Cảnh Sát San Jose Lạm Dụng Bạo Lực Đối Với Cư Dân Việt Nam.

Nguyễn Châu

Trong tuần vừa qua, dư luận xôn xao và phẫn nộ khi đọc bản tin của báo San Jose Mercury News và xem cuốn video ghi lại hình ảnh cảnh sát San Jose đã dùng bạo lực quá mức đối với một sinh viên Việt Nam tại cư xá Đại Học San Jose State. Sự phân tích tỉ mỉ của bài báo đã dấy lên một làn sóng phẫn nộ trong cộng đồng Việt Nam và trên toàn quốc Hoa Kỳ đối với sự bạo tàn của một số cảnh sát viên tại thành phố San Jose. Trong năm 2009, đã có tới ba vụ cảnh sát San Jose dùng bạo lực nhắm vào người Việt Nam. Thanh niên mắc bệnh tâm thần Daniel Phạm bị hai cảnh sát viên bắn Taser rồi bắn chết tại vườn nhà ngay trong ngày Mother’s Day, thanh niên Nguyễn Dương đi làm về, trong lúc tìm đường vào nhà bị cảnh sát mặc thường phục ngăn chặn rồi đánh đập và bắt vào tù một đêm, và vụ Hồ Phương, một sinh viên Việt Nam tai Đại Học San Jose State.

Vụ Daniel Phạm đã bị nhận chìm trong phiên họp kín của Đại Bồi Thẩm Đoàn

do bà Biện Lý Quận Hạt Santa Clara chủ trương, Công lý của vụ Nguyễn Dương cũng đang gặp nhiều gay go trở lực vì sự thiếu minh bạch của Biện Lý Quận Hạt, nhất là sau khi “Sunshine Recommendations” bị Hội Đồng Thành Phố Bác Bỏ. May sao, có cuốn video ghi lén, sự tàn bạo của cảnh sát viên Thành Phố San Jose mới bị phanh phui mạnh mẽ.

Sinh viên Hồ Phương bị cảnh sát đánh đập, bắn Taser từ ngày 03 tháng 9, 2009, cuốn video đã bán cho Luật sư Nguyễn Hoàng Duyên, nhưng vì lý do gì mà đến nay mới tung ra một cách rầm rộ, đó là một điều khó hiểu. Hồ Phương là sinh viên du học từ Việt Nam, bị đánh đập, có thương tích đã gần hai tháng, tại sao nay chính quyền cộng sản Việt Nam mới lên tiếng?

Đọc Báo San Jose Mercury News

"San Jose police officiers caught on video using baton, Taser gun on suspect."

Bài của Sean Webby.
Ngày 24-10-2009 cập nhật 25-10-2009

Nhân Viên Cảnh Sát San Jose Bị Thu Hình Khi Đang Dùng Dùi Cui Và Súng Taser Đánh Nghi Can

Một băng Video thu bằng điện thoại di động cho thấy nhân viên cảnh sát San Jose đã liên tục dùng dùi cui đánh tới tấp và bắn súng Taser vào một sinh viên không có vũ khí tại Đại Học San Jose State, kể cả ít nhất là một cú đánh bằng dùi cui sau khi sinh viên ấy đã bị còng tay lúc họ bắt giữ anh ta ngay tại nhà vào tháng vừa qua.

Cuốn Video này được ghi lén bởi một trong những sinh viên cùng phòng trọ với nghi can, cảnh sát không biết, cho thấy bạo lực đã được cảnh sát sử dụng mặc dù nghi can đã nằm dài trên nền đất và hầu như không có một dấu hiệu nào tỏ ra có sự đe dọa vật chất đối với các nhân viên cảnh sát cả. Nhiều chuyên viên trong lực lượng cảnh sát cho rằng cuốn video xuất hiện như một hồ sơ tài liệu về sự quá mức bạo lực – thậm chí có thể bất hợp pháp – do nhân viên cảnh sát sử dụng. Hôm thứ Sáu, một phát ngôn viên của Cảnh sát nói là sau khi các giới chức cảnh sát duyệt qua một bản sao của cuốn băng ghi hình này. Sở Cảnh sát đã mở một cuộc điều tra về hình sự đối với cách hành xử của các nhân viên cảnh sát này.

Cuộc đụng độ đã xẩy ra khi Phương Hồ, một sinh viên 20 tuổi, học môn Toán, đến từ Thành Phố HCM, bị bắt giam vì nghi là đã tấn công một sinh viên khác trong cư xá. Anh ta bị buộc tội về hạnh kiểm xấu đã dùng vũ khí nguy hiểm và chống cự lại sự bắt giữ. Anh Hồ xác nhận là có đưa con dao bàn ăn lên khi cãi nhau với một bạn cùng phòng. Khi cảnh sát đến anh ta không có vũ khí nào cả.

Các chuyên viên lưu ý rằng cuốn video không rõ nét và dao động này, một bản sao đã được luật sư của Hồ gửi cho báo Mercury News tuần vừa qua, rất khó xem và không thể làm nổi bật những hành động cao độ của Hồ để biện minh cho sự đáp ứng này. Tuy nhiên, bốn người trong sáu chuyên viên đã duyệt xét cuốn video theo yêu cầu của tờ báo này cho rằng cuốn video đã làm dấy lên những quan tâm nghiêm trọng.

Ông Roger Clark, một chuyên viên cảnh sát thực thụ và là một trung úy hưu trí nói với Sở Cảnh Sát Los Angeles, nơi mà ông ta đã phục vụ 27 năm, rằng

“Cuốn video này đã đưa tôi trở lại cái ngày tôi nhìn thấy chuyện Rodney Kinh trên TV (truyền hình)”.

Sau khi được tờ báo cho xem cuốn video này, ông Daniel Katz, Phó Cảnh Sát Trưởng San Jose, cho biết là Sở Cảnh Sát coi vụ việc này là “rất nghiêm trọng”.

Cuốn video cho thấy cảnh sát chận đứng Hồ trong một hành lang của căn nhà anh ta khoảng hơn hai phút. Trong khoảng thời gian đó, một nhân viên cảnh sát đã đánh Hồ với một cây gậy bằng kim loại đến hơn 10 lần – mỗi lần đều vung lên giáng xuống với cả hai tay – trong lúc một viên cảnh sát khác xông vào và sử dụng súng Taser. Báo Mercury News đã không thể nào tiếp cận được với cảnh sát viên nào được nhìn thấy đã dùng bạo lực trong vụ việc này, mặc dù đã có gửi văn thư yêu cầu gửi đến các giới chức thẩm quyền của Sở Cảnh Sát và Hiệp Hội của họ.

Người bạn cùng phòng đã thực hiện cuốn video, anh Dimitri Masouris nói là anh cho rằng phản ứng của cảnh sát là không cần thiết và quá mức. Dimitri Masouris đã bán cuốn băng ghi hình này cho ông Nguyễn Hoàng Duyên, một luật sư tại San Jose, nay đang đại diện cho Hồ.

Sau đây là một số vấn đề được ghi chú bởi những chuyên viên bên ngoài:

- Hồ vẫn còn nằm trên nền nhà, rên la và kêu khóc, khi anh ta bị đánh tới tấp. Anh ta không tỏ ra có một cử chỉ nào có thể xem là chống đối cả, do đó việc sử dụng bạo lực ở cao độ là không cần thiết.

Viên cảnh sát được thấy rõ nhất trong bối cảnh của chuỗi sự kiện đang xẩy ra, đang đứng trong một tư thế hững hờ, bình thản, có lúc với đôi chân tréo nhau. Ông ta dường như không tỏ ra có một chút quan tâm nào đến tình hình có thể trở nên nguy hiểm ấy cả – sự kiện này dấy lên thêm những câu hỏi về lý do tại sao lại phải dùng đến bạo lực?

Cú đánh bằng dùi cui sau cùng dường như xẩy ra sau khi nghi can đã bị còng tay có thể nghe được khi nó giáng xuống cổ tay của sinh viên Hồ. Điều này đặc biệt gây bối rối cho một số chuyên viên bên ngoài.

Ông Clark nói “Đó là một trọng tội.”

David M. Grossi, một nhân viên công lực làm huấn luyện viên tại căn cứ Florida và là một chuyên viên về sử dụng bạo lực của cảnh sát, cũng cảm thấy bối rối.

Ông Grossi nói “Đó không phải là điều có thể lý giải ngay khi mới nhìn thấy lần đầu tại sao không phải là bạo lực đúng mức”. Ông ta từng là một trung úy và một chỉ huy huấn luyện với Sở Cảnh Sát New York.

Ông Frank Jordan, một cựu Cảnh sát trưởng và Thị trưởng San Francisco, nói thêm rằng: “Một khi anh ta đã bị còng tay, vậy là anh ta đã không thể tự vệ nữa. Nếu quý vị có thể cho thấy rằng hai tay của đương sự ở phía sau lưng, và anh ta đã bị còng, thì đó là nơi mà quý vị đã tỏ ra tàn bạo. Đó có thể là bạo lực quá mức. Quý vị đã bắt giữ anh ta. Đây là một phát đạn ân huệ cuối cùng. Việc này có thực sự cần thiết không?”

Thế nhưng không phải tất cả các chuyên viên đều thừa nhận sự quan tâm đâu. Thomas J. Aveni, giám đốc điều hành của Hội Đồng Nghiên Cứu Chính Sách Cảnh Sát, cho rằng phẩm chất kém của cuốn video khiến cho không thể có một kết luận. Nhưng ông nói: “Dùi cui phần lớn không đem lại kết quả đúng với sự thiết kế hiện đại, và sự sử dụng dùi cui luôn luôn thấy tệ hại hơn cái hiện có khi quay vào video.”

Và một huấn luyện viên về bạo lực tại Kansas, ông Brian Kinnard, người thường làm chứng cho cảnh sát tại tòa án, nói rằng ông ta thấy không có cái gì không thích đáng cả, rồi nói thếm rằng vấn đề về xét xem bạo lực có “hợp lý” hay không tùy thuộc vào các tình huống.

Sinh viên Hồ, người chưa từng vi phạm hình sự, nói với báo Mercury News tuần vừa qua, rằng anh ta không chống lại sự bắt giữ trong cái đêm tháng Chín ấy, nhưng anh đang tìm cái cặp kính cận thị dày sịch đã bị rơi xuống khi cảnh sát xô đẩy anh một cách thô bạo. Anh cho biết là lúc đó anh đã bị choáng váng bởi những cú đánh liên tiếp nhau.

Hồ nói “Trong triết học, họ gọi nó là “sự mất nhân tính” “Do đó, khi họ nghĩ rằng tôi là một tên nguy hiểm, thì họ không đối xử với tôi như tôi là một con người. Họ đã đánh tôi như một con vật hoặc một cái gì đó.”

Vụ việc này đã xẩy ra vào ngày 03 tháng 9, sau khi cuộc chạm trán giữa Hồ và bạn cùng phòng là Jeremy Suffin đã khởi sự khi Suffin đổ xà phòng lên miếng thịt trong bữa ăn tối của Hồ. Hai người đã xô đẩy nhau và Hồ nhặt lên một con dao ăn “steak”, nói bằng tiếng Việt rằng “Tao sẽ giết mày vì việc này.” Có ít nhất là vài bạn cùng phòng đã cười vì câu nói đó, như đã thấy trên video của một phần biến cố này. Nhưng Suffin nói là anh ta xem nó là nghiêm trọng, và đã gọi cảnh sát. Ít nhất là bốn cảnh sát viên đã đáp ứng.

Theo các biên bản cảnh sát mà báo Mercury News nhận được, thì cảnh sát viên Kenneth Siegel không thể hiểu được giọng nói của Hồ khi ông ta chặn anh trong một hành lang và hỏi danh tánh. Lúc đó Hồ không để ý đến mệnh lệnh bảo đứng yên sau khi các nhân viên cảnh sát đã vào trong phòng anh ta để kiểm soát cái ví của anh nhằm nhận diện căn cước.

Khi Hồ tìm cách đi theo Siegel vào phòng, thì cảnh sát viên Steven Payne Jr. tìm cách để còng tay Hồ. Theo tường thuật của anh ta, thì Payne đẩy Hồ vào một bức tường và sau đó đè anh ta xuống nền của hành lang khi Hồ chống lại sự còng tay. Hồ nói cặp kính của anh ta bị rơi lúc đó và trong khi anh cố tìm cách nhặt kính lên thì các cảnh sát viên đánh anh ta.

Chính vào lúc ấy Masouris đã thu hình các biến cố bằng cái điện thoại di động hiệu Motorola ROKR.

Cuốn video này cho thấy các cảnh sát viên bao quanh một nghi can nằm trên nền đất. Một cảnh sát viên đánh tới tấp vào Hồ với một cây gậy bằng kim loại khi anh ta vừa có thể nghe tiếng hét “Lật lại!”

Trong cuộc phỏng vấn, Hồ thừa nhận là anh ta đã không lật lại ngay lập tức; anh nói là anh mò mẫm trong bóng tối để tìm cặp kính đeo mắt.

Hồ nói “Làm thế nào tôi có thể chống lại sự bắt giữ. Tôi cũng không hề đụng tới người của họ.”

Biên bản của cảnh sát viện dẫn vài ba lần về khổ người đồ sộ của Hồ – cao 6 feet, nặng 220 pounds, theo biên bản ấy. Căn cước California của Hồ cho biết anh ta cao như vậy. Nhưng sự thật, anh cao 5 feet 9 inches và nhẹ hơn ít nhất là 10 pounds. Trong biên bản của họ, các cảnh sát viên ghi rằng Hồ đã “đá vào họ một cách thô bạo” –một bản miêu tả mà các chuyên viên đặt vấn đề căn cứ trên cuốn video, đó là “Anh ta van xin” Ông Clark nói: “Đây không phải là chống đối.”

Ông Jordan cho biết là ông không thể hiểu tại sao, với nhiều cảnh sát viên tại hiện trường – theo biên bản của cảnh sát, ngoài hai người khống chế, còn có ít nhất là hai cảnh sát viên khắc có mặt,– bốn người lại không đủ khả năng kiềm chế sinh viên Hồ không cần dùng đến các vũ khí.

Hồ bị đánh một dùi cui vào đầu. Các chuyên viên cho biết rằng việc đánh vào đầu có khả năng đưa đến tử vong, và đặc biệt nguy hiểm, phương thức này chỉ nên sử dụng đối với nghi can khi thấy tiềm năng sử dụng  bạo lực chết người này là thích đáng.

Biên bản của cảnh sát nói cú đánh vào đầu xẩy ra khi cái dùi cui vượt lên khỏi vai của sinh viên Hồ.

Cho đến đoạn cuối của biến cố này, viên cảnh sát được chú ý nhiều nhất nghiêng mình xuống; cuốn video gợi ra cảnh ông ta dùng súng Taser bắn vào Hồ ở thời điểm ấy.

Các âm thanh và hình ảnh cho biết là lúc đó Hồ đã bị còng tay rồi, sau đó còn xẩy ra thêm một cú đánh bằng dùi cui nữa.

Biên bản của cảnh sát xác định ông Payne như là viên cảnh sát đã khai triển vũ khí Taser và ông Siegel như là cảnh sát viên đã sử dụng dùi cui đánh liên tục.

Robert Brennan, cựu Cảnh sát trưởng của thành phố Atherton, nói anh ta nhẩy lên khi thấy cú dùi cui cuối cùng đánh xuống. Ông Brennan, một viên chỉ huy hồi hưu tại Palo Alto, hiện nay đang làm Phó Cảnh Sát Trưởng San Mateo County, nói: “Nếu nhân viên của tôi mà hành động việc này, thì tôi sẽ rất quan tâm đến nó. Tôi cho rằng đây là một thứ giống như chuyện của Rodney King.”

Siegel đã ghi lại ít nhất là 10 cú đánh bằng dùi cui trong biên bản cảnh sát của anh ta. Nhưng không hề đả động tới cú đánh cuối cùng.

Masouris và người con trai, Nicholas, cả hai người đều chứng kiến biến cố này. Cả hai người đều cho rằng đối với họ dường như cảnh sát đã sử dụng bạo lực quá mức, họ đã đánh sinh viên Hồ sau khi anh ta đã bị còng tay. Dimitri Masouris cho biết ông ta đã giả vờ nói với cảnh sát vào lúc đó rằng bạo lực dường như được chấp thuận, vì ông ta sợ hậu quả nếu như họ nghĩ rằng “ông ta chống lại họ”. Nicholas Masouris nói thêm: “Tôi nghĩ là nó hoàn toàn không cần thiết. Tất cả chỉ là sự la hét của anh ta khi tìm cặp kính đeo mắt.”

Tại bệnh viện, theo biên bản cảnh sát, Hồ đã được chữa một vết cháy do súng Taser và được khâu lại nhiều vết thương, kể cả vết bị đánh trên đầu. Siegel báo cáo rằng anh ta đã cố căng cườm tay phải ra khi biến cố xẩy ra.

Sau khi đã trải qua gần một đêm trong tù, Hồ được thả ra, sau đó anh khập khiễng đi về nhà. Anh cho biết mất hết hai giờ đồng hồ, anh cười như mếu về cái viễn kiến sai lầm của anh rằng có thể các nhân viên cảnh sát sẽ chở giúp anh về nhà.

Khi đến nhà, anh dọn dẹp và đi bộ đến lớp học môn tài chánh vào buổi sáng. Anh đến trễ 30 phút.

Nguyễn Châu chuyển ngữ Theo Sean Webby, SJMN.