CÔNG TY ALCOA BỎ DỰ ÁN KHAI THÁC BAUXITE Ở NHÂN CƠ
Một công ty khai thác và sản xuất nhôm nổi tiếng của Hoa Kỳ là Alcoa vừa loan báo không còn ý định tham gia liên doanh vào dự án luyện bột nhôm sơ chế ở Nhân Cơ thuộc tỉnh Ðắc Nông vùng Tây Nguyên Việt Nam. Ông Kevin Lowry, phát ngôn viên của Alcoa cho hay công ty vẫn giữ quyết định tham gia khảo cứu cho một dự án khai thác bauxite khác ở Gia Nghĩa, hợp tác với Tập Ðoàn Than và Khoáng Sản Quốc Doanh của Cộng sản Việt Nam, nhưng không cho biết tại sao Alcoa bỏ ý định hoạt động tại Nhân Cơ.
Alcoa có 60% cổ phần trong công ty Alcoa World Alumina & Chemicals và công ty con này dự phần vào dự án khảo cứu tại Gia Nghĩa. Lời loan báo của Alcoa đưa ra vào lúc dư luận quần chúng ở trong và bên ngoài Việt Nam chống đối mạnh mẽ kế hoạch khai thác bauxite tại Việt Nam nói chung và ở Tây Nguyên nói riêng.
Nhiều bản nghiên cứu của các nhà khoa học, của một số tướng lãnh Cộng sản Việt Nam từng đưa ra kết luận rằng sự khai thác sẽ vô cùng tai hại mọi mặt cho dân tộc và đất nước nếu cứ tiến hành các kế hoạch như nhà cầm quyền Hà Nội đang thi hành. Thế nhưng nhà cầm quyền trung ương cũng như Bộ Chính Trị Hà Nội đều cả quyết tiến hành các dự án mặc dù ra vẻ nhượng bộ đôi chút.
Sự nhượng bộ này chỉ thấy đề cập tới dự án khai thác bauxite ở Nhân Cơ mà không hề đề cập tới các dự án khác, đặc biệt là dự án tại Tân Rai, Ðồng Nai. Hà Nội đã ký thỏa thuận với nhà thầu Trung Cộng, và nhà thầu Trung Cộng cũng đã đặt mua hai nhà máy sơ chế alumina của một công ty Nhật Bản. Các trang bị khác và dụng cụ khai thác bauxite được mang từ Trung Cộng sang.
Hàng ngàn công nhân Trung Cộng cũng đã sang làm ở Việt Nam chuẩn bị khai thác bauxite, cũng như ở các dự án khác từ Nam chí Bắc, gây phẫn nộ cho quần chúng vào lúc thất nghiệp lên cao vì suy thoái kinh tế.
Ðiều lo lắng nhất của dư luận là nhà thầu Trung Cộng sẽ sử dụng công nghệ lạc hậu và đổ chất thải độc hại bừa bãi ra môi trường, biến một phần lớn diện tích tỉnh Ðắc Nông và tỉnh Ðồng Nai thành những sa mạc chết. Hóa chất độc hại, bùn đỏ sẽ theo nguồn nước xuôi xuống các tỉnh phía Nam và các tỉnh của Cam Bốt với các hậu quả không sao lường hết cho con người và môi trường, cả hiện tại và cho các thế hệ tương lai.
Công ty Chinalco của Trung Cộng được nhượng quyền thầu khai thác bauxite ở Tây nguyên và Ðồng Nai hiện đang thua lỗ và phải đóng cửa một số mỏ bauxite ở Trung Cộng vì môi trường sống bị phá hủy nghiêm trọng.
Một số nhà khoa học hoài nghi là nhà thầu Trung Cộng nếu không lươn lẹo bằng cách đem các công nghệ lạc hậu đó sang Việt Nam thì họ không thể có lời trong tình hình giá cả khai thác nhôm trên thế giới xuống dốc. Nhiều phần vì dự án Nhân Cơ đụng vào một khu vực nhậy cảm, được coi như khống chế Ðông Dương về mặt quân sự, Alcoa đưa tin tránh né để có thể tránh cho mình những chống đối trong và ngoài Việt Nam mà nhà thầu Trung Cộng đang đối diện.
Ông Lowry cho hay Alcoa đã thông báo cho TKV từ năm ngoái là họ không muốn dự phần vào dự án Nhân Cơ trong khi vẫn tiếp tục tiến hành các nghiên cứu cho dự án tại Gia Nghĩa, được tin là có thể sản xuất giữa 1 triệu tấn đến 1.5 triệu tấn hàng năm ở giai đoạn đầu. Việt Nam ước tính có trữ lượng khoảng 5% bauxite của thế giới.