con nai làm hư miếng chắn plastic dưới đèn trước, tài xế phải dùng dây sao su buộc lại.  Trên frwy 90 dẫn đến South Dakota, xe đã bỏ qua Mount Rushmore trong đêm. Chúng tôi rất bất mãn vì Thái đã tự ý cắt bỏ kỳ quan nhân tạo nổi tiếng thế giới nầy, dù đã có ghi rõ và in hình trong lịch trình. Chúng  tôi có than phiền: Thái làm ngơ.

 
Lúc tảng sáng xe dừng cho hành khách vào nghỉ motel sát xa lộ 90 East ở South Dakota. Gần 12 giờ trưa lại khởi hành trở lại hướng về đông. Hỏi anh Thái đã tổ chức chuyến đi như thế nầy mấy lần rồi, anh nói đã vài ba lần, nhưng tìm hiểu, thì chuyến đi nầy là lần đầu tiên, và cả 2 tài xế Mễ cũng cho biết là lần đầu tiên, nên không rành đường, mà chạy đêm là điều nguy hiểm. Anh Thái phải ngồi gần hướng dẫn bằng một cuốn Atlas và GPS cầm tay.

 
Rồi từ đó Thái cứ cho xe chạy thâm đêm và thường gần như suốt đêm đến quá khuya hay gần sáng lại vào motel và sau đó lại khởi hành khoảng 12 giờ trưa. 

 
Thấy kỳ cục và vô lý, hành khách có người  nhắc điều thông thường, là nên khởi hành sớm, chạy ban ngày và nghỉ ban đêm thì tốt hơn, vì đường lạ chạy đêm không nhìn rõ bảng chỉ dẫn dễ lạc đường và nguy hiểm hơn. Còn chạy ban ngày an toàn hơn, du khách có thể nhìn thấy cảnh quan mà mình đi qua, đễ thỏa mãn nhu cầu du lịch, chứ chạy ban đêm thì còn thấy gì, và lại cũng trái với đồng hồ sinh học trong con  người. Nhưng Thái cố tình không nghe. Chẳng hiểu Thái có dụng ý tính lợi hại về tiền bạc như thế nào trong việc dàn xếp motel và ăn uống, hay vợ chồng anh ta có thói quen thức khuya và quen ngủ dậy trưa, không ai biết được. Nhiều vị rất bất bất mãn, nhưng thấy nói cũng vô ích, vì thấy Thái đã khinh thường khách hàng, phần đông không rành biết về địa dư nước Mỹ nên có biết chi mà nói. Thái không áp dụng chương trình và cố ý mánh mung trây ma, gạt gói để tiết kiệm chi phí để được lợi tức nhiều hơn, và cũng tiện cho mình và vợ con.

 
Bây giờ Thái điều hành chuyến du lịch nầy đã nắm cán, thâu tiền rồi,  nên muốn làm thế nào cũng được, khách có bất mãn cũng chẳng cần, vì nghĩ đám khách nầy cũng chỉ đi một lần mà thôi.  Sẽ không có chuyện là khách đã bị lừa, sau khi về, lại còn bỏ công khiếu nại lôi thôi. Chuyện gì qua rồi, thì cũng coi như cúng cô hồn cho khỏe.  Lần sau sẽ lừa bầy cừu già khác lo gì.

 
Ăn uống thì thất thường, không phải ba bữa như đã quảng cáo, mà tối đa cũng chỉ một hai, Nhưng việc ăn uống cũng không thành vấn đề để nói. Vì mục đích của khách là muốn tham quan nhìn thấy cảnh nước Mỹ hơn là ăn uống, miễn sao không đói lắm là được rồi. 

 
Quảng Cáo có ghi hình thành phố Toronto, và đã lưu ý hành khách phải mang theo thông hành, Nhưng trái lại cả 2 tài xế Mễ đều không đủ giấy tờ để cửa khẩu Canada cho qua biên giới tại Niagara Fall. Hai tài xế nầy phải tự quay lại motel ở Buffalo nằm chờ. (Có thể 2 tài xế nầy cư trú và hành nghề bất hợp pháp ở Mỹ, không biết chừng).  Không biết Thái có bằng lái xe bus chở khách hay không, nhưng Thái đã lái xe sâu vào nội địa Canada khoảng vài ba miles và thả khách xuống một khu shopping đi dạo khoảng 45 phút. Có người hỏi sao không đi Toronto như chương trình, Thái bảo đây là Toronto, thế là Thái đã lừa dối. Thật ra Toronto còn cách xa Niagara Fall khoảng hơn 50 miles.  Xong Thái lái quanh lại thả khách xuống xem thác Niagara, dạo xem vài giờ rồi lái trở lại motel 6 ở Buffalo đón 2 tài xế Mễ và ở lại đây thêm một đêm, đến trưa ngày hôm sau mới khởi hành về hướng New Jersey, nghỉ đêm gần sát biên giới New York City.\

Đến trưa hôm sau, xe vào góc Nam Manhattan New York, qua vài block gần khu Tòa Tháp Đôi đã bị khủng bố, rồi đến phố Tàu nghỉ ăn trưa, cho khách tự dạo loanh quanh góc phố khoảng nửa giờ.  Lúc đó cũng còn thì giờ cho khách ra bến phà để sang đảo Ellis xem Tượng Nữ Thần như đã ghi trong chương trình.  Nhưng Thái cho xe trở qua một công viên ở NewJersey, từ đó người ta có thể nhìn thấy lưng Tượng  Nữ Thần nhô lên xao cách xa một eo biển rộng khoảng ba bốn miles. Như thế chuyện tham quan Nữ Thần được bôi bác cho lấy có.

 
Xong chiều đó xe đi về Atlantic City ghé vào sòng bài Trump cho khách tự ăn uống, dạo loanh quanh sòng bài độ một giờ rồi lên xe  đi về Washington DC. Gần sáng được đưa vào motel 6 ở Maryland ngoài rìa Washington DC.  Khoảng trưa mới khởi hành vào Washington DC gần đó, cho khách ăn trưa ở phố Tàu, rồi dạo loanh quanh gần đó khoảng 1 giờ, rồi đưa xe chạy ngang White House để khách có thể  nhìn thấy bề ngoài tổng thể White House. Sau xe ngừng ở công viên sau White House từ đó khách có thể nhìn thấy Washington Monument nhô cao như ngọn bút chì nhọn nơi xa, ở phía đối diện.  Xong xe đưa đến thăm viếng Lincoln Memorial Building, gần bia Đá Đen Tử Sĩ Chiến Tranh VN. 

 
Rồi chiều hôm đó, xe xuôi Nam vào đường 40 west, bỏ qua chương trình tham quan Nashville trong đêm, thẳng tới gần Oklahoma lúc gần sáng, vào motel 6 nghỉ lại đến trưa hôm sau.  Sau đó, xe lại thẳng đường 40 West chạy suốt chiều và đêm bỏ qua Albuquerque, New Mexico trong đêm, tuy rằng 2 thành phố nầy có ghi trong chương trình tham quan. 

 
Gần sáng hôm sau, cả xe được check in vào Casino Harrah ở Laughlin, Nevada. Nơi đây được Thái phát cho một coupon Brunch để ăn sáng và một coupon dinner ăn chiều, nghỉ lại ở đây trọn một ngày để tự do đánh bài, shopping ở Outlet, hay tự mua vé đi thuyền trên sông Colorado. Sáng hôm sau, lần đầu tiên được khởi hành sớm, ghé Bartow một lát rồi thẳng về Chợ ABC lúc 11 giờ sáng. Bữa sáng trưa gì về ngày nầy đếu không có.

Tuy rằng theo chương trình chuyến đi hoàn tất vào chiều ngày 16/9.

 
Tóm lại: Quảng cáo thì nhiều nhưng thực tế chỉ thi hành khoảng 50%. 

 
Chương trình in trong quảng cáo đã được thể hiện:

1.Yellow Stone,
2. Thác Niagara
3. New York City
4 Ghé Atlantic City
5. Washington DC.

 
Chương trính quảng cáo không được thể hiện:

1. Mount Rushmore,
2. Thành Phố Toronto,
3. Tham dự Lễ Lễ Truy Điệu 10 năm 911,
4. Nashville, 
5. Albuquerque.

 
Riêng tượng Nữ Thần là việc thay thế lấy có.

  
 
Quảng Cáo thì Xe Bus đời Mới thì ra xe đời cũ. Ngủ Hotel thì chỉ là motel 6 dọc đường. Cho ăn ngày 3 bữa  chỉ tối đa 2 bữa. Chỉ ngày đầu coi như 3 bữa, ngày chót không có gì. Chương trình khởi hành 7 giờ sáng, thì thường là khoàng 12 giờ trưa. Du lịch không có hướng dẫn viên. Chỉ thả xuống một địa danh bảo khách tự đi bao nhiêu phút rồi trở lại xe.

 
Đây là lần đầu tiên chúng tôi tham dự một cuộc du lịch đường xa vất vả, mất thì giờ, mất tiền, mất sức mà bị lừa dối mất vui. Du lịch gì mà xe chỉ chuyên chạy ban đêm,  chẳng được thấy gì nhiều, đường lạ tài xế nhiều lúc lạc loanh quanh đến cả vài giờ, rất nguy hiểm. Người điều khiển chương trình và hai tài xế chưa có kinh nghiệm về lộ trình, không biết gì để hướng dẫn hay giải thích, chỉ chỗ nào thuận tiện thì anh ta cho xuống xe bao lâu đó để giải quyết vấn đề vệ sinh hay mua fast food, nước uống. Giờ giấc khởi hành lúc nào cũng khoảng trưa. Chỉ có ngày chót là khởi hành từ Laughlin lúc sáng sớm mà thôi. Tài xế thì thiếu giấy tờ để thực thi đầy đủ lộ trình. Rõ ràng chỉ là một tồ chức du lịch chụp giựt (có thể không chuyên môn, không giấy phép hành nghề), gây nguy hiểm, thiệt hại tiền bạc, và sức khỏe của khách hàng.

Chúng tôi không thể là những người như trong chuyện dân gian “Trạng Quỳnh Lột Da” đã bị lừa dối,  rồi vì tự ái, lại tiếp tục làm cho người khác về sau bị lừa dối như mình.  Chúng tôi thấy có bổn phận với lương tâm, với xã hội là khi mình đi trước bị sụp hố, thì phải loan báo cho những người đi sau biết hố mà tránh.
 

Theo luật pháp thông thường ở Mỹ, dù không phải luật sư, người ta cũng có thể biết là quảng cáo một đàng, có chương trình rõ ràng hấp dẫn mà thực hiện một nẻo, treo đầu heo bán thịt chó. Tự ý cắt bỏ chương trình là một vi phạm giao ước (breach of contract). Quảng cáo một điều, mà rồi bỏ qua không thi hành, dù cho thực tế không thể thực hiện vì lý do gì, có thể gọi là gạt gẫm (mispresentation) để gian dối thủ lợi (with intention of fraud).  Những điều nầy có thể bị khởi tố trước pháp luật, và có thể phải bồi thường cho người bị lường gạt sự thiệt hại thực sự (actual damages) và còn bị phạt để đền bù về tội lường (punishment damages), số tiền sau lắm khi không nhỏ. 

 
Chúng tôi mong rằng, cô Phương Hồng Quế xét lại và nên dùng lương tâm mình tự phán xử công bình, thương lượng đền bù lại sự thiệt thòi của khách hàng, kịp thời.  Không nên đùa gạt như thế, để bị luật pháp xét xử, làm hư hại phương danh và uy tín lâu nay của mình.

Hồ Phi