NGHIỆN CHẤT ÐƯỜNG

Có Phải Là Quý Vị Ðã Bị Nghiện Chất Ðường Không?

Khi tôi đặt câu hỏi này, hầu hết những người theo dõi buổi thuyết trình của tôi về kiểm soát (chăm sóc) trọng lượng thân thể, đều đưa tay lên. Dĩ nhiên là sự nghiện chất đường ở người này có thể nặng hơn nơi những người khác, nhưng sự thật thì đường là một chất gây nghiện rất mạnh. Nếu quý vị đã quá ham mê bánh nướng, kẹo, bánh ngọt hoăc kem (cà-rem) - và ở một mức độ nào đó, có người không ham mê - chắc quý vị biết được sức lôi cuốn của nó. Các hãng sản xuất thực phẩm dựa vào khả năng lôi cuốn đó khi họ cho đường vào các loại nước ngọt, các ngũ cốc để ăn điểm tâm, các món xúp, các dung dịch trộn xà-lách, nước xốt của mì ống (spaghetti sauce), các thanh kẹo tăng lực và cả trong tương cà chua nấm (catsup).

CÁC CHI TIẾT:

Việc bị nghiện chất đường dường như thường xẩy ra nhiều hơn sự nghĩ tưởng của quý vị. Thật vậy, người Mỹ tiêu thụ trung bình từ 20 đến 30 muỗng cà-phê chất đường (khoảng nửa cup) mỗi ngày. Chất này đã có liên hệ đến một số vấn đề về sức khỏe, như chứng mập phì, cao máu, bệnh tim, tiểu đường, hội chứng rối loạn đường ruột (đại tiện), có vấn đề về sức chú ý và trí nhớ, sự hiếu động thái quá, bị căng thẳng vì lo lắng và tâm trạng suy trầm.
Mỗi tháng đều có một cuộc nghiên cứu mới mà kết quả đưa ra đã ghi thêm vào danh mục các nguy cơ do việc tiêu thụ đường và các thực phẩm họ hàng, chẳng hạn như nước ép bắp giầu chất fructose (hóa chất ngọt trái cây) maltose và dextrose. Mặc dù biết có các nguy cơ, chúng ta vẫn tiếp tục ăn đường bởi vì nó rất lôi cuốn.

Liệu đánh thuế vào các loại thức uống có đường và đồ ngọt có giúp cho người của quý vị thon gầy bớt đi không?

Thật đấy, đường tương ứng với tất cả mọi đặc tính của một chất gây nghiện:

- Nó có tác dụng kích thích não bộ tiết ra các chất dẫn truyền thần kinh, như dopamine và serotonin, theo một cách tương tự như chất rượu, co-ca-in và các loại thuốc gây nghiện khác.

- Người ta ăn đường một cách đam mê mặc dù biết có những hậu quả tiêu cực và có ý hướng muốn chấm dứt.

- Với sự tiếp tục dùng đường, người ta tăng thêm sức chịu đựng đối với các tác dụng của nó.

- Những người tiêu thụ đường quá nhiều sẽ bị rối loạn chức năng khi thiếu nó.

- Khi ngưng tiêu thụ, các triệu chứng thiếu hụt sẽ xẩy ra.

NÓ CÓ NGHĨA LÀ GÌ?

Về việc dứt bỏ sự lệ thuộc vào chất đường thì nói dễ hơn làm. Bởi vì các gốc rễ của sự nghiện đường nằm trong cả hai lãnh vực thể chất và tâm linh, quý vị cần phải tổng hợp các phương pháp tiếp cận vừa thể chất vừa tâm linh mới thực hiện được. Quý vị càng ăn ít đường, thì quý vị càng ít thèm nó. Trong khi cai nghiện, nếu quý vị thấy có triệu chứng thiếu hụt, thì nên biết là các triệu chứng ấy sẽ chỉ kéo dài một vài ngày và sau đó quý vị sẽ thấy cơ thể quân bình và nhiều năng lực hơn bao giờ cả.

Sau đây là 10 khuyến cáo (lời khuyên) sẽ làm dễ dàng việc kiểm soát vấn đề nghiện đường.

#1.- Hãy loại bỏ đường và các sản phẩm có đường ra khỏi nhà bạn, kể cả đường trắng, đường nâu, chất ngọt từ bắp và từ cây thích (maple).

#2.- Ăn vừa thực phẩm lành mạnh vừa đủ để thỏa mãn cơn đói. Ăn những bữa ăn nhanh, ăn nhẹ, với các đồ ăn nguyện chất như trái cây, cà-rốt, ớt đỏ, cà chua đỏ, chà-là (dates) và trái cây khô để thỏa mãn tính thích đồ ngọt của quý vị. Uống thật nhiều nước vào. Hãy thêm một chút nước trái cây để làm cho dịu ly trà đá, hoặc nước có khí các-bô-nát và các thứ nước không có đường khác. Các trái cây đông lạnh, nguyên trái hay xay thành bột có thể chọn để làm các loại cà-rem thơm ngon.

Một khi mà quý vị đã thanh lọc được chất đường ra khỏi cơ thể của bạn, năng khiếu thưởng thức của quý vị sẽ trở nên nhậy bén hơn, và các loại thực phẩm nguyên chất này sẽ có vị ngọt nhiều hơn và thỏa mãn gấp bội. Nếu quý vị chậm rãi, từ tốn và ăn uống một cách thận trọng, quý vị sẽ hưởng thụ các thức ăn này nhiều hơn nữa.

#3.- Ăn ba bữa thường lệ mỗi ngày với sự tổng hợp các chất các-bo-hy-drát phức tạp (rau xanh, ngũ cốc nguyên vẹn và các loại trái cây), chất pro-tê-in không mỡ (gia cầm, cá, thịt, bơ, sữa, đậu hũ) và chất béo bổ dưỡng (sữa, pho-mát, omega-3, dầu olive và các loại dầu ép-lạnh). Ðiều này sẽ giúp cho quý vị duy trì lượng đường cố định trong máu suốt ngày và hạ giảm sự thèm đường của quý vị. Ăn một thực đơn hàng ngày với thực phẩm có nhiều chất sợi cũng có tác dụng làm giảm các chứng thèm đường.

Hãy bỏ các món chiên, rán! Chất đường cũng lôi cuốn và có hại cho bạn giống như quá nhiều chất hóa học “sodium”.

#4.- Hãy uống một loại đa-sinh-tố và chất khoáng bổ sung. Chất chromium picolinate và l-glutamine cũng giúp làm giảm bớt sự thèm đường nơi một số người.

#5.- Khi quý vị đi ra ngoài, hãy đoan chắc là quý vị không đói lắm, nhất là khi đồ ngọt chứa đường là thực phẩm duy nhất có sẵn. Hãy đem theo những đồ ăn nhẹ bổ dưỡng với quý vị, hoặc hãy ăn uống trước khi đi.

#6.- Hãy tập thể dục đều đặn, nhiều ánh nắng và ngủ đầy đủ để giảm bớt sự thèm đường.

#7.- Tìm hiểu để nhận biết và kiềm chế những cơn thèm đường vốn không phải là kết quả của cơn đói thuộc cơ thể, mà thực sự chúng bắt nguồn từ sự căng thẳng tinh thần hoặc từ nỗi lo âu. Hãy tạo ra những phương cách khác nhau để giải tỏa sự căng thẳng tinh thần: Ði bộ một vòng, gọi điện thoại cho một người bạn, đọc một cuốn sách, chơi đùa với con vật thân thiết (chó hoặc mèo) hoặc xem một cuốn phim. Hít thở, tĩnh tâm (ngồi thiền), nghe nhạc hoặc tắm nước ấm để làm cho cơ thể thư giãn. Sự thư giãn giúp cho việc điều hòa lượng đường trong máu của quý vị và làm giảm cơn thèm đường.

Liệu đánh thuế vào các loại thức uống có đường và đồ ngọt có giúp cho người của quý vị thon gầy bớt đi không?

#8.- Nếu quý vị đã quay lưng với đường để đối mặt với những cảm giác khó chịu, thì hãy tìm hiểu để nhận diện những cảm giác chuyên biệt và đáp ứng với chúng một cách thích đáng. Nếu quý vị thấy mệt mỏi, hãy dừng lại hoặc nghỉ ngơi, hơn là cứ cố kiên trì trước sự mệt mỏi. Nếu quý vị thấy buồn chán, hãy tìm một cái gì đó có tính cách kích động mà làm. Nếu quý vị thấy cô đơn, hãy tìm đến một người bạn. Sự chiến thắng chứng nghiện đường của quý vị đòi hỏi phải thực sự chú ý đến những gì mà quý vị đang cảm nhận, và đem lại cho bản thân quý vị những gì thực sự cần thiết thay vì dùng chất đường như một thứ thay thế.

#9.- Nếu quý vị rơi vào đam mê chất đường, thì phải nhận ra rằng quý vị đã bị trượt chân, và hãy trở lại lối đi của mình càng sớm càng tốt. Hãy bỏ qua mặc cảm phạm tội và xấu hổ. Ăn chất đường là không tốt cho sức khỏe, nhưng đó không phải là một tội lỗi. Cũng giống như các chứng nghiện ngập khác, nó chẳng thành vấn đề nếu quý vị cần nhiều cố gắng để từ bỏ, chỉ cần quý vị duy trì sự cố gắng cho đến khi nó dừng lại.

#10.- Hãy ân cần với bản thân quý vị. Ðể chấm dứt cuộc tranh đấu với chất đường, hãy học hỏi để nuôi dưỡng cơ thể của quý vị một cách kỹ lưỡng, chu đáo và để đáp ứng một cách độ lượng đối với những cảm nghĩ của chính mình. Chất thay thế đường tốt nhất đó là sự chân thành tự chấp nhận.

Jeffrey Rossman, Ph.D., là cố vấn của Rodale.com và là Giám Đốc của Life management tại Canyon Ranch ở Lenox, MA. Tiết mục “Mind-Body-Mood Advisor” của ông xuất hiện hàng tuần trên Rodale.com.

Công cụ đã làm thay đổi cách ăn uống của nước Mỹ đã trở lại - và tốt hơn bao giờ hết!

NGUYỄN CHÂU chuyển ngữ.