Có Gì Sau Chuyến Thăm Libya Của Nguyên Thủ Anh, Pháp

Anh, Pháp là những nước lãnh đạo NATO trong hành động quân sự tại Libya, được nhận định là có vai trò lớn nhất và trực tiếp nhất trong hành động lật đổ chính quyền Gaddafi. Nhiều người cho rằng chuyến thăm Libya của Sarkozy và Cameron là “chuyến đi chúc mừng thắng lợi”.

Tờ Reuters bình luận, chuyến thăm này có ý nghĩa như tuyên bố thắng lợi của Tổng Thống Pháp và Thủ Tướng Anh đối với những người trong nước từng chất vấn hành động quân sự tại Libya trước đó.

Tổng Thống Pháp Sarkozy và Thủ Tướng Anh Cameron.  

Tuy nhiên, có học giả chỉ ra rằng, mục đích trong chuyến thăm Libya của lãnh đạo Pháp, Anh là muốn đi trước Tổng Thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan một bước. Từ ngày 12/9, ông Erdogan bắt đầu chuyến thăm đến Ai Cập, Tunisia và Libya; theo kế hoạch ban đầu thì ngày 15 sẽ thăm Libya.

Tờ Le Figaro (Pháp) bình luận rằng: Nếu Tổng Thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan thăm Libya trước thì Sarkozy và Cameron rất có thể sẽ phải chia sẻ “ánh đèn huỳnh quang” với Thổ Nhĩ Kì. Từ đó, ảnh hưởng đến hình ảnh “anh hùng’" của Pháp, Anh.

Tờ National Journal (Thổ Nhĩ Kì) nhận định: Sarkozy rõ ràng không hài lòng với chuyến thăm đến Ai Cập, Tunisia và Libya của Erdogan, đặc biệt là khi Erdogan rất được hoan nghênh tại Ai Cập.

Pháp là quốc gia đầu tiên công nhân Hội đồng quốc gia lâm thời do phe đối lập Libya thành lập, là quốc gia đầu tiên cung cấp vũ khí cho hội đồng này, cũng là quốc gia đầu tiên khôi phục sứ quán tại Libya. Do đó, không khó để nhận ra rằng, Sarkozy mong muốn Pháp có thể giữ vị trí ưu tiên trong các vấn đề tại Libya.
 
 Tổng Thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan.

Bên cạnh đó, giới phân tích chỉ ra, Pháp đi đầu trong hành động đưa chiến cơ không kích Libya. Hành động này còn có ý nghĩa “đánh bạc” với hi vọng tái đắc cử Tổng thống Pháp vào năm 2012 của Sarkozy. Hiện nay, Hội đồng quốc gia lâm thời Libya đã thành công kiểm soát đại bộ phận Libya, có thể nói Sarkozy đã chiến thắng trong canh bạc này.

Theo truyền thông Ai Cập, mục đích chính trong chuyến thăm Libya của hai nhà lãnh đạo Sarkozy và Cameron là chúc mừng hành động lật đổ chính quyền Gaddafi của Hội đồng quốc gia lâm thời đã giành được thắng lợi dưới sự ủng hộ chính của Pháp và Anh, cũng như nhấn mạnh vai trò quan trọng của Anh, Pháp trong hành động lần này, hơn nữa giữ quyền chủ động hai nước này có được từ khi bắt đầu xảy ra xung đột.

Hiện nay, mặc dù Hội đồng quốc gia lâm thời Libya đã kiểm soát đại bộ phận Libya, nhưng nhiều vùng như Bani Walid, Sirte vẫn tiếp tục diễn ra cuộc đấu tranh dai dẳng của phe ủng hộ Gaddafi.

Tại buổi họp báo được tổ chức ngày 15/9 tại Libya, Thủ tướng Anh Cameron tuyên bố: "Hành động quân sự của NATO tại Libya sẽ tiếp tục cho đến khi Hội đồng quốc gia lâm thời kiểm soát toàn bộ Libya, Anh sẽ tiếp tục giúp đỡ Hội đồng này tìm kiếm tung tích Gaddafi".

Ông đồng thời nhấn mạnh: “Anh sẽ suy nghĩ về việc tiếp tục giải băng tiền của chính phủ Libya”.

     Thủ Tướng Cameron phát biểu tại Benghazi.

Trong khi đó, Tổng Thống Pháp Sarkozy cho biết, Pháp sẽ cung cấp cho nhân dân Libya các gói viện trợ dưới nhiều hình thức khác nhau, trong đó có viện trợ tái thiết quốc gia sau chiến tranh.

Lãnh đạo Anh, Pháp cùng nhấn mạnh: “Chuyến thăm lần này không liên quan đến bất cứ hợp đồng và thỏa thuận nào về kinh tế, hơn nữa cho thấy sự ủng hộ của Anh, Pháp đối với Libya không kèm theo bất cứ điều kiện nào".

Chủ tịch Hội đồng quốc gia lâm thời Libya Abdel Jalil đã bày tỏ cảm kích trước sự giúp đỡ của các nước đồng minh và đối tác, đồng thời tuyên bố sẽ giành cho họ quyền ưu tiên bằng những thể chế rõ ràng.

Một số phân tích chỉ ra, chuyến thăm lần này là “đôi bên cùng có lợi”. Libya cần viện trợ để tái thiết quốc gia sau chiến tranh; còn Anh, Pháp cần nguồn tài nguyên phong phú của Libya trong quá trình nước này tái thiết.

Lãnh đạo Anh, Pháp bất ngờ thăm Libya

Ngày 15-9, Thủ Tướng Anh David Cameron và Tổng Thống Pháp Nicolas Sarkozy xuất hiện tại thủ đô Tripoli của Libya để chúc mừng các nhà lãnh đạo Hội Đồng Dân Tộc Chuyển Tiếp (NTC), trong khi ông Moammar Gadhafi và các con trai vẫn cố thủ ở đâu đó.

 
Lực lượng chống ông Gadhafi tấn công thành phố Bani Walid ngày 15-9. Ảnh: Reuters.

 Chuyến thăm bất ngờ của hai nhà lãnh đạo Anh, Pháp thực tế là một chuyến đi ăn mừng thắng lợi vì họ đều phải vất vả thuyết phục người dân nước mình ủng hộ NATO không kích Libya, hỗ trợ lực lượng nổi dậy lật đổ ách cai trị 42 năm của ông Gadhafi.

Sau một số cuộc tiếp xúc và làm việc ở Tripoli, Thủ tướng Anh và Tổng thống Pháp sẽ đáp máy bay tới thành phố cảng Benghazi của Libya. Đường phố Tripoli ngày 15-9 tràn ngập băng rôn, biểu ngữ bằng tiếng Anh và tiếng Pháp, bày tỏ cảm ơn hai nước này.

Theo các nhà phân tích, nhiều nước phương Tây và cả các nước láng giềng của Libya đang muốn nhanh chóng kết nạp Libya dưới chính quyền mới vào cộng đồng của họ, ít nhất là để có thể sớm khởi động lại ngành công nghiệp khai thác dầu mỏ bị ngừng 6 tháng qua vì chiến tranh. Dự kiến, Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan thăm Libya ngày 16-9. Bộ trưởng Ngoại giao Ai Cập Mohammed Kamel Amr cũng có kế hoạch sớm thăm Tripoli. Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ thăm Libya từ hôm 14-9.

Các nhà lãnh đạo mới của Libya phàn nàn rằng, cộng đồng quốc tế rất chậm trễ trong việc dỡ bỏ cấm vận tài sản của chế độ Gadhafi để có thể chuyển cho NTC. Các nhà ngoại giao ở Mỹ cho biết, hôm 14-9, Đại sứ Anh tại Liên Hợp Quốc cho lưu hành bản dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc nhằm nới lỏng cấm vận đối với Tập đoàn Dầu mỏ Quốc gia Libya (NOC) và Ngân hàng Trung ương Libya, với hy vọng Hội đồng Bảo an bỏ phiếu thông qua dự thảo vào cuối tuần này.

Từ London, Văn phòng của Thủ tướng Anh cho biết, trong chuyến thăm Libya lần này, ông Cameron được chờ đợi công bố một gói viện trợ bổ sung để giúp Libya nhanh chóng chuyển sang một nhà nước tự do, dân chủ và đoàn kết.

Tổng Giám đốc NOC Nouri Berouin cho biết, tập đoàn này đang chuẩn bị tái khởi động việc xuất khẩu dầu mỏ trong vòng 10 ngày tới tại cảng Tobruk ở phía đông Tripoli. NOC có kế hoạch sản xuất 1 triệu thùng dầu thô mỗi ngày trong 6 tháng tới.

Hôm 14-9, Liên minh châu Âu (EU) yêu cầu cả bên tham chiến ở Libya chấm dứt ngay mọi sự giết chóc, thanh trừng, bắt giam lẫn nhau. EU cũng kêu gọi nêu cao cảnh giác với các phe nhóm thuộc bộ tộc da đen ở tiểu vùng sa mạc Sahara vì những người này bị tố cáo đã giúp ông Gadhafi chống lại phe nổi dậy thời gian qua.

Trong cuộc gặp với Tổng thống Pháp và Thủ tướng Anh tại Tripoli, Chủ tịch NTC Mustafa Abdel Jalil dự định đề nghị được cung cấp thiết bị, vũ khí giúp phe nổi dậy trong các cuộc giao tranh với lực lượng Gadhafi mà ông dự đoán sẽ rất dữ dội trong thời gian tới.